Wigilijna zupa rybna na wywarze z głów i ości karpia, z warzywami i kawałkami filetu. Jak ugotować klarowny wywar i co zrobić z rybą, żeby się nie rozpadła.
Zupa rybna to wigilijny zwyczaj szczególnie żywy na Pomorzu, Kaszubach i Śląsku. Wyrosła z prostej gospodarskiej zasady, że nic się nie marnuje: skoro na kolację kupuje się karpia, to jego głowa, ogon i ości też powinny trafić do garnka. Wychodzi z nich aromatyczny, lekko kleisty wywar, który po ostudzeniu zamienia się w galaretę.
Dobra zupa rybna jest delikatna, pachnie warzywami i koperkiem, ma kawałki ryby, które rozpływają się w ustach, i odrobinę kwaśności od cytryny. Nie trzeba do niej żadnych drogich gatunków. Karp z dodatkiem filetu z dorsza albo sandacza zupełnie wystarczy.
| Na ile osób | Czas | Trudność |
|---|---|---|
| 6 osób | 1 h 15 min | średnia |
Składniki
- głowy, ogony i ości z 2 karpi (ok. 1 kg)
- 300 g filetu z ryby (karp, dorsz, sandacz)
- 2 l zimnej wody
- 2 marchewki
- 1 pietruszka
- kawałek selera (ok. 100 g)
- 1 por (biała część)
- 1 cebula
- 2 liście laurowe
- 5 ziaren ziela angielskiego
- 10 ziaren pieprzu
- 1 łyżka masła
- 100 ml śmietany 18% (opcjonalnie)
- sok z ½ cytryny
- 2 łyżki posiekanego koperku albo natki
- sól do smaku
Przygotowanie
- Z głów karpia usuń skrzela, bo dają gorzki posmak. Głowy, ogony i ości dokładnie opłucz zimną wodą.
- Włóż je do garnka, zalej zimną wodą i powoli zagotuj. Zbieraj szumowiny, aż przestaną się pojawiać.
- Dodaj cebulę przekrojoną na pół, liście laurowe, ziele angielskie i pieprz. Gotuj na bardzo małym ogniu 30–40 minut. Dłuższe gotowanie nie poprawi smaku, za to wywar zmętnieje.
- Przecedź wywar przez sito wyłożone gazą. Z głów wybierz delikatne mięso, zwłaszcza z policzków, i odłóż.
- Marchewkę, pietruszkę i seler pokrój w kostkę, a por w półplasterki. Wrzuć do wywaru i gotuj 15 minut.
- Filet pokrój w kostkę 2–3 cm, posól i dodaj do zupy. Gotuj na małym ogniu 5–7 minut, aż ryba stanie się biała i nieprzezroczysta. Nie mieszaj energicznie, żeby jej nie rozbić.
- Dodaj odłożone mięso z głów, masło i sok z cytryny. Jeśli lubisz zupę zabielaną, wlej ocieploną śmietanę.
- Dopraw solą, posyp koperkiem i od razu podawaj.
Wcześniej i do zamrażarki
Wywar możesz ugotować dzień wcześniej, gdy patroszysz i porcjujesz karpia. W lodówce stężeje w galaretę, co znaczy, że jest esencjonalny. W dniu Wigilii wystarczy go podgrzać i dokończyć zupę w 25 minut. Wywar zamrożony w pojemnikach wytrzyma dwa miesiące. Gotowej zupy z kawałkami ryby nie mroź: ryba po rozmrożeniu się rozpada, a warzywa robią się wodniste.
Sprawdzone triki
- Ości i głowy płucz w zimnej wodzie z łyżką octu, jeśli ryba ma lekko mulisty zapach.
- Kawałek selera naciowego i gałązka tymianku dodane do wywaru sprawiają, że rybny aromat jest łagodniejszy.
- Klarowność zachowasz, jeśli przez cały czas wywar będzie tylko lekko mrugał, a nie bulgotał.
Warianty
- Z pomidorami: dodaj do zupy puszkę krojonych pomidorów i szczyptę słodkiej papryki. Wychodzi zupa bardziej rozgrzewająca.
- Z ziemniakami: dwa ziemniaki pokrojone w kostkę zrobią z niej sycące danie na drugi dzień.
- Z łososiem: część filetu zamień na łososia, a koperku daj więcej.
- Bez laktozy: pomiń śmietanę albo zabiel zupę śmietanką bez laktozy.
Pokrewne przepisy
Ryba z tych samych karpi trafi na stół jako karp smażony, karp w galarecie albo karp pieczony z ziołami. Jeśli wolisz klasyczną czerwoną zupę, zajrzyj do przepisu na barszcz na zakwasie.
