Plama z tłuszczu ze smażenia, pieczeni czy smalcu: zasyp skrobią lub talkiem, potem płyn do naczyń na sucho i pranie w najwyższej temperaturze z metki.
Tłuszcz nie miesza się z wodą, więc samo płukanie tylko rozprowadza plamę. Zostaje w tkaninie jako ciemniejsze, półprzezroczyste miejsce, bo zmienia sposób, w jaki włókna odbijają światło – stąd tłusta plama na suchej koszulce wygląda jak mokra. Tłuszcze zwierzęce, takie jak smalec, łój czy tłuszcz z pieczeni, krzepną w temperaturze pokojowej, a z czasem się utleniają: stara plama żółknie, sztywnieje i zaczyna jełczeć.
Do tłuszczu potrzebne są dwie rzeczy: coś, co go wchłonie, i coś, co go rozpuści. Pierwsze to chłonny proszek, drugie – płyn do naczyń nakładany na suchą tkaninę, a potem ciepła woda, o ile pozwala na nią metka.
Od razu: pierwsze 5 minut
- Tłuszcz stały, np. zastygły smalec albo galaretę z pieczeni, zeskrob tępym nożem.
- Podłóż pod plamę ręcznik papierowy i zasyp ją z wierzchu grubą warstwą mąki ziemniaczanej, talku albo sody oczyszczonej.
- Lekko wciśnij proszek palcem i zostaw co najmniej na kwadrans; gdy zszarzeje i się zbije, strzep go i nasyp świeży.
- Strzep resztki nad koszem i wetrzyj płyn do naczyń w suchą plamę, z obu stron tkaniny.
- Po kilku minutach wypłucz najcieplejszą wodą, jaką dopuszcza metka, i wypierz.
Jak usunąć plamę z tłuszczu z różnych materiałów
| Materiał | Co zrobić |
|---|---|
| Bawełna biała | Proszek chłonny, płyn do naczyń na sucho, pranie w 60°C lub wyżej, jeśli metka pozwala. Stary, żółty ślad namocz wcześniej w odplamiaczu z aktywnym tlenem. |
| Bawełna kolorowa | Chłonny proszek i płyn do naczyń, potem pranie w najwyższej temperaturze dopuszczonej dla tego koloru. Tłuszcz kuchenny dobrze schodzi też z mydłem galasowym. |
| Jeans | Tłuszcz z frytek na udach: talk albo skrobia na kwadrans, płyn wtarty szczoteczką, pranie na lewej stronie w 40°C. |
| Wełna i jedwab | Tylko chłonny proszek, najlepiej talk, na kilka godzin – potem strzep i oddaj rzecz do pralni. Płyn do naczyń może zostawić na jedwabiu zaciek, którego trudno się pozbyć. |
| Syntetyki | Poliester przyciąga tłuszcz i oddaje go dopiero przy dłuższym działaniu płynu, więc zostaw go na pół godziny. Plama, która „wróciła” po praniu, to tłuszcz, który został we włóknach – powtórz. |
| Obrus | Kapnięcia z pieczeni zasyp skrobią, potem płyn do naczyń i pranie w gorącej wodzie. Obrus z poliestru pierz chłodniej, za to namaczaj dłużej. |
| Tapicerka i dywan | Zasyp sodą oczyszczoną na kilka godzin – przy okazji wchłonie zapach smażenia. Odkurz, a resztę przecieraj ściereczką z płynem do naczyń i zbieraj suchą. |
| Materac | Mąka ziemniaczana na noc, rano odkurzanie, a ślad przetrzyj ściereczką z odrobiną płynu, nie przemaczając pianki. |
| Skóra | Zasyp talkiem lub skrobią na noc, rano zetrzyj suchą szczotką. Bez płynów i rozpuszczalników – ciemny ślad na skórze licowej często blednie, gdy tłuszcz rozejdzie się w głąb. Zamsz: talk i szczotka do zamszu. |
Tłuste ślady na kołnierzyku i poszewce
Nie każdy tłuszcz pochodzi z kuchni. Skóra i włosy wydzielają łój, który z czasem zostawia szare lub żółtawe paski na kołnierzykach, mankietach i poszewkach. Tu również działa płyn do naczyń wtarty na sucho albo mydło galasowe, ale wcierane miękką szczoteczką wzdłuż szwu. Potem pranie w najwyższej temperaturze dopuszczonej przez metkę. Im częściej pierzesz poszewki i koszule, tym mniej czasu ma tłuszcz, żeby zżółknąć (więcej w poradniku szare i pożółkłe białe pranie).
Domowe środki i rodzaje odplamiaczy
- Mąka ziemniaczana (skrobia) – tani, chłonny proszek na świeże plamy na każdej tkaninie.
- Talk albo zasypka bez dodatków – drobny, dobry na delikatne tkaniny i skórę.
- Soda oczyszczona – na tapicerkę i dywan; przy okazji pochłania zapach.
- Płyn do naczyń – zawsze na suchą plamę, przed wodą.
- Mydło galasowe – na kołnierzyki, ścierki i fartuchy.
- Odplamiacz z aktywnym tlenem – na zżółkłe, stare plamy.
Czego nie robić
- Nie zwilżaj plamy przed zasypaniem proszkiem – woda zamyka tłuszcz w tkaninie.
- Nie pocieraj tłustej plamy suchą chusteczką, bo wcierasz tłuszcz głębiej.
- Nie prasuj plamy, która jeszcze błyszczy – tłuszcz rozejdzie się szerzej i zżółknie.
- Nie wkładaj ubrania z widoczną tłustą plamą do suszarki bębnowej, i to nie tylko ze względu na plamę.
Bezpieczeństwo
Ścierki, fartuchy i ręczniki, którymi wycierałaś tłuszcz z patelni czy frytkownicy, nie mogą trafić do suszarki bębnowej, dopóki nie zostaną dokładnie wyprane. Resztki tłuszczu w nagrzanym bębnie i w stosie ciepłego prania po programie mogą się samozapalić, dlatego po suszeniu wyjmuj pranie od razu i rozkładaj je, zamiast zostawiać ciepłą kupkę (więcej w poradniku suszarka bębnowa). Talk sypnij nisko nad plamą, żeby nie wzbijać pyłu, zwłaszcza przy dzieciach. Płyn do naczyń sprawdź najpierw na kolorowej tapicerce w niewidocznym miejscu. Rzeczy z metką „tylko czyszczenie chemiczne” tylko zasyp, osusz i zanieś do pralni, mówiąc, że to tłuszcz i jaki.
Zobacz też: plama z oliwy i oleju, plama z masła, pranie ścierek kuchennych.