Plama z białego wina jest prawie niewidoczna, ale po wyschnięciu żółknie, a pod żelazkiem brązowieje. Jak ją znaleźć i sprać z bawełny, jedwabiu i obrusu.
Białe wino ma mało barwnika, więc łatwo uznać, że plamy nie ma. Tymczasem w tkaninie zostaje cukier, kwasy owocowe, alkohol i trochę związków fenolowych, które z czasem się utleniają. Kilka dni później w miejscu wina pojawia się żółtawe kółko, a jeśli ubranie trafiło w międzyczasie pod żelazko albo do suszarki, cukier karmelizuje i plama robi się złotobrązowa. Wina słodkie i półsłodkie zostawiają wyraźniejszy ślad niż wytrawne, a wino musujące dokłada lepkość.
Plama z białego wina schodzi bardzo łatwo, dopóki jest świeża i dopóki wiesz, gdzie jest. Cała sztuka to zająć się nią przed wyschnięciem.
Od razu: pierwsze 5 minut
- Zaznacz miejsce plamy agrafką albo kilkoma luźnymi ściegami kolorowej nitki – po wyschnięciu jej nie znajdziesz.
- Odciśnij wino suchą ściereczką lub ręcznikiem papierowym.
- Spłucz plamę pod zimną wodą od lewej strony przez kilkadziesiąt sekund.
- Wmasuj kroplę płynu do naczyń, odczekaj chwilę i wypłucz do czysta, żeby nie został ani cukier, ani płyn.
- Na jedwabiu, wiskozie i tafcie nie zwilżaj samej plamy – tylko ją osusz i zostaw pralni.
Jak usunąć plamę z białego wina z różnych materiałów
| Materiał | Co zrobić |
|---|---|
| Bawełna biała | Płyn do naczyń, zimne płukanie i pranie tego samego dnia. Żółte kółko znalezione po kilku dniach namocz w aktywnym tlenie, a potem wypierz tak gorąco, jak dopuszcza metka. |
| Bawełna kolorowa | Zwykle wystarczy płukanie i pranie z płynem. Starszy ślad namocz w odplamiaczu tlenowym do kolorów i obejrzyj go przed suszeniem, bo mokra tkanina ukrywa obwódkę. |
| Jeans | Plamy prawie nie widać, ale cukier usztywnia włókna i przyciąga brud, więc po kilku tygodniach jest tam ciemniejsza łata. Spierz płynem do naczyń i wypierz na lewej stronie. |
| Wełna i jedwab | Na jedwabiu wino zostawia zaciek z wyraźnym brzegiem, a spieranie punktowe zwykle go powiększa – osusz i oddaj do pralni. Wełnę przetrzyj zimną wodą z płynem do wełny, dociskając. |
| Syntetyki | Poliester i akryl: płyn do naczyń, letnia woda, pranie w 30–40°C. Satynę sukni wieczorowych sprawdź najpierw na szwie, czy woda nie zostawia matowego śladu. |
| Obrus | Po kolacji przejrzyj obrus pod lampą, zanim go złożysz, i zaznacz plamy. Namocz w zimnej wodzie z płynem do naczyń, a potem wypierz z odplamiaczem tlenowym. |
| Tapicerka i dywan | Zbierz wino ręcznikiem, zwilż miejsce wodą z płynem i odessij suchą ściereczką. Przemyj czystą wodą, bo resztki cukru przyciągną brud i plama wyjdzie po tygodniu. |
| Materac | Odciśnij, przetrzyj ściereczką ledwie wilgotną od płynu, a potem czystą wodą. Susz kilka godzin, zanim nakryjesz materac. |
| Skóra | Białe wino na skórze zwykle nie barwi, ale kwas i alkohol mogą zmatowić wykończenie. Zetrzyj je od razu, przetrzyj wilgotną szmatką, a po wyschnięciu nałóż odżywkę. |
Żółta plama po winie, którą znalazłaś po czasie
Takie plamy zdarzają się najczęściej na obrusach i jasnych bluzkach, które poleżały kilka dni w koszu. Najpierw namocz rzecz w letniej wodzie z płynem do naczyń, żeby rozpuścić cukier. Potem odplamiacz z aktywnym tlenem w ciepłej wodzie, zgodnie z metką, na kilka godzin. Na białej bawełnie i lnie uparte kółko przetrzyj wodą utlenioną 3% i wysusz na słońcu. Plama zbrązowiała od żelazka schodzi wolniej – zwykle potrzeba dwóch, trzech namaczań.
Domowe środki i rodzaje odplamiaczy
- Zimna woda – wypłukuje cukier i alkohol, zanim zaschną.
- Płyn do naczyń – na świeżą plamę i na lepkie ślady po winie musującym.
- Odplamiacz z aktywnym tlenem – na żółte kółka na bawełnie, lnie i syntetykach.
- Woda utleniona 3% – punktowo na białe tkaniny roślinne.
- Ocet spirytusowy 10% z wodą 1:1 – do przemycia tapicerki, gdy po winie został zapach.
- Proszek z enzymami – gdy wino spadło razem z jedzeniem, np. sosem serowym, na bawełnę.
Czego nie robić
- Nie zakładaj, że plamy nie ma, tylko dlatego, że jej nie widać – zwłaszcza na obrusie.
- Nie prasuj i nie susz w suszarce przed praniem: cukier przypiecze się na brązowo.
- Nie wylewaj białego wina na czerwone, żeby je „zneutralizować” – ten mit opisujemy przy plamie z czerwonego wina.
- Nie zwilżaj samej plamy na jedwabiu i wiskozie, bo powstanie zaciek (co z nim robić, piszemy przy zaciekach z wody na tkaninie).
Bezpieczeństwo
Wody utlenionej nie nakładaj na tapicerkę przemytą octem bez spłukania – razem tworzą kwas nadoctowy, który podrażnia skórę i drogi oddechowe. Na białej bawełnie wybielacz chlorowy nie jest potrzebny; jeśli jednak po niego sięgasz, nie łącz go z octem ani z niewypłukanym winem, które samo jest kwaśne. Odplamiacz sprawdź na wewnętrznym szwie. Satynę i taftę z metką „tylko czyszczenie chemiczne” od razu osusz i zanieś do pralni z informacją, że to białe wino – pracownik nie zobaczy plamy, a cukier wymaga innego środka niż tłuszcz.
Zobacz też: plama z piwa, pranie jedwabiu.