Szczepienie przeciw HPV – bezpłatnie dla dzieci od 9 do 14 lat

Szczepienie przeciw HPV chroni przed rakiem szyjki macicy i innymi nowotworami. Kto szczepi się bezpłatnie, ile dawek potrzeba i co z osobami w wieku 19–26 lat.

Wirusy brodawczaka ludzkiego (HPV) przenoszą się przez kontakt intymny i są bardzo powszechne – większość aktywnych seksualnie osób zakaża się nimi w którymś momencie życia. Zwykle organizm sam się ich pozbywa, ale niektóre typy wirusa mogą po latach doprowadzić do raka szyjki macicy, a także raka odbytu, gardła, sromu czy prącia. Szczepienie chroni przed tymi typami, najlepiej gdy zostanie wykonane przed rozpoczęciem życia seksualnego.

Bezpłatnie dla dzieci w wieku 9–14 lat

Dziewczynki i chłopcy mogą się zaszczepić bezpłatnie w przychodni podstawowej opieki zdrowotnej. Według PSO 2027:

  • szczepienie zaczyna się po 9. urodzinach,
  • trzeba je rozpocząć przed 14. urodzinami,
  • schemat obejmuje dwie dawki w odstępie 6–12 miesięcy,
  • drugą dawkę można bezpłatnie podać także po 14. urodzinach.

Jeśli twoje dziecko jest w tym wieku, zapytaj w przychodni o termin. Zgodę na szczepienie dziecka wyraża rodzic.

Starsze nastolatki i dorośli

Osoby w wieku 15–18 lat i dorośli szczepią się w schemacie trzydawkowym. Warunki refundacji określają osobne przepisy. Od 1 października 2026 r. działa też bezpłatne szczepienie dla osób, które skończyły 18 lat, a nie skończyły 26, i nie były wcześniej szczepione przeciw HPV. Według komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego:

Warunek Szczegóły
wiek szczepienie trzeba rozpocząć przed 25. urodzinami
pierwsza dawka w październiku, najpóźniej w listopadzie 2026 r.
schemat 3 dawki: 0, 1 i 6 miesięcy
koniec wszystkie dawki do końca maja 2027 r.
gdzie przychodnie POZ z umową z NFZ

Bezpieczeństwo

Szczepionki przeciw HPV podano na świecie setkom milionów osób. Światowa Organizacja Zdrowia w stanowisku z 2022 r. potwierdza, że są bezpieczne i skuteczne. Najczęstsze odczyny to ból i zaczerwienienie ramienia, ból głowy, czasem omdlenie tuż po ukłuciu – dlatego nastolatek powinien kilkanaście minut posiedzieć po szczepieniu.

Szczepienie nie zastępuje cytologii

Szczepionki chronią przed najgroźniejszymi typami wirusa, ale nie przed wszystkimi. Dlatego dorosłe kobiety, także zaszczepione, nadal powinny regularnie robić cytologię lub test HPV w ramach badań profilaktycznych.

Jak rozmawiać z dzieckiem

Nie musisz zaczynać od rozmowy o seksie. Wystarczy powiedzieć, że to szczepionka chroniąca przed kilkoma rodzajami nowotworów, a im wcześniej się ją dostanie, tym lepiej działa. Starsze dziecko doceni, gdy wyjaśnisz, że chłopcy szczepią się po to, by chronić siebie i przyszłe partnerki lub partnerów.

Zobacz także

Informacje są ogólne i nie zastępują porady lekarza, położnej ani pielęgniarki.