Katarzynki 25 listopada – wróżby chłopców i imieniny Katarzyny

Katarzynki to męski odpowiednik andrzejek: wróżby chłopców w nocy z 24 na 25 listopada. Kim była święta Katarzyna, jak wróżono i jak świętować katarzynki dziś.

Katarzynki to starsze rodzeństwo andrzejek, o którym mało kto dziś pamięta. W nocy z 24 na 25 listopada, w wigilię świętej Katarzyny, wróżyli sobie chłopcy: chcieli wiedzieć, jak będzie miała na imię przyszła żona i czy w nadchodzącym roku uda się ożenić. Pięć dni później przychodziła kolej na dziewczęta. Dziś katarzynki wracają przede wszystkim w szkołach, gdzie chłopcy wcale nie chcą być gorsi od koleżanek.

Kim była święta Katarzyna Aleksandryjska

Według legendy Katarzyna była młodą, wykształconą dziewczyną z Aleksandrii w Egipcie, żyjącą na przełomie III i IV wieku. Słynęła z mądrości tak bardzo, że cesarz kazał jej dyskutować z najlepszymi filozofami – a ona przekonała ich do swojej wiary. Za odmowę wyrzeczenia się chrześcijaństwa miała zostać skazana na śmierć na kole najeżonym ostrzami, które jednak pękło. Dlatego jej symbolem jest koło, a ona sama jest patronką filozofów, studentów, kołodziejów, młynarzy i panien.

Od jej imienia pochodzi angielska nazwa obracającego się fajerwerku w kształcie koła. Jej wspomnienie przypada 25 listopada – wtedy też imieniny obchodzą wszystkie Katarzyny. Jeśli masz w otoczeniu Kasię, sprawdź na stronie imienia Katarzyna, co oznacza to imię, a w kalendarzu imienin na 25 listopada znajdziesz pozostałych solenizantów tego dnia.

Jak wróżyli chłopcy

Wróżby katarzynkowe były podobne do andrzejkowych, tylko role się odwracały.

  • Karteczki pod poduszką. Chłopcy wypisywali na karteczkach imiona dziewcząt z okolicy i wkładali je pod poduszkę. Rano wyciągali jedną na ślepo – to imię miała nosić przyszła żona.
  • Damska garderoba pod poduszką. Według innego zwyczaju kawaler kładł pod poduszkę część damskiego stroju, żeby przyśniła mu się wybranka. Skąd ją brał, tradycja dyskretnie przemilcza.
  • Sen proroczy. Jak w andrzejki, sen z wigilii świętej Katarzyny uchodził za zapowiedź przyszłości.

Święta Katarzyna jako patronka panien w wielu krajach Europy kojarzyła się też z prośbami o dobrego męża. Najbarwniej widać to we Francji.

Katarzynki we Francji

Najbardziej barwną tradycję katarzynkową mają Francuzi. 25 listopada niezamężne kobiety, które skończyły 25 lat, nazywa się tam „katarzynkami” i świętuje się je hucznie. Przyjaciółki przygotowują dla nich fantazyjne kapelusze w kolorach żółtym i zielonym, a francuskie wyrażenie o „nakładaniu czepka świętej Katarzynie” oznacza pozostawanie w panieństwie. Dziś to raczej wesoła zabawa niż przytyk, a pomysł z kapeluszami świetnie sprawdza się na każdej imprezie.

Jak świętować katarzynki dziś

  • W szkole: zróbcie katarzynki dla chłopców kilka dni przed andrzejkami albo jedną wspólną zabawę z wróżbami dla wszystkich. Pomysły znajdziesz w tekście o andrzejkach w szkole.
  • Na imieninach Kasi: połączcie przyjęcie imieninowe z wróżbami. Zamiast tortu z napisem może być wosk lany przez klucz i karteczki z imionami gości. Gotowe słowa na tę okazję są w życzeniach imieninowych.
  • W domu: jeśli masz synów, zaproponuj im katarzynkowe wróżby z kubkami albo z wirtualną karteczką poniżej. Nastolatki śmieją się z wróżb, ale chętnie sprawdzają wynik.

Karteczka spod poduszki dla chłopaków

Katarzynkowa wersja karteczki z imieniem: losuje jedno z popularnych polskich imion żeńskich i prowadzi do strony z jego znaczeniem.

Wirtualna karteczka katarzynkowa: losuje jedno z kilkudziesięciu polskich imion żeńskich, od Agnieszki po Zuzannę, i prowadzi do strony z jego znaczeniem. Działa w przeglądarce z włączonym JavaScriptem.

{
 "id": "karteczka-katarzynkowa",
 "rodzaj": "imie",
 "tytul": "Jak będzie miała na imię?",
 "opis": "Wróżba dla chłopaków i panów: pomyśl o przyszłej miłości i wyciągnij karteczkę.",
 "linki": true,
 "imiona": [
  "Agnieszka",
  "Aleksandra",
  "Alicja",
  "Anna",
  "Barbara",
  "Beata",
  "Dorota",
  "Emilia",
  "Ewa",
  "Hanna",
  "Helena",
  "Iwona",
  "Joanna",
  "Julia",
  "Justyna",
  "Karolina",
  "Katarzyna",
  "Kinga",
  "Klara",
  "Laura",
  "Lena",
  "Magdalena",
  "Maja",
  "Małgorzata",
  "Maria",
  "Marta",
  "Monika",
  "Natalia",
  "Oliwia",
  "Paulina",
  "Weronika",
  "Wiktoria",
  "Zofia",
  "Zuzanna"
 ],
 "dopiski": [
  "Może to ta, która zawsze pierwsza się śmieje z twoich żartów?",
  "Rozejrzyj się na najbliższej imprezie – może już tam jest.",
  "Karteczka wybrała, teraz kolej na ciebie. Odwagi!",
  "Zapisz to imię i sprawdź za rok, czy coś się zgadza.",
  "Brzmi jak ktoś, kto wygra z tobą w każdą grę planszową.",
  "Święta Katarzyna podobno sprzyja tym, którzy się nie poddają."
 ]
}

Katarzynki to dopiero początek. Pięć dni później przychodzą andrzejki – zajrzyj do przeglądu wróżb andrzejkowych albo przeczytaj historię obu zwyczajów.