Plama z długopisu: jak zebrać tusz spirytusem na podkładce, co zrobić z długopisem wypranym w pralce, czemu lakier do włosów zawodzi i co z tuszem żelowym.
Tusz z długopisu kulkowego to gęsta pasta: barwniki rozpuszczone w glikolach i olejach, związane żywicą. Woda prawie go nie rusza, za to rozpuszczają go alkohole – spirytus i alkohol izopropylowy. Długopisy żelowe i cienkopisy kulkowe (rollery) piszą tuszem na wodzie, często z pigmentem, więc zachowują się inaczej: świeże kreski schodzą w zimnej wodzie z płynem do naczyń, a zaschnięte bywają uparte.
Pojedyncza kreska na mankiecie koszuli zwykle znika całkowicie. Trudniej jest, gdy długopis przeciekł w kieszeni albo przeszedł cały cykl prania i suszenia – wtedy liczy się cierpliwość, bo tusz schodzi warstwami.
Od razu: pierwsze 5 minut
- Nie pocieraj kreski palcem ani mokrą chusteczką. Tusz kulkowy rozmazuje się w smugę kilka razy większą niż ślad.
- Złóż kilka razy ręcznik papierowy albo starą białą ściereczkę i podłóż pod plamę. To podkładka, która wchłonie rozpuszczony tusz.
- Zwilż wacik spirytusem albo alkoholem izopropylowym i przykładaj go do plamy od wierzchu, lekko dociskając. Tusz przechodzi wtedy w dół, na podkładkę.
- Gdy podkładka zabarwi się na niebiesko, przesuń ją czystym miejscem pod plamę i weź nowy wacik. Powtarzaj, aż wacik i podkładka zostaną czyste.
- Wmasuj w to miejsce kroplę płynu do naczyń, który zbierze resztki oleistej bazy tuszu, i wypierz rzecz jak zwykle.
Jak usunąć plamę z długopisu z różnych materiałów
| Materiał | Co zrobić |
|---|---|
| Bawełna biała | Alkohol na podkładce, potem mydło galasowe na wilgotne miejsce i pranie w najwyższej temperaturze z metki. Bladoniebieski cień zwykle znika po namoczeniu w odplamiaczu z aktywnym tlenem. |
| Bawełna kolorowa | Alkohol może ruszyć także barwnik tkaniny, więc najpierw sprawdź go na wewnętrznym szwie. Potem metoda z podkładką i pranie w 30–40°C. |
| Jeans | Tusz na kieszeni jeansów schodzi spirytusem dobrze, ale denim lubi puszczać indygo. Przykładaj wacik krótko i patrz, czy na podkładce nie pojawia się granat spodni. |
| Wełna i jedwab | Na wełnie ostrożnie alkoholem izopropylowym po próbie, bez pocierania. Jedwab, zwłaszcza jasny, oddaj do pralni – alkohol potrafi zostawić na nim matową obwódkę. |
| Syntetyki | Poliester i poliamid dobrze znoszą alkohol, a tusz schodzi z nich szybciej niż z bawełny. Unikaj zmywacza z acetonem: rozpuszcza acetat, z którego bywają podszewki. |
| Obrus | Kreska po wypisywaniu kartek przy stole: alkohol na podkładce, potem namaczanie w ciepłej wodzie z proszkiem do prania i pranie. |
| Tapicerka i dywan | Nie lej alkoholu na tkaninę. Nasącz nim białą ściereczkę i dociskaj, za każdym razem czystym fragmentem, a na koniec przetrzyj wilgotną szmatką z kroplą płynu do naczyń. |
| Materac | Pokrowiec, jeśli się zdejmuje, wypierz. Na samym materacu działaj jak przy tapicerce, minimalną ilością alkoholu, i zostaw go odkrytego do wyschnięcia. |
| Skóra | Bez spirytusu i acetonu – zmywają kolor i wykończenie. Świeżą kreskę spróbuj zebrać wilgotną ściereczką z odrobiną delikatnego mydła, a starą pokaż w zakładzie renowacji skóry. |
Długopis wyprany w pralce
Niebieskie kropki na kilku rzeczach po praniu to znak, że tusz krążył w bębnie. Zanim zajmiesz się ubraniami, obejrzyj bęben i fałdy gumowego kołnierza: przetrzyj ślady tuszu ściereczką z alkoholem izopropylowym i puść pusty program w wysokiej temperaturze, inaczej zabrudzisz następne pranie. Poplamionych rzeczy nie susz w suszarce, bo ciepło wiąże tusz z włóknem. Każdą plamę potraktuj osobno metodą z podkładką i dopiero potem wypierz wszystko jeszcze raz.
Domowe środki i rodzaje odplamiaczy
- Alkohol izopropylowy – najczęściej polecany na tusz kulkowy; kupisz go w aptece albo w sklepie z elektroniką.
- Spirytus – zamiennik, gdy nie masz izopropanolu; sposób z podkładką ten sam.
- Żel do dezynfekcji rąk na bazie alkoholu – awaryjnie w biurze czy szkole; ma zagęstnik, więc później dokładnie spłucz miejsce.
- Płyn do naczyń – po alkoholu, żeby usunąć resztki oleistej bazy tuszu.
- Mydło galasowe – na niebieski cień na białej i kolorowej bawełnie.
- Zimna woda z płynem do naczyń – pierwszy wybór przy długopisie żelowym, zanim sięgniesz po alkohol.
Czego nie robić
- Nie psikaj lakierem do włosów. Dawniej pomagał, bo był w dużej części alkoholem; dzisiejsze lakiery mają więcej żywic i olejków, więc często zostawiają na tuszu lepką plamę.
- Nie trzyj plamy wacikiem w kółko – przykładaj i podnoś.
- Nie wkładaj ubrania z tuszem do suszarki i nie prasuj go, dopóki widać ślad.
- Nie zaczynaj od gorącej wody: przy tuszu żelowym może utrwalić pigment we włóknach.
Bezpieczeństwo
Spirytus i alkohol izopropylowy są łatwopalne: pracuj przy otwartym oknie, z dala od kuchenki i zapalonych świec, a zużyte waciki wyrzuć dopiero, gdy odparują. Przy dłuższym odplamianiu załóż rękawiczki, bo alkohol wysusza skórę dłoni. Nie łącz alkoholu z wybielaczem chlorowym. Ubranie z metką „tylko czyszczenie chemiczne” tylko odciśnij papierowym ręcznikiem i zanieś do pralni, mówiąc, że to długopis i czy już próbowałaś alkoholu.
Zobacz też: plama z markera permanentnego, tusz i atrament z pióra, plama z flamastra, zasady usuwania plam.