Plama z długopisu – jak usunąć tusz z ubrania, kanapy i skóry

Plama z długopisu: jak zebrać tusz spirytusem na podkładce, co zrobić z długopisem wypranym w pralce, czemu lakier do włosów zawodzi i co z tuszem żelowym.

Tusz z długopisu kulkowego to gęsta pasta: barwniki rozpuszczone w glikolach i olejach, związane żywicą. Woda prawie go nie rusza, za to rozpuszczają go alkohole – spirytus i alkohol izopropylowy. Długopisy żelowe i cienkopisy kulkowe (rollery) piszą tuszem na wodzie, często z pigmentem, więc zachowują się inaczej: świeże kreski schodzą w zimnej wodzie z płynem do naczyń, a zaschnięte bywają uparte.

Pojedyncza kreska na mankiecie koszuli zwykle znika całkowicie. Trudniej jest, gdy długopis przeciekł w kieszeni albo przeszedł cały cykl prania i suszenia – wtedy liczy się cierpliwość, bo tusz schodzi warstwami.

Od razu: pierwsze 5 minut

  1. Nie pocieraj kreski palcem ani mokrą chusteczką. Tusz kulkowy rozmazuje się w smugę kilka razy większą niż ślad.
  2. Złóż kilka razy ręcznik papierowy albo starą białą ściereczkę i podłóż pod plamę. To podkładka, która wchłonie rozpuszczony tusz.
  3. Zwilż wacik spirytusem albo alkoholem izopropylowym i przykładaj go do plamy od wierzchu, lekko dociskając. Tusz przechodzi wtedy w dół, na podkładkę.
  4. Gdy podkładka zabarwi się na niebiesko, przesuń ją czystym miejscem pod plamę i weź nowy wacik. Powtarzaj, aż wacik i podkładka zostaną czyste.
  5. Wmasuj w to miejsce kroplę płynu do naczyń, który zbierze resztki oleistej bazy tuszu, i wypierz rzecz jak zwykle.

Jak usunąć plamę z długopisu z różnych materiałów

Materiał Co zrobić
Bawełna biała Alkohol na podkładce, potem mydło galasowe na wilgotne miejsce i pranie w najwyższej temperaturze z metki. Bladoniebieski cień zwykle znika po namoczeniu w odplamiaczu z aktywnym tlenem.
Bawełna kolorowa Alkohol może ruszyć także barwnik tkaniny, więc najpierw sprawdź go na wewnętrznym szwie. Potem metoda z podkładką i pranie w 30–40°C.
Jeans Tusz na kieszeni jeansów schodzi spirytusem dobrze, ale denim lubi puszczać indygo. Przykładaj wacik krótko i patrz, czy na podkładce nie pojawia się granat spodni.
Wełna i jedwab Na wełnie ostrożnie alkoholem izopropylowym po próbie, bez pocierania. Jedwab, zwłaszcza jasny, oddaj do pralni – alkohol potrafi zostawić na nim matową obwódkę.
Syntetyki Poliester i poliamid dobrze znoszą alkohol, a tusz schodzi z nich szybciej niż z bawełny. Unikaj zmywacza z acetonem: rozpuszcza acetat, z którego bywają podszewki.
Obrus Kreska po wypisywaniu kartek przy stole: alkohol na podkładce, potem namaczanie w ciepłej wodzie z proszkiem do prania i pranie.
Tapicerka i dywan Nie lej alkoholu na tkaninę. Nasącz nim białą ściereczkę i dociskaj, za każdym razem czystym fragmentem, a na koniec przetrzyj wilgotną szmatką z kroplą płynu do naczyń.
Materac Pokrowiec, jeśli się zdejmuje, wypierz. Na samym materacu działaj jak przy tapicerce, minimalną ilością alkoholu, i zostaw go odkrytego do wyschnięcia.
Skóra Bez spirytusu i acetonu – zmywają kolor i wykończenie. Świeżą kreskę spróbuj zebrać wilgotną ściereczką z odrobiną delikatnego mydła, a starą pokaż w zakładzie renowacji skóry.

Długopis wyprany w pralce

Niebieskie kropki na kilku rzeczach po praniu to znak, że tusz krążył w bębnie. Zanim zajmiesz się ubraniami, obejrzyj bęben i fałdy gumowego kołnierza: przetrzyj ślady tuszu ściereczką z alkoholem izopropylowym i puść pusty program w wysokiej temperaturze, inaczej zabrudzisz następne pranie. Poplamionych rzeczy nie susz w suszarce, bo ciepło wiąże tusz z włóknem. Każdą plamę potraktuj osobno metodą z podkładką i dopiero potem wypierz wszystko jeszcze raz.

Domowe środki i rodzaje odplamiaczy

  • Alkohol izopropylowy – najczęściej polecany na tusz kulkowy; kupisz go w aptece albo w sklepie z elektroniką.
  • Spirytus – zamiennik, gdy nie masz izopropanolu; sposób z podkładką ten sam.
  • Żel do dezynfekcji rąk na bazie alkoholu – awaryjnie w biurze czy szkole; ma zagęstnik, więc później dokładnie spłucz miejsce.
  • Płyn do naczyń – po alkoholu, żeby usunąć resztki oleistej bazy tuszu.
  • Mydło galasowe – na niebieski cień na białej i kolorowej bawełnie.
  • Zimna woda z płynem do naczyń – pierwszy wybór przy długopisie żelowym, zanim sięgniesz po alkohol.

Czego nie robić

  • Nie psikaj lakierem do włosów. Dawniej pomagał, bo był w dużej części alkoholem; dzisiejsze lakiery mają więcej żywic i olejków, więc często zostawiają na tuszu lepką plamę.
  • Nie trzyj plamy wacikiem w kółko – przykładaj i podnoś.
  • Nie wkładaj ubrania z tuszem do suszarki i nie prasuj go, dopóki widać ślad.
  • Nie zaczynaj od gorącej wody: przy tuszu żelowym może utrwalić pigment we włóknach.

Bezpieczeństwo

Spirytus i alkohol izopropylowy są łatwopalne: pracuj przy otwartym oknie, z dala od kuchenki i zapalonych świec, a zużyte waciki wyrzuć dopiero, gdy odparują. Przy dłuższym odplamianiu załóż rękawiczki, bo alkohol wysusza skórę dłoni. Nie łącz alkoholu z wybielaczem chlorowym. Ubranie z metką „tylko czyszczenie chemiczne” tylko odciśnij papierowym ręcznikiem i zanieś do pralni, mówiąc, że to długopis i czy już próbowałaś alkoholu.

Zobacz też: plama z markera permanentnego, tusz i atrament z pióra, plama z flamastra, zasady usuwania plam.