Barszcz biały na święta Bożego Narodzenia: domowy zakwas, biała kiełbasa, ziemniaki i chrzan, a do tego postna wersja z grzybami na Wigilię. Przepis z zakwasem.
Barszcz biały kojarzy się przede wszystkim z Wielkanocą, ale w wielu domach wraca na stół w pierwszy albo drugi dzień Bożego Narodzenia. Po postnej Wigilii, pełnej ryb i kapusty, gorąca, kwaśna zupa z białą kiełbasą i chrzanem smakuje wyjątkowo. Rozgrzewa po spacerze, stawia na nogi po długim wieczorze i doskonale wykorzystuje wędliny, które i tak kupuje się na święta.
Podstawą jest zakwas z mąki, czyli ten sam rodzaj fermentacji co przy żurku. Zwyczajowo barszcz biały robi się na zakwasie pszennym albo mieszanym, a żur na żytnim, choć w praktyce każda rodzina ma tu własne przyzwyczajenia. Poniżej znajdziesz też postną wersję z grzybami, którą w części domów podaje się na Wigilię zamiast barszczu czerwonego.
| Na ile osób | Czas | Trudność |
|---|---|---|
| 6 osób | 1 h 30 min + 4–5 dni zakwasu | łatwa |
Składniki
Zakwas
- 5 łyżek mąki pszennej typ 2000 lub mieszanki pszennej i żytniej
- 500 ml przegotowanej, letniej wody
- 2 ząbki czosnku
- 1 liść laurowy
- 1 kawałek skórki z chleba na zakwasie
Zupa
- 400 g surowej białej kiełbasy
- 150 g wędzonego boczku
- 1,5 l wody
- 1 marchewka
- 1 pietruszka
- kawałek selera (ok. 80 g)
- 1 cebula
- 4 ziemniaki
- 4 ząbki czosnku
- 1 łyżka suszonego majeranku
- 2 liście laurowe
- 4 ziarna ziela angielskiego
- 200 ml śmietany 18%
- 1–2 łyżki tartego chrzanu
- sól i pieprz do smaku
Przygotowanie
- Zakwas nastaw 4–5 dni przed gotowaniem. W wyparzonym słoiku wymieszaj mąkę z wodą, dodaj przekrojony czosnek, liść laurowy i skórkę chleba. Przykryj gazą i odstaw w ciepłe miejsce, mieszając raz dziennie. Gotowy zakwas pachnie kwaśno i świeżo.
- Kiełbasę i boczek zalej zimną wodą, dodaj obrane warzywa, liście laurowe i ziele angielskie. Gotuj na małym ogniu 30 minut.
- Wyjmij kiełbasę, boczek i warzywa. Kiełbasę pokrój w plasterki, a boczek w kostkę i podsmaż go na suchej patelni.
- Ziemniaki pokrój w kostkę i ugotuj w wywarze do miękkości (około 15 minut).
- Zakwas wymieszaj i przecedź, a potem wlej do wywaru, cały czas mieszając. Zagotuj.
- Dodaj przeciśnięty czosnek, majeranek roztarty w dłoniach i chrzan.
- Śmietanę ociepl kilkoma łyżkami zupy i wlej do garnka. Włóż kiełbasę i boczek.
- Dopraw solą i pieprzem. Barszcz ma być kwaśny, czosnkowy i lekko ostry od chrzanu.
Postna wersja na Wigilię
Zamiast kiełbasy i boczku namocz na noc 40 g suszonych grzybów i ugotuj je razem z warzywami. Grzyby pokrój w paski i wróć do zupy, a do zabielenia użyj śmietany albo, w wersji wegańskiej, śmietanki owsianej. Ziemniaki można podać osobno, okraszone cebulką.
Co zrobić wcześniej i czy mrozić
Zakwas jest gotowy po kilku dniach i w lodówce wytrzyma kolejny tydzień, więc spokojnie nastawisz go przed Wigilią. Zupę bez śmietany i ziemniaków możesz ugotować dwa dni wcześniej. Taka baza dobrze znosi mrożenie (do trzech miesięcy). Ziemniaki po rozmrożeniu robią się gąbczaste, dlatego dodawaj je świeżo ugotowane.
Warianty
- Z jajkiem: połówki jajek na twardo w talerzu to zwyczaj wielkanocny, ale w świątecznym barszczu też smakują dobrze.
- Z wędzonką: zamiast boczku ugotuj kawałek wędzonego żeberka, a zupa nabierze dymnego aromatu.
- Na gotowym zakwasie: jeśli nie masz czasu, kup zakwas w butelce, ale wybierz taki, który ma w składzie tylko mąkę, wodę i przyprawy.
Pokrewne przepisy
Barszcz biały świetnie wpisuje się w menu świąteczne na trzy dni. Do zupy podaj kromkę chleba z domowym pasztetem albo plaster pieczonej szynki. Inny rodzaj kiszenia opisujemy w przepisie na zakwas buraczany.
