Zupa rybna wigilijna z karpia – przepis z głów i ości

Wigilijna zupa rybna na wywarze z głów i ości karpia, z warzywami i kawałkami filetu. Jak ugotować klarowny wywar i co zrobić z rybą, żeby się nie rozpadła.

Zupa rybna to wigilijny zwyczaj szczególnie żywy na Pomorzu, Kaszubach i Śląsku. Wyrosła z prostej gospodarskiej zasady, że nic się nie marnuje: skoro na kolację kupuje się karpia, to jego głowa, ogon i ości też powinny trafić do garnka. Wychodzi z nich aromatyczny, lekko kleisty wywar, który po ostudzeniu zamienia się w galaretę.

Dobra zupa rybna jest delikatna, pachnie warzywami i koperkiem, ma kawałki ryby, które rozpływają się w ustach, i odrobinę kwaśności od cytryny. Nie trzeba do niej żadnych drogich gatunków. Karp z dodatkiem filetu z dorsza albo sandacza zupełnie wystarczy.

Na ile osób Czas Trudność
6 osób 1 h 15 min średnia

Składniki

  • głowy, ogony i ości z 2 karpi (ok. 1 kg)
  • 300 g filetu z ryby (karp, dorsz, sandacz)
  • 2 l zimnej wody
  • 2 marchewki
  • 1 pietruszka
  • kawałek selera (ok. 100 g)
  • 1 por (biała część)
  • 1 cebula
  • 2 liście laurowe
  • 5 ziaren ziela angielskiego
  • 10 ziaren pieprzu
  • 1 łyżka masła
  • 100 ml śmietany 18% (opcjonalnie)
  • sok z ½ cytryny
  • 2 łyżki posiekanego koperku albo natki
  • sól do smaku

Przygotowanie

  1. Z głów karpia usuń skrzela, bo dają gorzki posmak. Głowy, ogony i ości dokładnie opłucz zimną wodą.
  2. Włóż je do garnka, zalej zimną wodą i powoli zagotuj. Zbieraj szumowiny, aż przestaną się pojawiać.
  3. Dodaj cebulę przekrojoną na pół, liście laurowe, ziele angielskie i pieprz. Gotuj na bardzo małym ogniu 30–40 minut. Dłuższe gotowanie nie poprawi smaku, za to wywar zmętnieje.
  4. Przecedź wywar przez sito wyłożone gazą. Z głów wybierz delikatne mięso, zwłaszcza z policzków, i odłóż.
  5. Marchewkę, pietruszkę i seler pokrój w kostkę, a por w półplasterki. Wrzuć do wywaru i gotuj 15 minut.
  6. Filet pokrój w kostkę 2–3 cm, posól i dodaj do zupy. Gotuj na małym ogniu 5–7 minut, aż ryba stanie się biała i nieprzezroczysta. Nie mieszaj energicznie, żeby jej nie rozbić.
  7. Dodaj odłożone mięso z głów, masło i sok z cytryny. Jeśli lubisz zupę zabielaną, wlej ocieploną śmietanę.
  8. Dopraw solą, posyp koperkiem i od razu podawaj.

Wcześniej i do zamrażarki

Wywar możesz ugotować dzień wcześniej, gdy patroszysz i porcjujesz karpia. W lodówce stężeje w galaretę, co znaczy, że jest esencjonalny. W dniu Wigilii wystarczy go podgrzać i dokończyć zupę w 25 minut. Wywar zamrożony w pojemnikach wytrzyma dwa miesiące. Gotowej zupy z kawałkami ryby nie mroź: ryba po rozmrożeniu się rozpada, a warzywa robią się wodniste.

Sprawdzone triki

  • Ości i głowy płucz w zimnej wodzie z łyżką octu, jeśli ryba ma lekko mulisty zapach.
  • Kawałek selera naciowego i gałązka tymianku dodane do wywaru sprawiają, że rybny aromat jest łagodniejszy.
  • Klarowność zachowasz, jeśli przez cały czas wywar będzie tylko lekko mrugał, a nie bulgotał.

Warianty

  • Z pomidorami: dodaj do zupy puszkę krojonych pomidorów i szczyptę słodkiej papryki. Wychodzi zupa bardziej rozgrzewająca.
  • Z ziemniakami: dwa ziemniaki pokrojone w kostkę zrobią z niej sycące danie na drugi dzień.
  • Z łososiem: część filetu zamień na łososia, a koperku daj więcej.
  • Bez laktozy: pomiń śmietanę albo zabiel zupę śmietanką bez laktozy.

Pokrewne przepisy

Ryba z tych samych karpi trafi na stół jako karp smażony, karp w galarecie albo karp pieczony z ziołami. Jeśli wolisz klasyczną czerwoną zupę, zajrzyj do przepisu na barszcz na zakwasie.