Plama z czekolady to tłuszcz, cukier, białko mleka i barwnik kakao. Jak ją zeskrobać, sprać z bawełny, wełny i tapicerki, i czemu nie zaczynać od gorącej wody.
Czekolada brudzi na trzy sposoby naraz. Masło kakaowe to tłuszcz, który topi się w temperaturze zbliżonej do temperatury ciała – dlatego batonik w kieszeni albo w dziecięcej rączce tak szybko zamienia się w maź. Do tego dochodzi brązowy barwnik kakao, cukier i, w czekoladzie mlecznej, białko mleka. Gorzka ma mniej mleka, a więcej kakao, więc plama jest ciemniejsza. Krem czekoladowy do smarowania i polewy mają jeszcze sporo tłuszczu roślinnego (o samych tłustych śladach piszemy przy plamie z tłuszczu).
Każdy składnik wymaga czego innego: białko – zimnej wody, tłuszcz – płynu do naczyń, barwnik – odplamiacza. To kolejność decyduje, czy plama zejdzie za pierwszym razem.
Od razu: pierwsze 5 minut
- Miękką czekoladę schłodź: przyłóż od spodu woreczek z lodem albo włóż ubranie na kilka minut do zamrażarki.
- Zeskrob stwardniałą czekoladę tępą stroną noża albo łyżeczką, od brzegu do środka, żeby nie rozmazać plamy.
- Wypłucz plamę zimną wodą od spodu – ciepła ścięłaby białko mleka i stopiła tłuszcz głębiej w tkaninę.
- Wmasuj płyn do naczyń z obu stron i zostaw na 5–10 minut.
- Spłucz chłodną wodą. Brązowy ślad, który zostaje, to barwnik kakao – nim zajmie się namaczanie przed praniem.
Jak usunąć plamę z czekolady z różnych materiałów
| Materiał | Co zrobić |
|---|---|
| Bawełna biała | Po płynie do naczyń namocz w letniej wodzie z proszkiem z enzymami albo odplamiaczem z aktywnym tlenem i wypierz w temperaturze z metki. Uparty brązowy cień przetrzyj wodą utlenioną 3%. |
| Bawełna kolorowa | Po płynie do naczyń zwilż plamę, natrzyj ją mydłem galasowym, odczekaj kwadrans i wypierz. Do namaczania tylko odplamiacz przeznaczony do kolorów. |
| Jeans | Czekolada wchodzi głęboko w skośny splot denimu. Po zeskrobaniu wyszoruj plamę miękką szczoteczką z płynem do naczyń, spłucz i wypierz na lewej stronie. |
| Wełna i jedwab | Zeskrob na zimno i dociskaj ściereczkę z zimną wodą i odrobiną płynu do wełny. Bez enzymów i aktywnego tlenu. Czekolada na jedwabnym szaliku albo wełnianym płaszczu – osusz i do pralni. |
| Syntetyki | Poliester trzyma tłuszcz mocniej niż bawełna, więc płyn do naczyń zostaw na plamie dłużej, nawet pół godziny, i dopiero wtedy wypierz w 40°C. |
| Obrus | Polewę i okruchy tortu zeskrob, plamę spierz płynem do naczyń i namocz obrus z aktywnym tlenem. Lniany obrus prasuj dopiero, gdy nie widać tłustego śladu. |
| Tapicerka i dywan | Zeskrob, nanieś ściereczką roztwór płynu do naczyń i odsysaj suchą. Zaschnięte grudki na dywanie z długim włosiem wyczesz grzebieniem przed czyszczeniem. |
| Materac | Zeskrob, przecieraj ściereczką z odrobiną płynu i jak najmniejszą ilością wody, potem osusz suszarką do włosów nastawioną na chłodny nawiew. |
| Skóra | Zeskrob plastikową łopatką, przetrzyj wilgotną ściereczką z kroplą płynu do naczyń i wysusz. Tłusty cień na skórze licowej przyprósz na noc talkiem i rano zetrzyj. |
| Pluszak | Zabawkę z metką dopuszczającą pranie spierz płynem do naczyń i wypierz w woreczku na pranie. Pluszaki z grzechotką czy elektroniką czyść tylko powierzchniowo, wilgotną ściereczką. |
Stara, zaschnięta plama z czekolady
W zaschniętej czekoladzie tłuszcz zdążył się utlenić, a barwnik związać z włóknem. Rozmiękcz ją gliceryną albo płynem do naczyń wtartym w suchą plamę, zostaw na godzinę, a potem namocz ubranie w roztworze proszku z enzymami lub odplamiacza z aktywnym tlenem w ciepłej wodzie. Plama, która przeszła przez suszarkę, wymaga zwykle dwóch, trzech namaczań; zżółkły tłuszcz schodzi powoli.
Domowe środki i rodzaje odplamiaczy
- Płyn do naczyń – na tłuszcz z masła kakaowego, kremów i polew.
- Mydło galasowe – radzi sobie i z tłuszczem, i z białkiem, więc na czekoladę na bawełnie i syntetykach pasuje jak mało co (jak używać mydła galasowego).
- Proszek z enzymami – rozkłada białko mleka; do bawełny, lnu i syntetyków.
- Odplamiacz z aktywnym tlenem – na brązowy barwnik kakao.
- Gliceryna – na starą plamę przed namaczaniem.
- Woda utleniona 3% – ostatni krok na białych tkaninach.
Czego nie robić
- Nie zmywaj czekolady gorącą wodą, „żeby się rozpuściła” – rozpuści się, ale głębiej w tkaninę, a białko mleka się zetnie.
- Nie wycieraj miękkiej czekolady chusteczką, bo rozsmarowujesz ją na większą powierzchnię.
- Nie prasuj i nie susz w suszarce, dopóki widać brązowy cień albo tłusty połysk.
- Nie zaczynaj od wody utlenionej – dopóki tłuszcz jest w tkaninie, działa tylko na wierzchu.
Bezpieczeństwo
Proszek z enzymami i odplamiacz tlenowy rozpuszczaj w otwartej misce, nie w zakręconej butelce, i nie używaj ich na wełnę ani jedwab. Jeśli tapicerkę czyściłaś wcześniej octem, przemyj ją czystą wodą, zanim nałożysz wodę utlenioną – razem tworzą żrący kwas nadoctowy. Środki trzymaj w zamkniętej szafce, bo czekolada brudzi najczęściej ubranka maluchów, które chętnie zaglądają do łazienki. Nowy środek przetestuj na szwie albo pod spodem poduszki. Ubranie „tylko do czyszczenia chemicznego” zeskrob, osusz i zanieś do pralni, mówiąc, że to czekolada, czyli tłuszcz z mlekiem.
Zobacz też: plama z lodów, plama z mleka, pranie pluszaków.