Karp w galarecie na Wigilię: wywar z głowy i warzyw, delikatnie gotowane dzwonka i klarowna galareta. Do tego karp po żydowsku z rodzynkami i migdałami.
Ryby w galarecie to danie z dawnej kuchni dworskiej, gdzie zimne półmiski stały na stole przez cały wieczór i musiały wyglądać okazale. Karp w galarecie ma w sobie coś z tej elegancji: lśniąca, przejrzysta galareta, w niej kawałki ryby, gwiazdki marchewki i listki natki. To także danie praktyczne, bo robi się je dzień wcześniej, a w Wigilię wystarczy wyjąć półmisek z lodówki.
W polskiej kuchni funkcjonuje też karp po żydowsku, czyli wersja słodkawa, z rodzynkami, migdałami i dużą ilością cebuli. Wywodzi się z kuchni Żydów polskich i do dziś ma zagorzałych fanów, zwłaszcza wśród starszego pokolenia. Przepis na nią znajdziesz w wariantach.
| Na ile osób | Czas | Trudność |
|---|---|---|
| 6–8 osób | 1 h 30 min + 6 h tężenia | średnia |
Składniki
- 1,5 kg karpia (dzwonka oraz głowa i ogon na wywar)
- 1,5 l wody
- 2 marchewki
- 1 pietruszka
- kawałek selera (ok. 100 g)
- 1 cebula w łupinie
- 2 liście laurowe
- 5 ziaren ziela angielskiego
- 10 ziaren pieprzu
- sok z ½ cytryny
- 1 łyżeczka cukru
- sól do smaku
- 20 g żelatyny (2 płaskie łyżki)
- 1 białko i skorupka z jajka do klarowania (opcjonalnie)
- natka pietruszki i plasterki cytryny do dekoracji
Przygotowanie
- Z głowy usuń skrzela. Głowę i ogon opłucz, zalej zimną wodą, dodaj obrane warzywa, cebulę w łupinie (nada galarecie złotą barwę) i przyprawy. Gotuj na małym ogniu 40 minut.
- Przecedź wywar przez gazę. Marchewkę odłóż do dekoracji.
- Dzwonka posól i delikatnie włóż do gorącego wywaru. Gotuj tuż poniżej wrzenia 12–15 minut, aż mięso zacznie odchodzić od ości. Wyjmij rybę łyżką cedzakową i ułóż w półmisku albo w kokilkach. Jeśli chcesz, zdejmij skórę.
- Jeśli zależy ci na idealnej przejrzystości, sklaruj wywar: roztrzep białko ze skorupką i wlej do ciepłego wywaru, energicznie mieszając. Zagotuj, poczekaj, aż białko zetnie się na powierzchni, i przecedź jeszcze raz przez gazę.
- Dopraw wywar solą, cukrem i sokiem z cytryny. Ma być wyraźniejszy w smaku, niż wydaje się potrzebne, bo zimna galareta tłumi przyprawy.
- Żelatynę zalej 50 ml zimnej wody i odstaw na 5 minut. Potem rozpuść ją w 1 l gorącego (ale nie wrzącego) wywaru.
- Na rybie ułóż plasterki marchewki wycięte w gwiazdki, listki natki i plasterki cytryny. Zalej ostudzonym do temperatury pokojowej wywarem tak, by przykrył rybę.
- Wstaw półmisek do lodówki na co najmniej 6 godzin, najlepiej na noc.
Wcześniej i jak przechowywać
Karpia w galarecie przygotuj dzień albo dwa przed Wigilią. Przykryty folią wytrzyma w lodówce trzy dni. Tego dania nie mrozi się: po rozmrożeniu galareta puszcza wodę i traci przejrzystość, a ryba robi się papkowata. Jeśli chcesz wyręczyć się z wyprzedzeniem, zamroź tylko sam wywar i w dniu przed Wigilią ugotuj w nim rybę.
Warianty
- Karp po żydowsku: do wywaru dodaj 3 cebule pokrojone w plastry, a pod koniec garść rodzynek i 50 g migdałów w płatkach. Dopraw wyraźniej cukrem i pieprzem. Galareta jest wtedy słodko-pikantna i bardziej mętna, i tak ma być.
- W porcjach: filety bez ości ułóż w małych foremkach lub kokilkach. Każdy gość dostaje własną porcję, a wyjęta z foremki galaretka wygląda jak z restauracji.
- Inne ryby: w ten sam sposób przygotujesz sandacza albo szczupaka, które były na wigilijnych stołach dawno przed karpiem.
- Bez żelatyny: z dwóch głów karpia i większej ilości ości wywar stężeje sam, ale trzeba go odparować o jedną trzecią.
Pokrewne przepisy
Na wigilijnym stole karp w galarecie dobrze wygląda obok śledzi w oleju i karpia smażonego. Z resztek wywaru ugotujesz zupę rybną. Kiedy co robić, podpowie plan co przygotować wcześniej.
