Quiz o śnie – fazy snu, REM, melatonina i zdrowe drzemki

Jedenaście pytań o sen: ile godzin spać, co dzieje się w fazie REM, kiedy lunatykujemy i jak długa powinna być drzemka. Sprawdź, ile wiesz o nocy.

Śpimy przez mniej więcej jedną trzecią życia, a wciąż wiemy o tym zaskakująco mało. Sen to nie wyłączenie mózgu, tylko kilka różnych stanów, które powtarzają się w ciągu nocy w cyklach, a każdy z nich ma swoje zadanie.

W quizie sprawdzisz, co dzieje się w fazie REM, kiedy jest najwięcej snu głębokiego i dlaczego wieczorny telefon tak rozbudza. Pytania dotyczą dorosłych i opierają się na ogólnej wiedzy o śnie. Uporczywa bezsenność albo chrapanie z przerwami w oddychaniu to temat na rozmowę z lekarzem.

{
 "id": "sen",
 "typ": "wiedza",
 "pytania": [
  {
   "pytanie": "Ile godzin snu na dobę zaleca się dorosłym do 65. roku życia?",
   "odpowiedzi": [
    {
     "tekst": "5–6 godzin",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "7–9 godzin",
     "punkty": 1
    },
    {
     "tekst": "10–11 godzin",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Tyle, ile się da, im więcej, tym lepiej",
     "punkty": 0
    }
   ],
   "wyjasnienie": "Większość zaleceń mówi o 7–9 godzinach. Regularny sen krótszy niż 7 godzin wiąże się z gorszą koncentracją i większym ryzykiem wielu chorób."
  },
  {
   "pytanie": "Ile mniej więcej trwa jeden pełny cykl snu?",
   "odpowiedzi": [
    {
     "tekst": "Około 20 minut",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Około 3 godzin",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Około 90 minut",
     "punkty": 1
    },
    {
     "tekst": "Całą noc, bez podziału",
     "punkty": 0
    }
   ],
   "wyjasnienie": "W ciągu nocy przechodzimy zwykle przez cztery do sześciu cykli. Każdy obejmuje sen płytki, głęboki i fazę REM."
  },
  {
   "pytanie": "W której fazie snu marzenia senne są najbardziej wyraziste, a mięśnie ciała niemal sparaliżowane?",
   "odpowiedzi": [
    {
     "tekst": "W fazie REM",
     "punkty": 1
    },
    {
     "tekst": "W fazie zasypiania",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "W śnie głębokim",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "W żadnej, mięśnie zawsze pracują tak samo",
     "punkty": 0
    }
   ],
   "wyjasnienie": "REM to skrót od angielskich słów oznaczających szybkie ruchy gałek ocznych. Bezwład mięśni chroni nas przed odgrywaniem snów."
  },
  {
   "pytanie": "Kiedy w ciągu nocy mamy najwięcej snu głębokiego?",
   "odpowiedzi": [
    {
     "tekst": "Tuż przed budzikiem",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Równo przez całą noc",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "W środku dnia, podczas drzemki",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "W pierwszej części nocy",
     "punkty": 1
    }
   ],
   "wyjasnienie": "Sen głęboki dominuje w pierwszych cyklach, a nad ranem wydłużają się fazy REM. Dlatego najbarwniejsze sny pamiętamy zwykle po porannym przebudzeniu."
  },
  {
   "pytanie": "W jakiej fazie snu zdarza się zwykle lunatykowanie?",
   "odpowiedzi": [
    {
     "tekst": "W fazie REM, gdy śnimy",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "W śnie głębokim",
     "punkty": 1
    },
    {
     "tekst": "Wyłącznie podczas drzemek",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Tylko przy pełni księżyca",
     "punkty": 0
    }
   ],
   "wyjasnienie": "Lunatykowanie wiąże się z niepełnym wybudzeniem ze snu głębokiego. W fazie REM ciało jest unieruchomione, więc trudno w niej chodzić."
  },
  {
   "pytanie": "Który gruczoł wytwarza melatoninę, hormon ułatwiający zasypianie?",
   "odpowiedzi": [
    {
     "tekst": "Tarczyca",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Nadnercza",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Szyszynka",
     "punkty": 1
    },
    {
     "tekst": "Trzustka",
     "punkty": 0
    }
   ],
   "wyjasnienie": "Szyszynka to mały gruczoł w mózgu, który wydziela melatoninę, gdy robi się ciemno. Światło dnia hamuje jej produkcję."
  },
  {
   "pytanie": "Dlaczego telefon w łóżku utrudnia zasypianie?",
