Plama z jajka – jak usunąć białko i żółtko z ubrania i kanapy

Plama z jajka: białko ścina się w ciepłej wodzie, a żółtko to tłuszcz z barwnikiem. Jak spierać surowe i ugotowane jajko z bawełny, wełny, kanapy i skóry.

Jajko to dwie różne plamy w jednej. Białko jaja w ciepłej wodzie ścina się tak samo jak na patelni i wtedy wiąże się z włóknami na dobre. Żółtko to tłuszcz, lecytyna i żółte barwniki z grupy karotenoidów, które zostawiają cień nawet po zmyciu tłuszczu. Surowe jajko jest śliskie i łatwo się rozmazuje, jajecznica i jajko sadzone dokładają tłuszcz z patelni, a majonez – sporo oleju.

Najważniejsza zasada: tylko zimna woda, dopóki plama nie zniknie. Gorąca woda, suszarka czy żelazko mogą zamienić świeże, łatwe jajko w szklistą, sztywną plamę.

Od razu: pierwsze 5 minut

  1. Zbierz jajko łyżką albo tępym nożem. Surowe białko ściągaj jednym ruchem do góry, bo ciągnie się i rozmazuje.
  2. Płucz zimną wodą od spodu – naprawdę zimną, nie letnią.
  3. Przy żółtku wetrzyj kroplę płynu do naczyń, odczekaj i znów spłucz zimną wodą.
  4. Namocz bawełnę, len albo syntetyk na pół godziny w zimnej wodzie z proszkiem z enzymami.
  5. Nie wieszaj ubrania do wyschnięcia, dopóki plama jest widoczna.

Jak usunąć plamę z jajka z różnych materiałów

Materiał Co zrobić
Bawełna biała Zimne płukanie, namaczanie w roztworze proszku z enzymami, potem pranie w temperaturze z metki. Żółty cień po żółtku usunie odplamiacz z aktywnym tlenem.
Bawełna kolorowa Zimna woda, przy żółtku płyn do naczyń, potem namaczanie z enzymami. Jeśli cień został, wypierz z odplamiaczem tlenowym do kolorów.
Jeans Zaschnięte białko na denimie tworzy sztywną skorupkę. Zmiękcz ją w zimnej wodzie, zdejmij miękką szczoteczką i wypierz spodnie z proszkiem z enzymami.
Wełna i jedwab Te włókna są zbudowane z białka, więc enzymy z proszku „bio” uszkodzą je razem z plamą. Tylko zimna woda i płyn do wełny, dociskanie, a większe ślady – do pralni.
Syntetyki Białko schodzi z poliestru łatwo w zimnej wodzie, żółtko – z płynem do naczyń. Pierz w 30–40°C i nie wyżej, dopóki plama nie zniknie.
Obrus Wielkanocne śniadanie zostawia na obrusie żółtko, majonez i farbę z pisanek. Zbierz, spłucz zimną wodą, namocz w enzymach i dopiero potem pierz gorąco.
Tapicerka i dywan Zbierz, nanieś ściereczką zimną wodę z płynem do naczyń i odsysaj. Nie używaj parownicy – para zetnie białko w głębi tapicerki.
Materac Zbierz, przetrzyj ściereczką z zimną wodą i odrobiną płynu, potem czystą. Zostaw materac odkryty do wyschnięcia, bo stare białko w piance zaczyna brzydko pachnieć.
Skóra Zetrzyj od razu wilgotną, chłodną ściereczką. Zaschnięte białko zmiękcz wilgotną szmatką przyłożoną na kilka minut, zbierz je i nałóż odżywkę.

Zaschnięta plama z jajka

Zaschnięte jajko wygląda jak błyszcząca, sztywna łuska. Nie skrob go na sucho, bo poszarpiesz włókna. Namocz rzecz w zimnej wodzie z proszkiem z enzymami na kilka godzin albo na noc (bawełna, len, syntetyki), potem delikatnie przetrzyj miękką szczoteczką. Jeżeli białko zostało już ścięte w gorącej wodzie lub suszarce, enzymy zwykle i tak sobie poradzą, ale potrzeba dwóch, trzech namaczań. Żółty ślad po żółtku zostaw na koniec – na niego działa aktywny tlen, nie enzymy.

Domowe środki i rodzaje odplamiaczy

  • Zimna woda – płukanie i namaczanie, nigdy ciepła na początek.
  • Proszek z enzymami – zawiera enzymy rozkładające białko jaja; do bawełny, lnu i syntetyków.
  • Płyn do naczyń – na żółtko, majonez i tłuszcz z patelni.
  • Odplamiacz z aktywnym tlenem – na żółty cień karotenoidów.
  • Mydło galasowe – na bawełniane ubranka z żółtkiem; natrzyj zwilżoną plamę, odczekaj i wypierz.
  • Woda utleniona 3% – punktowo na białej bawełnie, gdy wszystko inne zawiodło.

Czego nie robić

  • Nie płucz plamy ciepłą ani gorącą wodą – białko się zetnie.
  • Nie przykładaj parownicy, żelazka ani suszarki do włosów na gorącym nawiewie.
  • Nie zostawiaj plamy z surowego jajka na noc w koszu – zaczyna nieprzyjemnie pachnieć.
  • Nie dawaj proszku z enzymami na wełniany sweter czy jedwab (jak prać wełnę, piszemy w poradniku pranie wełny i kaszmiru).

Bezpieczeństwo

Proszek z enzymami może podrażniać skórę, więc przy dłuższym spieraniu w roztworze włóż rękawiczki. Surowe jajko bywa źródłem bakterii, dlatego po zbieraniu plamy umyj ręce oraz ściereczki, którymi jej dotykałaś. Odplamiacza z aktywnym tlenem nie zamykaj w szczelnej butelce, a roztworów nie zostawiaj w misce tam, gdzie dosięgną ich dzieci. Odplamiacz tlenowy na kolorach sprawdź najpierw na szwie. Rzeczy z metką „tylko czyszczenie chemiczne” zbierz, osusz i zanieś do pralni, mówiąc, że to jajko – białko wymaga innego traktowania niż tłuszcz.

Zobacz też: plama z mleka, plama z krwi, w jakiej temperaturze prać.