Dwunasty miesiąc życia, ostatni przed roczkiem: co potrafi roczne dziecko według CDC, bilans 12. miesiąca, mleko krowie, witamina D i szczepienia po urodzinach.
W ciągu jednego roku dziecko zwykle mniej więcej potraja masę urodzeniową i rośnie o około 25 cm – z około 50 do około 75 cm. Z noworodka, który nie unosił głowy, staje się małym człowiekiem, który wstaje, macha na pożegnanie i mówi do ciebie „mama”. Dwunasty miesiąc kończy się pierwszymi urodzinami, a wraz z nimi zmienia się sporo w jadłospisie, kalendarzu szczepień i dziennym rytmie.
Dwunasty miesiąc życia to okres od ukończenia 11 miesięcy do dnia pierwszych urodzin. Umiejętności z listy CDC dla rocznych dzieci ma pod jego koniec około trzech czwartych maluchów, a pozostałe zwykle dochodzą do nich w ciągu kolejnych miesięcy.
Ruch: stanie i chodzenie przy meblach
Pod koniec pierwszego roku większość dzieci:
- podciąga się do stania,
- chodzi, trzymając się mebli,
- pije z kubka, który trzyma dorosły,
- podnosi drobne przedmioty chwytem pęsetowym, kciukiem i palcem wskazującym.
Samodzielne chodzenie nie należy do tej listy. Część rocznych dzieci już chodzi, ale wiele zaczyna dopiero w drugim roku. Pierwsze buty kup wtedy, gdy maluch zacznie chodzić poza domem – miękkie, z giętką podeszwą, dobrane do długości stopy. Przednie ciemiączko zamyka się zwykle między 12. a 18. miesiącem, choć zdarza się to już w 9. albo dopiero w 24. miesiącu.
Mowa i kontakt rocznego dziecka
| Umiejętność | Jak to wygląda |
|---|---|
| zabawy społeczne | gra z tobą w „kosi-kosi” |
| gesty | macha „pa-pa” |
| słowa | mówi „mama”, „tata” albo inne słowo do konkretnej osoby |
| rozumienie | rozumie „nie” – zatrzymuje się choć na chwilę |
| myślenie | wkłada przedmiot do pojemnika, szuka rzeczy schowanej na jego oczach |
Jedna drzemka czy dwie?
Do pierwszych urodzin zalecana ilość snu to około 12–16 godzin na dobę, a po nich – około 11–14 godzin. Większość dzieci nadal potrzebuje dwóch drzemek. Przejście na jedną dłuższą następuje zwykle między 12. a 18. miesiącem, więc nie przyspieszaj go. Sygnałem gotowości bywa to, że przez wiele dni z rzędu maluch nie chce zasnąć na drugą drzemkę i mimo to dobrze funkcjonuje do wieczora.
Co zmienia się w jedzeniu po roczku
- Mleko krowie może po pierwszych urodzinach stać się napojem. Jakie i ile, podpowie pediatra.
- Miód przestaje być zakazany.
- Karmienie piersią możesz kontynuować do 2. roku życia i dłużej – tak długo, jak ty i dziecko tego chcecie.
- Witamina D – od 1. roku życia zalecenia z 2023 roku mówią o 600–1000 IU na dobę, zależnie od masy ciała i diety, zwłaszcza od września do kwietnia. Dawkę dobierze lekarz.
- Wspólne posiłki z rodziną nadal przygotowuj z niewielką ilością soli i bez dosładzania.
Zęby myj dwa razy dziennie pastą z fluorem w ilości ziarnka ryżu. Jeśli dziecko nie było jeszcze u dentysty, umów wizytę około pierwszych urodzin.
Bilans i szczepienia po urodzinach
W dwunastym miesiącu nie ma obowiązkowych szczepień, za to przypada bilans 12. miesiąca. Lekarz zmierzy i zważy dziecko, oceni jego wzrost na siatkach centylowych, sprawdzi ciemiączko i zęby oraz zapyta o to, co maluch potrafi. Rozwój wcześniaka ocenia się nadal według wieku korygowanego, zwykle do 2. urodzin.
Po pierwszych urodzinach, w 13.–15. miesiącu, przypadają szczepienia wspólne dla wszystkich trzech wariantów kalendarza: przeciw odrze, śwince i różyczce (MMR) oraz trzecia dawka przeciw pneumokokom, co najmniej 6 miesięcy po drugiej. Zalecane są też: szczepienie przeciw ospie wietrznej (po 12. miesiącu dwie dawki w odstępie co najmniej 6 tygodni) i przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu, które w kalendarzu zalecanym pojawia się w 13.–15. miesiącu. Zapytaj o nie na bilansie.
Pomysły na roczek i codzienną zabawę
- Krótkie przyjęcie w porze, gdy dziecko jest wyspane – kilkoro gości zamiast tłumu.
- Bez balonów w rękach malucha: kawałki pękniętego balonu łatwo wciągnąć do dróg oddechowych.
- Tort bez małych dekoracji i twardych cukierków, które grożą zadławieniem.
- Prezenty rozwijające: duże klocki, piłka, kartonowe książeczki, pchacz.
- Pamiątka: zapisz, co dziecko umie w dniu urodzin – za rok porównacie.
Kiedy umówić dodatkową wizytę
- roczne dziecko nie wskazuje palcem i nie używa gestów;
- nie wydaje sylab, nie gaworzy;
- nie stoi nawet z podparciem;
- nie reaguje na imię i rzadko patrzy ci w oczy;
- nie szuka zabawki, którą schowałaś na jego oczach;
- traci umiejętności, które już miało – to sygnał do pilnej wizyty w każdym wieku.
Od 16. miesiąca pediatra może przeprowadzić kwestionariusz M-CHAT-R w kierunku autyzmu – jeśli masz wątpliwości, poproś o niego.
Dalsza droga
- 11. miesiąc – pierwsze kroki i słowa
- 13. miesiąc – początek drugiego roku
- Rozwój dziecka miesiąc po miesiącu – przewodnik do drugich urodzin
- Datę bilansu i szczepień po urodzinach zaplanujesz z kalkulatorem wieku dziecka; wynik jest orientacyjny.
Informacje są ogólne. Rozwój rocznego dziecka ocenia pediatra na bilansie i podczas kolejnych wizyt.
