Quiz o noworodku – skala Apgar, smółka, żółtaczka i pierwsze dni

Jedenaście pytań o noworodka: skala Apgar, pierwsza kupka, spadek wagi, żółtaczka, szczepienia, ciemiączko i bezpieczny sen. Quiz dla przyszłych rodziców.

Pierwsze tygodnie z noworodkiem to intensywna nauka. Dziecko kicha, czka, śpi po kilkanaście godzin na dobę, a w pieluszce pojawiają się rzeczy, które mogą zaskoczyć. Większość z nich jest zupełnie normalna, jeśli wie się, czego się spodziewać.

Quiz sprawdza ogólną wiedzę o pierwszych dniach i tygodniach życia dziecka. Nie zastępuje wizyt patronażowych położnej ani porad pediatry, którym zawsze warto zadać każde pytanie, nawet to, które wydaje się błahe.

{
 "id": "noworodek",
 "typ": "wiedza",
 "pytania": [
  {
   "pytanie": "Ile maksymalnie punktów może dostać dziecko w skali Apgar?",
   "odpowiedzi": [
    {
     "tekst": "5",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "10",
     "punkty": 1
    },
    {
     "tekst": "12",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "20",
     "punkty": 0
    }
   ],
   "wyjasnienie": "Ocenia się pięć cech: tętno, oddech, napięcie mięśni, reakcję na bodźce i kolor skóry, każdą od 0 do 2 punktów. Pierwszą ocenę robi się w 1. minucie życia, kolejną w 5."
  },
  {
   "pytanie": "Kim była Virginia Apgar, od której nazwiska pochodzi skala?",
   "odpowiedzi": [
    {
     "tekst": "Amerykańską anestezjolożką",
     "punkty": 1
    },
    {
     "tekst": "Szwedzką położną",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Brytyjską pielęgniarką",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Niemiecką pediatrką",
     "punkty": 0
    }
   ],
   "wyjasnienie": "Skalę opracowała w 1952 roku, żeby szybko oceniać stan dziecka zaraz po porodzie. Dziś używa się jej na całym świecie."
  },
  {
   "pytanie": "Jak wygląda smółka, czyli pierwsza kupka noworodka?",
   "odpowiedzi": [
    {
     "tekst": "Jasnożółta, rzadka jak u starszych dzieci",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Biała jak mleko",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Prawie czarna i bardzo lepka",
     "punkty": 1
    },
    {
     "tekst": "Pomarańczowa i grudkowata",
     "punkty": 0
    }
   ],
   "wyjasnienie": "Smółka powstaje jeszcze w brzuchu mamy z połkniętych wód płodowych, śluzu i złuszczonych komórek. Zwykle pojawia się w pierwszej dobie, a po kilku dniach kupki robią się jaśniejsze."
  },
  {
   "pytanie": "O ile może zmaleć masa ciała noworodka w pierwszych dniach, zanim zacznie rosnąć?",
   "odpowiedzi": [
    {
     "tekst": "Masa nie powinna spaść wcale",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "O około 30%",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "O 1–2 gramy",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Do około 10%",
     "punkty": 1
    }
   ],
   "wyjasnienie": "Noworodek traci wodę i oddaje smółkę, a karmienie dopiero się rozkręca. Zwykle wraca do masy urodzeniowej w ciągu dwóch tygodni."
  },
  {
   "pytanie": "Kiedy zwykle pojawia się fizjologiczna żółtaczka noworodka?",
   "odpowiedzi": [
    {
     "tekst": "Już w pierwszych godzinach po porodzie",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "W 2.–3. dobie życia",
     "punkty": 1
    },
    {
     "tekst": "Po miesiącu",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Dopiero po wprowadzeniu zupek",
     "punkty": 0
    }
   ],
   "wyjasnienie": "Wątroba noworodka dopiero uczy się rozkładać bilirubinę. Żółtaczka w pierwszej dobie albo trwająca bardzo długo wymaga oceny lekarza."
  },
  {
   "pytanie": "Co to jest odruch Moro?",
   "odpowiedzi": [
    {
     "tekst": "Ssanie palca podanego do buzi",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Szukanie piersi po dotknięciu policzka",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Gwałtowne rozrzucenie rączek przy nagłym bodźcu",
     "punkty": 1
    },
    {
     "tekst": "Zaciskanie dłoni na palcu dorosłego tak mocno, że trudno go wyjąć",
     "punkty": 0
    }
   ],
   "wyjasnienie": "To odruch przestrachu: dziecko rozkłada ręce, a potem je zbliża, często z płaczem. Pozostałe opisy to też odruchy noworodka, a Moro zanika zwykle do około 4.–6. miesiąca."
