Kredki świecowe na ubraniu, kanapie albo dywanie: jak zeskrobać wosk, wyciągnąć go ciepłem przez papier, sprać kolor i co robić, gdy kredka stopiła się w aucie.
Kredka świecowa to wosk albo parafina z dużą ilością pigmentu. Wosk nie przepuszcza wody, więc samo płukanie tylko rozmazuje kolor po tkaninie. Kolejność jest zawsze ta sama: najpierw zdejmij wosk mechanicznie i ciepłem, potem rozpuść tłustą resztę płynem do naczyń, a dopiero na końcu zajmij się kolorowym cieniem. Kredki ołówkowe i pastele olejne zachowują się podobnie, choć zostawiają cieńszą kreskę.
Szansa jest dobra na bawełnie i jeansie, nieco gorsza na syntetykach, które nie lubią żelazka, i na wełnie, w którą wosk wnika głęboko.
Od razu: pierwsze 5 minut
- Gdy kredka jest miękka od ciepła, schłodź plamę kostkami lodu w woreczku albo włóż ubranie na pół godziny do zamrażarki. Zimny wosk kruszy się i odpryskuje.
- Zeskrob go tępym nożem albo plastikową kartą, ruchem w jedną stronę. Okruchy odkurz, zamiast strzepywać je na dywan.
- Połóż tkaninę plamą w dół na kilku warstwach ręcznika papierowego, przykryj ją papierem i przyłóż żelazko nastawione na najniższą temperaturę dozwoloną przez metkę, bez pary.
- Przesuwaj tkaninę na czyste miejsce papieru, gdy ten nasiąka kolorem, aż przestanie się odbijać.
- Resztę tłustego śladu wetrzyj płynem do naczyń i zostaw na 10 minut, potem wypierz w najwyższej temperaturze z metki.
Jak usunąć plamę z kredek z różnych materiałów
| Materiał | Co zrobić |
|---|---|
| Bawełna biała | Żelazko przez papier, płyn do naczyń, potem kolorowy cień przetrzyj wacikiem ze spirytusem i namocz z aktywnym tlenem. Pranie w 60°C. |
| Bawełna kolorowa | Płyn do naczyń i pranie w 40°C. Spirytus tylko po próbie na szwie, bo może ruszyć barwnik koszulki. |
| Jeans | Wosk wchodzi w ukośny splot denimu: po zamrożeniu wyszczotkuj go twardą szczotką, potem żelazko przez papier na lewej stronie i płyn do naczyń. |
| Wełna i jedwab | Zamroź i delikatnie wykrusz wosk palcami. Żelazko zostawia na wełnie połysk, więc resztę, zwłaszcza na jedwabiu, zostaw pralni. |
| Syntetyki | Poliester i akryl łatwo się błyszczą i topią. Zamiast żelazka użyj suszarki do włosów i grubego papieru, potem płyn do naczyń i pranie w 30–40°C. |
| Obrus | Lniany obrus po rysowaniu przy stole zniesie cieplejsze żelazko przez papier od spodu. Potem płyn do naczyń i pranie w najwyższej temperaturze z metki. |
| Tapicerka i dywan | Na tapicerce ogrzej wosk suszarką do włosów i od razu dociśnij papier chłonny. Na dywanie nie topi się wosku, bo spłynie w głąb runa: zamroź go lodem, pokrusz, odkurz, a kolor zbieraj ściereczką ze spirytusem po próbie. |
| Materac | Zeskrob, potem suszarka do włosów i papier. Kolor przecieraj ściereczką z kroplą płynu do naczyń, bez lania wody. |
| Skóra | Zeskrob plastikową kartą, resztę przetrzyj ściereczką z kroplą płynu do naczyń. Bez żelazka i spirytusu, które zdejmują wykończenie. Wyraźny kolor na jasnej skórze to praca dla fachowca od skór. |
Kredki stopione w samochodzie
Kredki zostawione latem na tylnym siedzeniu potrafią rozpłynąć się w tapicerce albo w pokrowcu fotelika. Nie zaczynaj w upale: poczekaj na chłodny wieczór albo schłodź miejsce lodem w woreczku, aż wosk stwardnieje. Wykrusz go, odkurz okruchy, a dopiero potem ogrzej resztę suszarką do włosów przez papier chłonny. Kolor przecieraj ściereczką z płynem do naczyń, a pokrowiec fotelika zdejmij i wypierz według metki.
Domowe środki i rodzaje odplamiaczy
- Ręcznik papierowy albo szary papier bez nadruku – wchłania roztopiony wosk. Gazeta się nie nadaje, bo farba drukarska też przechodzi na tkaninę.
- Płyn do naczyń – na tłusty ślad po wosku.
- Spirytus lub alkohol izopropylowy – na kolorowy cień po pigmencie, wacikiem od spodu.
- Odplamiacz z aktywnym tlenem – resztki koloru na białej i kolorowej bawełnie.
- Benzyna lakowa – na grubą, starą warstwę wosku na bawełnie, odrobina na waciku przy otwartym oknie, potem pranie. Nie na syntetyki.
Czego nie robić
- Nie wkładaj ubrania z kredką do pralki, zanim zdejmiesz wosk – ciepła woda go rozpuści i rozniesie kolorowe plamki po całym praniu.
- Nie przykładaj żelazka wprost do wosku, bo zostanie na stopie żelazka i przeniesie się na kolejne ubranie.
- Nie trzyj plamy mokrą gąbką, bo pigment rozejdzie się szeroko.
- Nie roztapiaj wosku na dywanie ani na grubej wykładzinie.
Bezpieczeństwo
Spirytus i benzyna lakowa są łatwopalne: pracuj przy otwartym oknie, z dala od kuchenki i świeczek, w rękawiczkach. Nie prasuj miejsca zwilżonego spirytusem ani benzyną, zanim całkiem nie odparuje. Rzeczy czyszczonej benzyną lakową nie susz w suszarce bębnowej, dopóki jej nie wypierzesz, bo resztki rozpuszczalnika w cieple grożą zapłonem. Każdy środek wypróbuj najpierw na podwinięciu. Płaszcz z metką „tylko czyszczenie chemiczne” oddaj do pralni i powiedz, że to wosk z kredek z pigmentem.
Zobacz też: wosk ze świecy, plama z plasteliny, plama z flamastra.