Plastelina wgnieciona w spodnie, dywan albo kanapę: jak ją zamrozić i zeskrobać, czym zmyć tłusty ślad i kolor oraz czym różni się masa do lepienia z mąki.
Klasyczna plastelina to drobna glinka albo inny wypełniacz zmieszany z olejem, woskiem lub wazeliną i barwnikiem. Nie wysycha i nie rozpuszcza się w wodzie, więc mokra ściereczka tylko rozmazuje ją po tkaninie. Ciepło dłoni zmiękcza ją i wciska w splot, zimno – utwardza. Dlatego z plasteliną walczy się mrozem: najpierw kawałki, potem tłusty ślad, na końcu kolor.
Inaczej zachowują się miękkie masy do lepienia na bazie mąki i soli, które twardnieją na powietrzu. O nich jest osobny fragment niżej, bo tu sposób jest niemal odwrotny.
Od razu: pierwsze 5 minut
- Nie ugniataj i nie trzyj. Większe kawałki zdejmij palcami albo przyciśnij do plamy większą kulkę tej samej plasteliny i oderwij – drobiny przykleją się do niej.
- Ubranie włóż do woreczka i na godzinę do zamrażarki. Na dywan i kanapę połóż kostki lodu w szczelnym woreczku na 10–15 minut.
- Zeskrob stwardniałą plastelinę tępym nożem albo łyżką, od brzegów do środka.
- W tłusty ślad, który zostanie, wetrzyj płyn do naczyń i odczekaj 10 minut.
- Spłucz ciepłą wodą i wypierz. Przy plastelinie ciepła woda pomaga, ale dopiero po zeskrobaniu wszystkich kawałków.
Jak usunąć plamę z plasteliny z różnych materiałów
| Materiał | Co zrobić |
|---|---|
| Bawełna biała | Zamrażarka, zeskrobanie, płyn do naczyń i pranie w 60°C. Kolorowy cień przetrzyj spirytusem, potem namocz z aktywnym tlenem. |
| Bawełna kolorowa | Płyn do naczyń i pranie w 40°C. Spirytus na barwnik plasteliny tylko po próbie, bo potrafi rozjaśnić też koszulkę. |
| Jeans | Plastelina siedzi w kolanach spodni i w szwach kieszeni. Po zamrożeniu wyszczotkuj ją twardą szczoteczką, płyn do naczyń wmasuj w szwy i wypierz na lewej stronie. |
| Wełna i jedwab | W sweter plastelina wchodzi między włoski. Zamroź, wyskubuj drobiny pęsetą, tłusty ślad delikatnie przetrzyj płynem do wełny. Jedwab od razu do pralni. |
| Syntetyki | Polar zatrzymuje drobiny w runie: zamroź i wyczesz je gęstym grzebieniem, potem płyn do naczyń i pranie w 30–40°C. |
| Obrus | Z ceraty plastelinę zeskrob i przetrzyj ściereczką z płynem do naczyń. Obrus tkany traktuj jak bawełnę: lód, zeskrobanie, płyn, pranie. |
| Tapicerka i dywan | Lód w woreczku, zeskrobanie, odkurzenie okruchów. Potem ściereczka z płynem do naczyń, przetarcie czystą wodą i osuszenie. Kolor na jasnym runie zbieraj spirytusem na ściereczce po próbie. |
| Materac | Rzadko, ale się zdarza: lód, zeskrob, płyn do naczyń na ściereczce, minimum wody. |
| Skóra | Zdejmij plastikową łopatką. Tłusty cień posyp skrobią ziemniaczaną albo talkiem, zostaw na kilka godzin i zetrzyj miękką szczotką. |
Masa do lepienia z mąki i soli
Masa, która wysycha i kruszy się na powietrzu, ma w sobie mąkę, sól, wodę i barwnik spożywczy. Świeżej nie zmywaj, bo z wodą zrobi się z niej klajster. Poczekaj, aż całkiem wyschnie, pokrusz ją, wyszczotkuj i odkurz. Dopiero potem spłucz miejsce zimną wodą i wypierz. Kolorowy cień po barwniku spożywczym zwykle schodzi z płynem do naczyń, a na białej bawełnie z aktywnym tlenem.
Domowe środki i rodzaje odplamiaczy
- Lód albo zamrażarka – podstawa, bez nich plastelina się rozmazuje.
- Płyn do naczyń – rozpuszcza olej i wazelinę z plasteliny.
- Skrobia ziemniaczana lub talk – wyciąga tłuszcz z tapicerki i skóry, gdy woda jest niewskazana.
- Spirytus – na barwnik, przykładany wacikiem.
- Odplamiacz z aktywnym tlenem – kolorowy cień na bawełnie.
- Gęsty grzebień i pęseta – do polaru, wełny i pluszaków.
Czego nie robić
- Nie podgrzewaj plasteliny żelazkiem ani suszarką, zanim jej nie zeskrobiesz – glinka zostanie w splocie, a olej wsiąknie głębiej.
- Nie wkładaj do pralki ubrania z kawałkami plasteliny, bo oblepią bęben i inne rzeczy.
- Nie zaczynaj od mokrej ściereczki.
- Nie używaj ostrego noża na tapicerce i polarze.
Bezpieczeństwo
Lód trzymaj w szczelnym woreczku, żeby woda z topnienia nie przemoczyła kanapy. Spirytus wypróbuj najpierw po wewnętrznej stronie, pracuj przy otwartym oknie, a butelkę zakręcaj i odstawiaj od razu, bo przy lepieniu dzieci są tuż obok. Pluszaka oblepionego plasteliną zamroź jak ubranie, a potem upierz według metki. Wełniany płaszcz z metką „tylko czyszczenie chemiczne” osusz z resztek i oddaj do pralni, mówiąc, że to plastelina, czyli tłuszcz z glinką i barwnikiem.
Zobacz też: kredki świecowe, guma do żucia na ubraniu, pranie pluszaków.