Plama z czerwonego wina bez paniki: co zrobić w 5 minut, dlaczego sól i białe wino to mity, jak spierać wino z bawełny, wełny, kanapy i obrusu po świętach.
Czerwone wino barwią antocyjany ze skórek winogron, a wspierają je garbniki, które z czasem wiążą się z włóknami coraz mocniej. Antocyjany zachowują się jak wskaźnik: w kwaśnym otoczeniu są czerwone, w zasadowym przechodzą w fiolet i szarozielony. Dlatego plama potarta mydłem w kostce robi się sina i trudniej ją wypłukać. Młode, ciemne wina brudzą mocniej niż lekkie i różowe.
Świeże wino na bawełnie, lnie i syntetykach zwykle da się usunąć całkowicie. Decydują pierwsze minuty i to, czy powstrzymasz się od pocierania.
Od razu: pierwsze 5 minut
- Przyłóż do plamy kilka warstw ręcznika papierowego, przyciśnij czymś płaskim, np. talerzykiem, i wymieniaj warstwy, aż przestaną się różowić.
- Zdejmij obrus albo ubranie i przełóż zaplamione miejsce lewą stroną do góry nad zlew.
- Odkręć zimną wodę i płucz plamę od spodu tak długo, aż spływający strumień przestanie być różowy.
- Wetrzyj w wilgotną plamę płyn do naczyń i zostaw na kilka minut.
- Spłucz jeszcze raz. Jeżeli zostaje różowy cień, nie susz rzeczy – przejdź do namaczania.
Mity: sól, białe wino i woda gazowana
- Sól wyciąga trochę płynu i hamuje rozlewanie się plamy, ale nie rozpuszcza barwnika. Zasycha razem z nim i plama zostaje, tylko suchsza i trudniejsza do wypłukania.
- Białe wino wylane na czerwone rozcieńcza plamę, ale dokłada cukier i kwasy, więc zamiast jednej plamy masz dwie. Zimna woda zrobi to lepiej – o samym białym winie piszemy przy plamie z białego wina.
- Woda gazowana płucze tak samo jak zwykła; bąbelki niczego nie wypychają.
Jak usunąć plamę z czerwonego wina z różnych materiałów
| Materiał | Co zrobić |
|---|---|
| Bawełna biała | Po płukaniu nałóż świeżo zmieszaną wodę utlenioną 3% z kroplą płynu do naczyń, odczekaj kwadrans i spłucz. Potem namaczanie z aktywnym tlenem i pranie w temperaturze z metki. |
| Bawełna kolorowa | Płyn do naczyń i kilka godzin w roztworze odplamiacza tlenowego do kolorów. Wodę utlenioną stosuj tylko po próbie na szwie, bo czerwone i granatowe barwniki potrafią przy niej zblednąć. |
| Jeans | Ciemny denim ukrywa wino, ale po czasie wychodzi fioletowawy ślad. Płucz od spodu, wetrzyj płyn do naczyń i wypierz na lewej stronie z odplamiaczem do kolorów. |
| Wełna i jedwab | Dociskaj zimną, lekko wilgotną ściereczką, bez tarcia i bez odplamiaczy tlenowych. Jedwabną sukienkę czy wełnianą marynarkę z winem osusz i zanieś do pralni jeszcze tego samego dnia. |
| Syntetyki | Z poliestru wino schodzi łatwiej niż z bawełny: zimna woda, płyn, pranie w 40°C. Wiskoza to nie syntetyk, tylko włókno z celulozy – na mokro słabnie, więc nie wykręcaj jej i nie szoruj. |
| Obrus | Naciągnij zaplamione miejsce na misce, przytrzymaj gumką recepturką i przelewaj zimną wodą z dzbanka. Biały lniany obrus namocz potem na noc w aktywnym tlenie, zanim plama wyschnie. |
| Tapicerka i dywan | Wino zbieraj ręcznikami, potem zwilżaj plamę zimną wodą z kroplą płynu i zbieraj gąbką od brzegu ku środkowi. Na jasnym dywanie resztkę przetrzyj wodą utlenioną 3%, wyłącznie po próbie pod meblem. |
| Materac | Odsłoń materac, przyciśnij ręczniki całym ciężarem dłoni, a plamę przecieraj ściereczką z zimną wodą i płynem, bez polewania. Susz przy otwartym oknie. |
| Skóra | Zbierz krople suchą szmatką, przetrzyj wilgotną i wysusz. Zabarwienie, które wsiąkło w jasną skórę, zostaw specjaliście – domowe rozpuszczalniki zdejmą też barwnik skóry. |
Stara plama z wina na obrusie
Obrus po świętach, z plamami sprzed kilku dni, namocz najpierw na godzinę w zimnej wodzie z płynem do naczyń, żeby rozmiękczyć cukier i resztki jedzenia. Potem przygotuj roztwór odplamiacza z aktywnym tlenem w ciepłej wodzie i zostaw obrus na noc. Rano wypierz i obejrzyj go pod światło przed suszeniem – blady fioletowy cień znika zwykle po drugim namaczaniu.
Domowe środki i rodzaje odplamiaczy
- Zimna woda – najważniejszy środek, także gazowana.
- Płyn do naczyń – na każdą świeżą plamę z wina, przed namaczaniem.
- Woda utleniona 3% z kroplą płynu do naczyń – na białe tkaniny roślinne; mieszaj tuż przed użyciem.
- Odplamiacz z aktywnym tlenem – do namaczania bawełny, lnu i syntetyków.
- Ocet spirytusowy 10% rozcieńczony z wodą – gdy plama po mydle zrobiła się sina; kwaśny odczyn przywraca czerwień i ułatwia wypłukanie.
- Wybielacze bez chloru do białych rzeczy – więcej w poradniku wybielanie bez chloru.
Czego nie robić
- Nie trzyj plamy serwetką ani ściereczką – wcierasz barwnik między włókna.
- Nie zaczynaj od gorącej wody ani od prania w 60°C; po zimnym płukaniu wino schodzi łatwiej.
- Nie używaj mydła w kostce ani sody, bo barwnik zsinieje.
- Nie susz obrusu w suszarce i nie prasuj, dopóki widać różowy ślad.
Bezpieczeństwo
Wodę utlenioną i ocet stosuj osobno, ze spłukaniem pomiędzy nimi – razem tworzą żrący kwas nadoctowy. Wybielacz chlorowy bywa skuteczny na wino na białej bawełnie, ale nie łącz go z octem ani spirytusem, a na wełnę, jedwab i elastan nie nakładaj go wcale. Resztki mieszanki wody utlenionej z płynem wylej, zamiast trzymać je w butelce po napoju. Rzeczy z metką „tylko czyszczenie chemiczne” tylko osusz i zanieś do pralni, mówiąc, że to czerwone wino i czym już je traktowałaś.
Zobacz też: plamy z wiśni, pranie i krochmalenie obrusów, zasady usuwania plam.