Farba olejna i emalia na ubraniu lub dywanie: jak zebrać ją benzyną lakową i płynem do naczyń, co zrobić ze szmatami z olejem i dlaczego bez suszarki bębnowej.
Farba olejna, zarówno artystyczna w tubce, jak i emalia do drzwi, kaloryferów czy mebli ogrodowych, to pigment w oleju lub żywicy alkidowej, rozcieńczony rozpuszczalnikiem. Nie schnie przez odparowanie wody, tylko powoli utlenia się na powietrzu – grubsza warstwa farby artystycznej zostaje miękka nawet kilka dni. To dobra wiadomość: masz więcej czasu niż przy akrylu. Gorsza jest taka, że woda w ogóle jej nie rusza, a olej i pigment trzeba rozpuścić tym, czym rozcieńcza się farbę.
Świeża plama schodzi zwykle w całości. Farba utwardzona przez kilka tygodni jest w praktyce częścią tkaniny i domowymi metodami jej nie usuniesz.
Od razu: pierwsze 5 minut
- Zeskrob nadmiar tępym nożem lub szpachelką, w jednym kierunku, nie na boki.
- Nie płucz wodą – farba olejna się z nią nie miesza, a mokra tkanina gorzej chłonie rozpuszczalnik.
- Przy otwartym oknie podłóż pod plamę gruby, złożony ręcznik papierowy i dociskaj od spodu wacik z benzyną lakową. Farba przechodzi na podkładkę.
- Zmieniaj podkładkę i wacik, aż przestaną się barwić.
- Na wilgotne od rozpuszczalnika miejsce nałóż sporo płynu do naczyń, wmasuj, zostaw na 15 minut i spłucz ciepłą wodą.
Jak usunąć plamę z farby olejnej z różnych materiałów
| Materiał | Co zrobić |
|---|---|
| Bawełna biała | Benzyna lakowa z podkładką, płyn do naczyń, pranie w najwyższej temperaturze z metki. Zostający żółty ślad oleju zmniejszy namaczanie z aktywnym tlenem. |
| Bawełna kolorowa | Ten sam sposób, ale rozpuszczalnik najpierw na wewnętrznym szwie – część barwników puszcza. Pranie w 40°C. |
| Jeans | Kropla emalii na spodniach przy malowaniu płotu: zeskrob, benzyna lakowa od spodu, płyn do naczyń i pranie na lewej stronie. |
| Wełna i jedwab | Nie eksperymentuj. Zeskrob, co się da, i od razu zanieś rzecz do pralni, zanim farba stwardnieje. |
| Syntetyki | Benzyna lakowa po próbie, krótko. Nie sięgaj po rozcieńczalnik nitro ani aceton – niektóre syntetyki się w nich rozpuszczają. |
| Obrus | Obrus ze stołu, przy którym powstawał obraz: zeskrob, benzyna z podkładką, płyn do naczyń, pranie. |
| Tapicerka i dywan | Zbierz farbę szpachelką. Benzynę nakładaj na białą ściereczkę, nie na dywan, dociskaj i zmieniaj fragmenty. Potem płyn do naczyń z wodą i czysta woda, oszczędnie. |
| Materac | Rozpuszczalnik w piance zostaje długo i pachnie. Zeskrob farbę i oddaj materac lub pokrowiec do pralni tapicerskiej. |
| Skóra | Bez benzyny i terpentyny. Świeżą farbę zbierz szpachelką, resztkę spróbuj zetrzeć szmatką z odrobiną oleju roślinnego, a resztę powierz specjaliście. |
Łagodniejsza droga: olej zamiast rozpuszczalnika
Na niewielką plamę świeżej farby artystycznej, na przykład na fartuszku dziecka, sprawdza się olej roślinny. Malarze myją nim pędzle, bo rozpuszcza farbę olejną bez ostrego zapachu. Wmasuj kilka kropel w plamę, zbierz rozmiękłą farbę ręcznikiem papierowym, a potem odtłuść miejsce dużą ilością płynu do naczyń i wypierz. Gdy płynu było za mało, zostaje plama z samego oleju – lepiej więc odtłuścić dwa razy niż raz.
Domowe środki i rodzaje odplamiaczy
- Benzyna lakowa – podstawowy rozpuszczalnik farb olejnych i emalii alkidowych.
- Terpentyna – tradycyjny rozcieńczalnik farb artystycznych; działa podobnie, ale ma silniejszy zapach.
- Olej roślinny – łagodny sposób na świeżą farbę artystyczną.
- Płyn do naczyń – po każdym rozpuszczalniku albo oleju, żeby wypłukać je z tkaniny.
- Odplamiacz z aktywnym tlenem – na żółtawy ślad po oleju lnianym na bieli.
Czego nie robić
- Nie susz w suszarce bębnowej ubrania, które wciąż pachnie benzyną albo olejem, nawet po praniu – resztki mogą się zapalić.
- Nie wkładaj tkaniny nasiąkniętej rozpuszczalnikiem do pralki – najpierw płyn do naczyń i ręczne przepłukanie.
- Nie prasuj plamy, zanim zniknie – ciepło przyspiesza utwardzanie oleju.
- Nie zaczynaj od wody z mydłem: rozmażesz farbę i utrudnisz rozpuszczalnikowi dostęp.
Bezpieczeństwo
Benzyna lakowa i terpentyna są łatwopalne i mają drażniące opary: pracuj na balkonie albo przy otwartym oknie, w rękawiczkach, z dala od palników i papierosów. Nie mieszaj ich z innymi środkami. Szmaty i waciki nasączone farbą olejną albo olejem lnianym potrafią same się zapalić, gdy leżą zmięte w koszu: rozłóż je płasko na zewnątrz do wyschnięcia albo zamknij w metalowym pojemniku z wodą. Rozpuszczalniki trzymaj w oryginalnych butelkach, wysoko, z dala od dzieci. Rozpuszczalnik sprawdź najpierw na szwie. Ubranie z metką „tylko czyszczenie chemiczne” zanieś do pralni od razu i powiedz, że to farba olejna albo emalia.
Zobacz też: farba akrylowa i ścienna, plama ze smaru, bezpieczne suszenie w suszarce.