Plama ze smaru – jak usunąć smar z łańcucha i olej z ubrania

Plama ze smaru rowerowego, maszynowego lub oleju silnikowego: płyn do naczyń na sucho, olej roślinny, benzyna lakowa ostrożnie. Czego nie wkładać do pralki.

Smar to gęsty olej mineralny albo syntetyczny, często z zagęstnikiem. Ten z łańcucha roweru, zawiasów czy silnika jest do tego czarny od drobinek metalu, kurzu i sadzy, więc plama to tłuszcz i pigment naraz. Woda nie ma do niej przystępu – dlatego zaczyna się na sucho, a nie pod kranem. Klasyczny przypadek to czarny ślad na prawej nogawce: napęd roweru, czyli łańcuch i zębatki, jest po prawej stronie.

Świeży smar na bawełnie i jeansie zwykle da się usunąć w domu. Delikatne tkaniny, dużą plamę oleju silnikowego i rzeczy do czyszczenia chemicznego lepiej od razu zanieść do pralni.

Od razu: pierwsze 5 minut

  1. Nie dotykaj plamy wodą. Zbierz grudki smaru tępym nożem lub kartą, unosząc je do góry.
  2. Podłóż pod plamę złożony ręcznik papierowy albo starą szmatkę, która przyjmie to, co puści.
  3. Wetrzyj w suchą plamę obficie płyn do naczyń, palcami lub starą szczoteczką do zębów, z obu stron tkaniny.
  4. Zostaw płyn na kwadrans. Stary, twardy smar najpierw zmiękcz: wmasuj w niego odrobinę oleju roślinnego albo masła, a dopiero potem płyn.
  5. Spłucz najcieplejszą wodą dopuszczoną przez metkę. Szary cień, który zostanie, to pigment – zejdzie w praniu albo przy powtórce.

Jak usunąć plamę ze smaru z różnych materiałów

Materiał Co zrobić
Bawełna biała Płyn do naczyń na sucho, potem pranie w 60°C lub wyżej z dodatkiem odplamiacza z aktywnym tlenem. Szary cień po pigmencie usuń, powtarzając płyn i pranie.
Bawełna kolorowa Płyn do naczyń albo pasta BHP do mycia rąk, po próbie na szwie, potem pranie w najwyższej temperaturze dopuszczonej dla koloru.
Jeans Ślad z łańcucha na nogawce: olej roślinny, płyn do naczyń i szczoteczka, chwila przerwy i pranie na lewej stronie. Uparte miejsce przetrzyj benzyną lakową na waciku, na zewnątrz, a przed praniem poczekaj, aż odparuje.
Wełna i jedwab W domu tylko odciśnij smar papierem, nie zmywaj go. Oddaj rzecz do pralni – rozpuszczalniki pralnicze radzą sobie z olejem, a domowe próby zostawiają aureolę.
Syntetyki Kurtki i spodnie z poliestru: płyn do naczyń na pół godziny, pranie w 40°C. Na tkaninach z wodoodporną powłoką nie używaj benzyny lakowej, bo może ją uszkodzić.
Ubranie robocze Kombinezon i spodnie robocze z grubej bawełny: pasta BHP lub płyn do naczyń, potem pranie osobno, w 60°C, z dodatkiem sody kalcynowanej wsypanej w rękawiczkach.
Tapicerka i dywan Smar z butów albo z kółek wózka: zeskrob, posyp talkiem, odkurz, wetrzyj płyn do naczyń szczoteczką i zbieraj wilgotną ściereczką. Benzyny lakowej używaj tu tylko po próbie, przy otwartym oknie.
Fotel w samochodzie Smar z części rowerowych przewożonych w aucie: płyn do naczyń na ściereczce, wcierany punktowo, potem czysta, wilgotna ściereczka. W zamkniętym aucie nie używaj benzyny.
Skóra Zasyp talkiem na noc i rano strzep. Na skórzanej kurtce nie używaj benzyny ani acetonu – odbarwią i wysuszą skórę; resztę śladu zostaw specjaliście.

Benzyna lakowa – kiedy i jak

Benzyna lakowa rozpuszcza smar lepiej niż płyn do naczyń, ale to łatwopalny rozpuszczalnik, więc traktuj ją jako drugi krok, nie pierwszy. Pracuj na zewnątrz albo przy szeroko otwartym oknie, w rękawiczkach, z dala od kuchenki i papierosów. Najpierw sprawdź ją na szwie, bo niektóre barwniki i powłoki puszczają. Pod plamę połóż papier, przykładaj wacik z benzyną bez tarcia i zmieniaj papier, gdy się zabrudzi. Potem wywietrz ubranie, aż zapach zniknie, wetrzyj płyn do naczyń i wypierz osobno, nie z całym praniem.

Domowe środki i rodzaje odplamiaczy

  • Płyn do naczyń – pierwszy wybór, zawsze na suchą plamę.
  • Olej roślinny lub masło – zmiękczają stary, twardy smar; po nich koniecznie płyn do naczyń.
  • Pasta BHP do mycia rąk – na grubą bawełnę i jeans; niektóre mają drobinki ścierające, więc nie na delikatne tkaniny.
  • Talk lub skrobia – na tapicerkę i skórę.
  • Benzyna lakowa – ostrożnie i dopiero jako drugi krok.
  • Soda kalcynowana – dodatek do prania roboczych rzeczy z bawełny, w rękawiczkach.
  • Odplamiacz z aktywnym tlenem – na szary cień pigmentu.

Czego nie robić

  • Nie płucz smaru wodą na początku.
  • Nie wkładaj ubrania nasączonego benzyną lakową do pralki – opary w zamkniętym bębnie mogą się zapalić; najpierw wywietrz je na zewnątrz.
  • Nie susz w suszarce bębnowej, dopóki zostały resztki smaru lub rozpuszczalnika.
  • Nie pierz roboczych rzeczy ze smarem razem z bielizną i pościelą, bo smar przechodzi na inne tkaniny.
  • Nie sięgaj po aceton – rozpuszcza acetat i niektóre syntetyki.

Bezpieczeństwo

Benzyna lakowa jest łatwopalna, a jej opary drażnią, więc rękawiczki i wietrzenie są obowiązkowe. Szmatki z benzyną i smarem rozłóż na zewnątrz do wyschnięcia, zamiast zwijać je w kłębek w zamkniętym koszu, a resztek rozpuszczalnika nie wylewaj do zlewu – oddaj je do punktu zbiórki odpadów niebezpiecznych. Benzyny nie przelewaj do butelek po napojach i trzymaj ją poza zasięgiem dzieci. Pastę BHP sprawdź na szwie. Kurtkę z metką „tylko czyszczenie chemiczne” zanieś do pralni bez domowych prób, mówiąc, że to smar (rowerowy, maszynowy) i co już robiłaś.

Zobacz też: plama z tłuszczu, plama z farby olejnej, suszarka bębnowa, pranie jeansów.