Marker permanentny na ubraniu, kanapie czy dywanie: dlaczego woda nie działa, jak przykładać alkohol izopropylowy i kiedy cień zostanie na tkaninie na stałe.
Marker permanentny pisze barwnikiem rozpuszczonym w alkoholu, z dodatkiem żywicy. Alkohol odparowuje w kilka sekund, a żywica przykleja kolor do włókien – stąd odporność na wodę i pranie. Tę samą żywicę i barwnik rozpuszcza z powrotem alkohol, więc to on jest podstawą, a nie woda ani proszek.
Szansa zależy od tkaniny. Z gładkiego poliestru, kurtki przeciwdeszczowej czy plecaka marker schodzi często całkiem. W puszystą bawełnę i frotte wsiąka głęboko i zwykle zostawia jasny cień nawet po kilku podejściach. Markery do tkanin są pomyślane tak, żeby po utrwaleniu żelazkiem zostać na zawsze – na nie domowe sposoby działają słabo.
Od razu: pierwsze 5 minut
- Zamknij marker i odłóż go tam, gdzie dziecko go nie sięgnie, zanim zajmiesz się plamą.
- Nie dotykaj kreski mokrą szmatką. Woda nie rozpuszcza tego tuszu, a pocieranie wciera go w sąsiednie włókna.
- Pod plamę podłóż kilka warstw ręcznika papierowego. Na kanapie albo dywanie, gdzie podkładki nie wsuniesz, pracuj samą ściereczką od wierzchu.
- Nasącz wacik alkoholem izopropylowym i przyłóż na kilka sekund, potem podnieś. Kolor przechodzi na wacik – bierz nowy, gdy ten się zabarwi.
- Kiedy wacik zostaje prawie czysty, wmasuj płyn do naczyń, spłucz letnią wodą i oceń, czy potrzebna jest druga runda.
Jak usunąć plamę z markera z różnych materiałów
| Materiał | Co zrobić |
|---|---|
| Bawełna biała | Kilka rund alkoholu na podkładce, potem namaczanie na noc w ciepłej wodzie z odplamiaczem z aktywnym tlenem i pranie w najwyższej temperaturze z metki. |
| Bawełna kolorowa | Alkohol izopropylowy po próbie na szwie, przykładany krótko. Bez wody utlenionej: rozjaśni koszulkę szybciej niż marker. |
| Jeans | Kreska na kolanie spodni dziecka: alkohol od wierzchu, podkładka od spodu. Po każdej rundzie sprawdź, czy wacik nie zbiera też indygo. |
| Wełna i jedwab | Alkohol potrafi zmatowić jedwab i ruszyć barwnik wełny. Większe ślady na swetrze czy apaszce zanieś do pralni. |
| Syntetyki | Na poliestrze i nylonie, np. kurtce czy plecaku, marker schodzi najlepiej: alkohol na ściereczce, kilka przetarć, pranie. |
| Obrus | Obrus z powłoką plamoodporną przetrzyj alkoholem, a potem wodą z płynem do naczyń. Lniany obrus: podkładka i przykładanie, następnie pranie. |
| Tapicerka i dywan | Nigdy nie lej alkoholu wprost na tkaninę. Nasączaj ściereczkę, dociskaj od brzegu kreski do środka i często zmieniaj fragment na czysty. |
| Materac | Skąpo alkoholu, częsta zmiana ściereczek i odkryty materac do wyschnięcia. Pianki nie przemaczaj. |
| Skóra | Alkohol zdejmie kolor skóry razem z markerem. Ślad na skórzanej sofie czy torebce pokaż specjaliście od renowacji skóry, póki jest świeży. |
Gdy marker już zasechł albo przeszedł pranie
Zaschnięty marker nadal rozpuszcza się w alkoholu, tylko wolniej. Daj wacikowi czas: przyłóż go na minutę, podnieś, przyłóż świeży. Jeśli ubranie przeszło już przez pralkę i suszarkę, tusz jest mocniej związany z włóknem – po kilku rundach alkoholu namocz rzecz na noc w roztworze proszku do prania, a białą bawełnę w odplamiaczu z aktywnym tlenem, i dopiero wtedy wypierz. Jeśli po trzech podejściach cień się nie zmienia, każde kolejne tylko ściera włókno.
Domowe środki i rodzaje odplamiaczy
- Alkohol izopropylowy, 70% lub mocniejszy – podstawowy środek; im mniej wody w butelce, tym lepiej rozpuszcza żywicę markera.
- Spirytus – działa podobnie, choć zwykle wolniej.
- Płyn do naczyń – po alkoholu, żeby zebrać rozpuszczoną żywicę i barwnik.
- Odplamiacz z aktywnym tlenem – rozjaśnia ostatni cień na bieli.
- Zmywacz z acetonem – tylko na syntetyki, które go znoszą, i tylko po próbie; nie na acetat, triacetat ani lakierowane powierzchnie.
Czego nie robić
- Nie zaczynaj od pralki – woda z proszkiem nie ruszy markera, a ciepło suszarki go utrwali.
- Nie szoruj szczotką: na bawełnie zostanie przetarte, jaśniejsze miejsce.
- Nie przykładaj ponownie zabarwionego wacika, bo oddajesz tusz z powrotem tkaninie.
- Nie próbuj ścierać markera z kanapy gumką do mazania ani papierem ściernym.
Bezpieczeństwo
Alkohol izopropylowy ma ostry zapach i łatwo się zapala: przy kanapie czy dywanie otwórz okno, nie pal i nie pracuj przy świecach. Przy dłuższym odplamianiu zakładaj rękawiczki. Nie łącz alkoholu z wybielaczem chlorowym. Na tapicerce zrób najpierw próbę z tyłu oparcia albo na spodzie poduszki, bo barwnik obicia też potrafi puścić. Rzeczy z metką „tylko czyszczenie chemiczne” nie traktuj alkoholem – zanieś je do pralni z informacją, że to marker permanentny.
Zobacz też: plama z flamastra, plama z długopisu, zacieki na tapicerce po czyszczeniu, domowe środki do usuwania plam.