   "odpowiedzi": [
    {
     "tekst": "Nie utrudnia, to tylko mit",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Bo fale z telefonu podnoszą ciśnienie krwi u śpiącego",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Bo ekran wysusza oczy",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Bo jego światło hamuje wydzielanie melatoniny",
     "punkty": 1
    }
   ],
   "wyjasnienie": "Mózg odczytuje jasne światło, szczególnie niebieskie, jako sygnał dnia. Do tego wciągające treści pobudzają, więc lepiej odłożyć telefon godzinę przed snem."
  },
  {
   "pytanie": "Jak długa powinna być drzemka, żeby obudzić się wypoczętą, a nie rozbitą?",
   "odpowiedzi": [
    {
     "tekst": "10–20 minut",
     "punkty": 1
    },
    {
     "tekst": "Około godziny",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Dwie godziny",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Długość nie ma znaczenia",
     "punkty": 0
    }
   ],
   "wyjasnienie": "Krótka drzemka kończy się, zanim wejdziemy w sen głęboki. Pobudka z głębokiego snu daje uczucie ciężkiej głowy, które jeszcze przez jakiś czas nie mija."
  },
  {
   "pytanie": "Po ilu godzinach od wypicia kawy w organizmie zostaje mniej więcej połowa kofeiny?",
   "odpowiedzi": [
    {
     "tekst": "Po 30 minutach",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Po około 5 godzinach",
     "punkty": 1
    },
    {
     "tekst": "Po 24 godzinach",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Po 2 dniach",
     "punkty": 0
    }
   ],
   "wyjasnienie": "Średni okres półtrwania kofeiny u dorosłych to około pięć godzin, choć u różnych osób bywa krótszy lub dłuższy. Popołudniowa kawa wciąż może działać w nocy."
  },
  {
   "pytanie": "Jak alkohol wieczorem wpływa na sen?",
   "odpowiedzi": [
    {
     "tekst": "Pogłębia sen przez całą noc i wydłuża fazę snów",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Nie ma na sen żadnego wpływu",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Ułatwia zaśnięcie, ale psuje drugą połowę nocy",
     "punkty": 1
    },
    {
     "tekst": "Sprawia, że śpimy krócej, ale za to głębiej",
     "punkty": 0
    }
   ],
   "wyjasnienie": "Alkohol działa usypiająco, ale gdy organizm go rozkłada, sen staje się płytki, z częstszymi wybudzeniami i mniejszą ilością fazy REM."
  },
  {
   "pytanie": "Jaka temperatura w sypialni najbardziej sprzyja dobremu snowi?",
   "odpowiedzi": [
    {
     "tekst": "Około 24–26°C",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Około 18°C",
     "punkty": 1
    },
    {
     "tekst": "Około 12°C",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Im cieplej, tym lepiej",
     "punkty": 0
    }
   ],
   "wyjasnienie": "Przed snem temperatura ciała naturalnie spada, a chłodne powietrze to ułatwia. Ciepła kołdra i chłodny pokój to dobre połączenie."
  }
 ],
 "wyniki": [
  {
   "od": 0,
   "do": 3,
   "tytul": "Sen wciąż cię zaskakuje",
   "opis": "O śnie wiesz na razie niewiele, ale to dobra wiadomość, bo każda z odpowiedzi może coś zmienić w twoich nocach. Zacznij od najprostszego: chłodniejsza sypialnia i telefon odłożony przed snem. Efekty bywają widoczne już po tygodniu."
  },
  {
   "od": 4,
   "do": 6,
   "tytul": "Wiesz, jak się wyspać",
   "opis": "Ogólne zasady dobrego snu znasz, ale fazy i ich rola są dla ciebie mniej oczywiste. Tak odpowiada większość osób, bo o śnie myślimy dopiero wtedy, gdy go brakuje. Ciekawostki z wyjaśnień pomogą lepiej zrozumieć własne noce."
  },
  {
   "od": 7,
   "do": 9,
   "tytul": "Znasz tajniki nocy",
   "opis": "Rozumiesz, jak działa sen, od cykli po melatoninę. Wiesz też, dlaczego kawa po południu i lampka wina przed snem nie są dobrym pomysłem. Teraz zostaje tylko stosować tę wiedzę w praktyce."
  },
  {
   "od": 10,
   "do": 11,
   "tytul": "Mistrzyni dobrego snu",
   "opis": "Sen nie ma przed tobą tajemnic, nawet ten lunatyczny. Możesz spokojnie doradzać zmęczonym znajomym, jak się wyspać. Sprawdź jeszcze, czy jesteś skowronkiem, czy sową."
  }
 ],
 "rozklad_szacunkowy": [
  11,
  35,
  40,
  14
 ]
}

Zobacz też