Plama z atramentu z pióra wiecznego, tuszu z drukarki, tonera albo pieczątki: jak spierać ją zimną wodą, płynem do naczyń i spirytusem, krok po kroku.
Pod słowem „tusz” kryje się kilka różnych rzeczy i od tego zależy metoda. Atrament do pióra wiecznego to zwykle barwnik rozpuszczony w wodzie – świeży schodzi pod zimną wodą prawie cały. Tusz do drukarki atramentowej też jest wodny, ale wiele drukarek używa pigmentów, które osiadają między włóknami jak drobny pył. Toner z drukarki laserowej to w ogóle nie płyn, tylko proszek z tworzywa, który w cieple się topi. Najtrudniejsze są tusz kreślarski i atrament dokumentowy – mają spoiwo, które po wyschnięciu trzyma kolor na stałe.
Zanim zaczniesz, ustal więc, skąd pochodzi plama. Wodny atrament z pióra masz szansę usunąć bez śladu, a tusz kreślarski zaschnięty na bawełnie często zostaje jako cień.
Od razu: pierwsze 5 minut
- Jeśli to toner albo proszek z kartridża, nie dotykaj go mokrą ręką. Wytrzep rzecz na zewnątrz albo zbierz proszek taśmą klejącą.
- Rozlany atrament z kałamarza czy naboju odsącz papierowym ręcznikiem, dociskając od brzegów do środka.
- Płucz plamę zimną wodą od lewej strony, aż woda przestanie się barwić. Przy atramencie z pióra to potrafi potrwać kilka minut.
- Wmasuj kroplę płynu do naczyń, odczekaj 10 minut i znów spłucz zimną wodą.
- Jeśli zostaje niebieski czy czarny cień, przyłóż wacik ze spirytusem, z podkładką z ręcznika pod spodem.
Jak usunąć plamę z tuszu z różnych materiałów
| Materiał | Co zrobić |
|---|---|
| Bawełna biała | Płukanie i płyn do naczyń, a resztki atramentu namaczaj kilka godzin w ciepłej wodzie z odplamiaczem z aktywnym tlenem. Pranie w najwyższej temperaturze z metki dopiero, gdy plama zniknie. |
| Bawełna kolorowa | Po płynie do naczyń natrzyj wilgotną plamę mydłem galasowym, odczekaj kwadrans i wypierz. Spirytus tylko po próbie na szwie. |
| Jeans | Atrament na jasnym denimie: zimna woda od spodu, płyn do naczyń i stara szczoteczka. Na ciemnym często wystarcza pranie na lewej stronie. |
| Wełna i jedwab | Zimna woda i dociskanie ściereczką, bez aktywnego tlenu. Jedwabny szal z kroplą tuszu kreślarskiego oddaj do pralni od razu. |
| Syntetyki | Wodny atrament schodzi z poliestru łatwo. Pigmentowy tusz z drukarki usuwaj płynem do naczyń i spirytusem, potem pranie w 40°C. |
| Obrus | Kleks z pióra po podpisywaniu zaproszeń: zimna woda, płyn do naczyń, a na białym lnie namaczanie z aktywnym tlenem. |
| Tapicerka i dywan | Odsysaj atrament ręcznikiem, potem dokładaj zimną wodę łyżką i znowu odsysaj. Nie zalewaj – plama rozejdzie się w podkładzie dywanu. Na koniec płyn do naczyń na ściereczce. |
| Materac | Mało wody, dużo dociskania. Po płynie do naczyń przetrzyj czystą wilgotną szmatką i susz przy otwartym oknie. |
| Skóra | Atrament szybko wsiąka w jasną skórę. Zbierz go suchą ściereczką i oddaj rzecz do renowacji skóry; spirytusu nie próbuj. |
Toner, tusz kreślarski, pieczątka – osobne przypadki
- Toner z drukarki laserowej – zbierz go na sucho, taśmą albo odkurzaczem z małą końcówką. Dopiero potem pierz w zimnej wodzie z płynem do naczyń. Ciepła woda może zmiękczyć toner, a żelazko stapia go z włóknem.
- Tusz kreślarski (chiński) – po wyschnięciu jest wodoodporny. Świeży płucz dużą ilością zimnej wody; zaschnięty najczęściej zostaje, choć spirytus i płyn do naczyń mogą go rozjaśnić.
- Tusz do pieczątek – bywa na bazie wody z gliceryną, oleju albo alkoholu. Zacznij od spirytusu z podkładką, potem płyn do naczyń.
- Atrament dokumentowy – jest trwały z założenia; postępuj jak przy tuszu kreślarskim i nie licz na całkowite usunięcie.
Domowe środki i rodzaje odplamiaczy
- Zimna woda – przy atramencie na wodzie to główne narzędzie; im wcześniej, tym lepiej.
- Płyn do naczyń – rozluźnia tusz z drukarki i resztki atramentu.
- Spirytus – na cień po tuszu i na tusz do pieczątek, zawsze z podkładką pod plamą.
- Mydło galasowe – na atrament z pióra na bawełnie, gdy po płukaniu zostaje kolor.
- Odplamiacz z aktywnym tlenem – na resztki na białych i kolorowych tkaninach roślinnych, w ciepłej wodzie, zgodnie z metką.
- Gliceryna – zmiękcza zaschnięty atrament przed praniem: wetrzyj, odczekaj pół godziny i spłucz.
Czego nie robić
- Nie wkładaj ubrania z tonerem do ciepłej wody ani pod żelazko.
- Nie zalewaj dywanu wodą – atrament rozpłynie się szerzej, niż był.
- Nie szoruj szczotką tuszu kreślarskiego, zanim spłuczesz nadmiar, bo wcierasz pigment głębiej.
- Nie susz rzeczy na kaloryferze, dopóki widać ślad atramentu.
Bezpieczeństwo
Przy spirytusie otwórz okno i odsuń się od płomienia, a odplamiacza z aktywnym tlenem nie mieszaj z innymi środkami w jednym naczyniu. Sprzątając toner, nie wdychaj pyłu – zbieraj go powoli, w rękawiczkach, i wywietrz pokój. Nowy środek sprawdź na podwinięciu nogawki albo zakładce szwu. Rzecz z metką „tylko czyszczenie chemiczne” odsącz z atramentu i zanieś do pralni, mówiąc, czy to atrament z pióra, tusz z drukarki czy toner.
Zobacz też: plama z długopisu, marker permanentny, jak używać mydła galasowego.