Żywica z choinki, ławki w lesie czy drewna do kominka: jak ją zamrozić, rozpuścić olejem lub spirytusem i zmyć płynem do naczyń. Także stara, ciemna plama.
Żywica to gęsty, lepki sok drzew iglastych – sosny, świerka, jodły. Składa się z kwasów żywicznych i olejków, z których otrzymuje się terpentynę. W wodzie się nie rozpuszcza, za to mięknie i rozpuszcza się w alkoholu i tłuszczach. Świeża jest przezroczysta i ciągnąca, z czasem twardnieje i ciemnieje na powietrzu, zostawiając na tkaninie żółtobrązowy ślad.
Z żywicą spotykasz się częściej, niż się wydaje: przy wnoszeniu i ubieraniu żywej choinki, na ławce w lesie, przy noszeniu drewna do kominka, na drewnianym placu zabaw. Lepka grudka schodzi zwykle bez śladu, ale stara, utleniona plama potrafi zostawić bladobrązowy cień.
Od razu: pierwsze 5 minut
- Nie zdzieraj lepkiej żywicy palcami – rozciągniesz ją i przykleisz do niej kłaczki.
- Utwardź grudkę zimnem: kostki lodu w woreczku na 10–15 minut albo całe ubranie w torbie na godzinę do zamrażarki.
- Twardą żywicę odłup tępym nożem albo paznokciem, zginając tkaninę.
- Na resztki przyłóż wacik ze spirytusem albo alkoholem izopropylowym i dociskaj, aż żywica zmięknie i przejdzie na wacik.
- Odtłuść miejsce płynem do naczyń i wypierz w najwyższej temperaturze dozwolonej na metce.
Jak usunąć plamę z żywicy z różnych materiałów
| Materiał | Co zrobić |
|---|---|
| Bawełna biała | Mróz, odłupanie, spirytus, płyn do naczyń. Brązowy cień po starej żywicy rozjaśni namaczanie z odplamiaczem z aktywnym tlenem. |
| Bawełna kolorowa | Zamiast spirytusu wmasuj olej roślinny albo masło – zmiękczą żywicę bez ryzyka dla barwnika. Potem dwa razy płyn do naczyń i pranie. |
| Jeans | Żywica z leśnej ławki na tyle spodni: zamrażarka, odłupywanie, spirytus i szczoteczka, pranie na lewej stronie. |
| Wełna i jedwab | Zmroź i odłup, co się da, bez mocnego zginania. Resztki zostaw pralni – spirytus i olej mogą zostawić obwódkę. |
| Syntetyki | Polar i kurtki z poliestru: lód, spirytus na waciku po próbie, płyn do naczyń. Polar łatwo się mechaci, więc szczoteczką delikatnie. |
| Obrus | Świąteczny obrus pod stroikiem z gałązek: olej lub spirytus, płyn do naczyń, pranie. |
| Tapicerka i dywan | Choinka zostawia krople żywicy na dywanie. Zmroź je kostką lodu, wyskrob, a resztę zbieraj ściereczką ze spirytusem, potem woda z płynem do naczyń. |
| Materac | Rzadko, ale się zdarza: zmroź, odłup, resztki spirytusem na ściereczce, bez polewania. |
| Skóra | Twardą grudkę odłup po schłodzeniu. Resztek nie rozpuszczaj; wilgotna ściereczka z mydłem, a jeśli nie schodzi – renowacja skóry. |
Zaschnięta, ciemna żywica
Stara żywica jest twarda, krucha i ciemnobursztynowa. Najpierw ją zmiękcz: nałóż olej roślinny albo wacik ze spirytusem, przykryj folią spożywczą i zostaw na pół godziny. Zmiękłą masę zbieraj ręcznikiem papierowym i odtłuszczaj płynem do naczyń. Często zostaje żółtawy cień – to utleniona żywica, która zachowuje się już jak barwnik. Na białej bawełnie zejdzie po namaczaniu w aktywnym tlenie, na kolorowych tkaninach bywa trwała.
Domowe środki i rodzaje odplamiaczy
- Lód i zamrażarka – utwardzają świeżą grudkę, żeby dała się odłupać.
- Spirytus i alkohol izopropylowy – rozpuszczają żywicę na resztkach.
- Olej roślinny lub masło – łagodniejsza opcja na kolorowe ubrania i rzeczy dziecięce.
- Płyn do naczyń – obowiązkowo po oleju albo spirytusie.
- Terpentyna lub benzyna lakowa – skuteczne, ale ostre; zostaw je na grube warstwy na roboczych spodniach.
- Odplamiacz z aktywnym tlenem – na żółty ślad po starej żywicy.
Czego nie robić
- Nie prasuj żywicy przez papier jak wosku – zmięknie i wsiąknie głębiej.
- Nie pierz ubrania z żywicą w pralce przed usunięciem plamy, bo rozsmaruje się i przejdzie na inne rzeczy.
- Nie zaczynaj od gorącej wody – żywica się upłynni i wniknie we włókna.
- Nie zostawiaj oleju bez płynu do naczyń, bo zamienisz żywicę w tłustą plamę.
Bezpieczeństwo
Spirytus, alkohol izopropylowy i terpentyna łatwo się zapalają – a przy choince zwykle świeci się sporo lampek i świec. Otwórz okno, pracuj z dala od płomienia, a terpentynę nakładaj w rękawiczkach, bo podrażnia skórę. Nie mieszaj rozpuszczalników ze sobą ani z wybielaczem. Ubrań z resztkami terpentyny nie wkładaj do suszarki bębnowej – najpierw dokładne pranie. Olej i spirytus sprawdź na wewnętrznym szwie. Płaszcz z metką „tylko czyszczenie chemiczne” zanieś do pralni z informacją, że to żywica.
Zobacz też: guma do żucia, wosk ze świecy, plama ze smaru.