  },
  {
   "pytanie": "Które szczepienia noworodek dostaje jeszcze w szpitalu?",
   "odpowiedzi": [
    {
     "tekst": "Przeciw odrze i ospie",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Przeciw grypie",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Przeciw WZW typu B i gruźlicy",
     "punkty": 1
    },
    {
     "tekst": "Żadnych, pierwsze są po miesiącu",
     "punkty": 0
    }
   ],
   "wyjasnienie": "Szczepionkę przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B podaje się w pierwszej dobie, a przeciw gruźlicy przed wypisem. Kolejne szczepienia zaczynają się około 2. miesiąca życia."
  },
  {
   "pytanie": "Kiedy zwykle zarasta duże, przednie ciemiączko?",
   "odpowiedzi": [
    {
     "tekst": "W pierwszym tygodniu",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Około 3. miesiąca",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Około 6. roku życia",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Najczęściej między 9. a 18. miesiącem",
     "punkty": 1
    }
   ],
   "wyjasnienie": "Ciemiączka pozwalają główce przejść przez kanał rodny i rosnąć razem z mózgiem. Małe, tylne ciemiączko zamyka się dużo wcześniej, zwykle w ciągu kilku tygodni."
  },
  {
   "pytanie": "Jak bezpiecznie układać noworodka do snu?",
   "odpowiedzi": [
    {
     "tekst": "Na brzuszku, żeby się nie zachłysnął",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Na plecach, bez poduszki i maskotek",
     "punkty": 1
    },
    {
     "tekst": "Na boku, podpartego zwiniętym kocykiem",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Na miękkiej poduszce, żeby było mu wygodnie",
     "punkty": 0
    }
   ],
   "wyjasnienie": "Spanie na plecach, na płaskim i twardym materacu, wyraźnie zmniejsza ryzyko nagłej śmierci łóżeczkowej. Zdrowe dziecko w tej pozycji się nie zachłyśnie, bo odruchowo przełyka albo odkasłuje."
  },
  {
   "pytanie": "Z jakiej odległości noworodek widzi najwyraźniej?",
   "odpowiedzi": [
    {
     "tekst": "Z około 20–30 cm",
     "punkty": 1
    },
    {
     "tekst": "Z 2–3 metrów",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Widzi tylko światło i ciemność",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Widzi tak ostro jak dorosły",
     "punkty": 0
    }
   ],
   "wyjasnienie": "To mniej więcej odległość od twarzy mamy podczas karmienia. Ostrość wzroku szybko się poprawia w pierwszych miesiącach."
  },
  {
   "pytanie": "Ile kości ma noworodek?",
   "odpowiedzi": [
    {
     "tekst": "Około 100",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Dokładnie 206, jak dorosły",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Około 270–300",
     "punkty": 1
    },
    {
     "tekst": "Ponad 500",
     "punkty": 0
    }
   ],
   "wyjasnienie": "Część kości dziecka to osobne elementy połączone chrząstką, które z wiekiem się zrastają. U dorosłego jest ich 206."
  }
 ],
 "wyniki": [
  {
   "od": 0,
   "do": 3,
   "tytul": "Noworodek to dla ciebie nowy ląd",
   "opis": "Świat noworodka jest dla ciebie jeszcze nieznany, i nic dziwnego, jeśli nie miałaś niedawno do czynienia z maluchem. Położna środowiskowa odwiedzi cię w domu i wszystko pokaże. Pytania z quizu to dobra lista tematów do rozmowy z nią."
  },
  {
   "od": 4,
   "do": 6,
   "tytul": "Przyda się jeszcze ściągawka",
   "opis": "Znasz ogólne zasady opieki nad noworodkiem, ale smółka, żółtaczka i ciemiączko budzą jeszcze pytania. Pierwsze dni z dzieckiem nauczą cię więcej niż niejedna książka. Wyjaśnienia przy pytaniach pomogą nie panikować bez powodu."
  },
  {
   "od": 7,
   "do": 9,
   "tytul": "Pierwsze dni bez paniki",
   "opis": "Wiesz, co jest normalne u noworodka, a co wymaga rozmowy z lekarzem. Z taką wiedzą łatwiej przeżyć pierwsze tygodnie spokojnie. Pewnie przyjaciółki dzwonią do ciebie po radę."
  },
  {
   "od": 10,
   "do": 11,
   "tytul": "Doświadczona jak położna",
   "opis": "Skala Apgar, odruch Moro i zasady bezpiecznego snu nie mają przed tobą tajemnic. Takiej wiedzy pozazdrościłaby ci niejedna młoda mama. Sprawdź jeszcze, co wiesz o kolejnych miesiącach rozwoju dziecka."
  }
 ],
 "rozklad_szacunkowy": [
  16,
  38,
  35,
  11
 ]
}

Zobacz też