Kulebiak z kapustą i grzybami na cieście drożdżowym, do czerwonego barszczu. Jak zwinąć rulon, żeby nie pękł, ile piec i jak przygotować kulebiak przed Wigilią.
Kulebiak przywędrował do polskiej kuchni ze wschodu. Rosyjska kulebiaka była wielowarstwowym pierogiem z kapustą, kaszą, rybą i jajkami, który na carskich stołach osiągał imponujące rozmiary. W Polsce, zwłaszcza na Kresach i w mieszczańskich domach XIX-wiecznej Warszawy, przyjęła się wersja prostsza: rulon z ciasta drożdżowego z farszem z kapusty i grzybów, podawany w plastrach do czerwonego barszczu.
Kulebiak ma jedną wielką zaletę: można go upiec dzień wcześniej, a w Wigilię tylko odgrzać. Pokrojony w grube plastry wygląda efektownie, sycące ciasto równoważy kwaśną kapustę, a gorący barszcz w filiżance dopełnia całości. To też dobra propozycja dla tych, którzy nie mają cierpliwości do lepienia setki uszek.
| Na ile osób | Czas | Trudność |
|---|---|---|
| 1 duży kulebiak (10–12 kawałków) | 2 h 30 min + wyrastanie ciasta | średnia |
Składniki
Ciasto
- 500 g mąki pszennej typ 450 lub 500
- 25 g świeżych drożdży albo 7 g suchych
- 250 ml ciepłego mleka
- 1 łyżeczka cukru
- 1 łyżeczka soli
- 1 jajko do ciasta
- 80 g roztopionego masła
- 1 jajko do posmarowania
Farsz
- 1 kg kiszonej kapusty
- 50 g suszonych grzybów
- 2 cebule
- 3 łyżki oleju
- 2 jajka ugotowane na twardo (opcjonalnie)
- 2 łyżki bułki tartej
- sól i pieprz do smaku
Przygotowanie
- Farsz zrób dzień wcześniej. Grzyby namocz i ugotuj, kapustę posiekaj i uduś w wywarze z grzybów do miękkości. Cebulę zeszklij na oleju, połącz z kapustą i posiekanymi grzybami, a potem odparuj na patelni, aż farsz będzie zupełnie suchy. Dopraw i ostudź.
- Drożdże rozetrzyj z cukrem, dodaj połowę ciepłego mleka i łyżkę mąki. Odstaw na 15 minut, aż zaczyn zacznie pienić się na powierzchni.
- Do miski przesiej resztę mąki, dodaj sól, jajko, zaczyn i resztę mleka. Wyrabiaj, stopniowo dodając roztopione i przestudzone masło, aż ciasto będzie gładkie i zacznie odchodzić od ręki (około 10 minut).
- Przykryj ciasto ściereczką i odstaw w ciepłe miejsce na godzinę, aż podwoi objętość.
- Ciasto krótko odgazuj i rozwałkuj na prostokąt około 30 × 40 cm, na papierze do pieczenia.
- Farsz wymieszaj z bułką tartą (wchłonie resztki wilgoci) i rozłóż na cieście, zostawiając 3 cm wolnego brzegu. Jeśli używasz jajek, ułóż je posiekane wzdłuż środka.
- Zwiń ciasto w rulon, pomagając sobie papierem. Złącz brzegi, zalep końce i przełóż kulebiak łączeniem do dołu na blachę. Zostaw na 20 minut do napuszenia.
- Posmaruj roztrzepanym jajkiem, nakłuj w kilku miejscach patyczkiem, żeby para miała ujście, i piecz w 180°C przez 40–45 minut, aż będzie złoty. Przed krojeniem odczekaj 15 minut.
Wcześniej i do zamrażarki
Farsz przygotuj nawet dwa dni wcześniej. Upieczony kulebiak, szczelnie owinięty, przez dwa dni zachowa świeżość w chłodnym miejscu. Przed podaniem odgrzej go w całości w 160°C przez 20 minut, przykrywając folią, żeby skórka nie przypaliła się. Możesz też zamrozić upieczony kulebiak w całości albo w plastrach. Wytrzyma dwa miesiące, a rozmrożony w lodówce i odgrzany w piekarniku smakuje jak świeży.
Dlaczego kulebiak pęka
Najczęściej winny jest mokry farsz: para rozsadza ciasto od środka. Drugą przyczyną jest zbyt ciasne zwinięcie albo pieczenie od razu po zwinięciu, bez krótkiego wyrastania. Nakłucie ciasta i bułka tarta w farszu rozwiązują większość problemów.
Warianty
- Na cieście francuskim: szybka wersja z gotowego ciasta. Piecz w 200°C przez 25–30 minut.
- Z kaszą gryczaną: połowę kapusty zastąp ugotowaną kaszą z podsmażonymi grzybami.
- Z rybą: warstwa kapusty, ryżu i pieczonego łososia nawiązuje do dawnej rosyjskiej kulebiaki.
- Wegański: ciasto na wodzie z olejem zamiast mleka, masła i jajka. Wierzch posmaruj napojem roślinnym wymieszanym z łyżeczką oleju.
Pokrewne przepisy
Kulebiak podaj z barszczem na zakwasie. Ten sam farsz posłuży do pierogów i krokietów. Jak kulebiak zmieścić w planie przygotowań, podpowiadamy na stronie co przygotować wcześniej.
