Jedenaście pytań z pierwszej pomocy: resuscytacja, defibrylator AED, pozycja boczna, zadławienie, oparzenie i krwotok z nosa. Sprawdź, zanim się przyda.
Większość nagłych zatrzymań krążenia zdarza się w domu, na ulicy albo w pracy, a nie w szpitalu. Zanim przyjedzie karetka, mijają minuty, i to od świadków zależy, czy serce i mózg dostaną w tym czasie tlen. Dlatego podstawy pierwszej pomocy przydają się każdemu, nie tylko ratownikom.
Pytania opierają się na europejskich wytycznych resuscytacji dorosłych i ogólnych zasadach pierwszej pomocy. Quiz to dobra powtórka, ale nie zastąpi kursu z ćwiczeniami na fantomie, który warto odświeżać co kilka lat.
{
"id": "pierwsza-pomoc",
"typ": "wiedza",
"pytania": [
{
"pytanie": "W jakim rytmie prowadzi się resuscytację dorosłego, jeśli umiesz robić oddechy ratownicze?",
"odpowiedzi": [
{
"tekst": "15 uciśnięć i 2 oddechy",
"punkty": 0
},
{
"tekst": "30 uciśnięć i 2 oddechy",
"punkty": 1
},
{
"tekst": "5 uciśnięć i 1 oddech",
"punkty": 0
},
{
"tekst": "Tylko oddechy, bez uciśnięć",
"punkty": 0
}
],
"wyjasnienie": "U dorosłych obowiązuje schemat 30:2. Jeśli nie umiesz albo nie chcesz robić oddechów, uciskaj klatkę piersiową bez przerwy do przyjazdu pomocy."
},
{
"pytanie": "Na jaką głębokość uciska się klatkę piersiową dorosłego?",
"odpowiedzi": [
{
"tekst": "1–2 cm",
"punkty": 0
},
{
"tekst": "3–4 cm",
"punkty": 0
},
{
"tekst": "8–10 cm",
"punkty": 0
},
{
"tekst": "5–6 cm",
"punkty": 1
}
],
"wyjasnienie": "Uciski muszą być mocne, żeby krew dotarła do mózgu. Po każdym trzeba pozwolić klatce piersiowej całkowicie się unieść."
},
{
"pytanie": "W jakim tempie uciska się klatkę piersiową?",
"odpowiedzi": [
{
"tekst": "Jak najwolniej, ale bardzo mocno",
"punkty": 0
},
{
"tekst": "60–80 razy na minutę",
"punkty": 0
},
{
"tekst": "100–120 razy na minutę",
"punkty": 1
},
{
"tekst": "150–180 razy na minutę",
"punkty": 0
}
],
"wyjasnienie": "To mniej więcej dwa uciśnięcia na sekundę. Łatwiej utrzymać tempo, licząc na głos albo nucąc w myślach szybką piosenkę."
},
{
"pytanie": "Jak długo sprawdzasz, czy nieprzytomny dorosły oddycha?",
"odpowiedzi": [
{
"tekst": "Nie dłużej niż 10 sekund",
"punkty": 1
},
{
"tekst": "Pełną minutę",
"punkty": 0
},
{
"tekst": "Do przyjazdu karetki",
"punkty": 0
},
{
"tekst": "Tylko przez 2 sekundy",
"punkty": 0
}
],
"wyjasnienie": "Odchylasz głowę, unosisz żuchwę i patrzysz, słuchasz i wyczuwasz oddech. Pojedyncze, rzadkie westchnienia to nie prawidłowy oddech, tylko sygnał do resuscytacji."
},
{
"pytanie": "Poszkodowany jest nieprzytomny, ale oddycha prawidłowo. Co robisz?",
"odpowiedzi": [
{
"tekst": "Sadzam go i podaję wodę",
"punkty": 0
},
{
"tekst": "Zaczynam uciskać klatkę piersiową",
"punkty": 0
},
{
"tekst": "Układam go na boku, dzwonię po pomoc i pilnuję oddechu",
"punkty": 1
},
{
"tekst": "Zostawiam go na plecach, bo tak mu wygodniej, i idę szukać pomocy",
"punkty": 0
}
],
"wyjasnienie": "Pozycja boczna bezpieczna chroni drogi oddechowe przed opadnięciem języka i zalaniem treścią z żołądka. Oddech trzeba sprawdzać regularnie do przyjazdu karetki."
},
{
"pytanie": "Kto może użyć automatycznego defibrylatora AED?",
"odpowiedzi": [
{
"tekst": "Tylko lekarz",
"punkty": 0
},
{
"tekst": "Tylko osoba po certyfikowanym kursie",
"punkty": 0
},
{
"tekst": "Ratownik medyczny i pielęgniarka",
"punkty": 0
},
{
"tekst": "Każdy, kto jest na miejscu",
"punkty": 1
}
],
"wyjasnienie": "AED sam analizuje rytm serca i zaleca wyładowanie tylko wtedy, gdy jest potrzebne. Wystarczy go włączyć i wykonywać polecenia głosowe."
},
{
"pytanie": "Dorosły się dławi, nie może mówić ani kaszleć. Co robisz najpierw?",
"odpowiedzi": [
{
"tekst": "Podaję wodę, żeby przepchnął kęs",
"punkty": 0
},
{
"tekst": "Uderzam do 5 razy między łopatki",
"punkty": 1
},
{
"tekst": "Każę mu się położyć na plecach",
"punkty": 0
},
{
"tekst": "Wkładam palec głęboko do gardła na ślepo",
"punkty": 0
}
],
"wyjasnienie": "Jeśli uderzenia w plecy nie pomogą, wykonuje się do 5 uciśnięć nadbrzusza i powtarza oba kroki na zmianę. Gdy poszkodowany może kaszleć, zachęcaj go do kaszlu."
},
{
"pytanie": "Jak schładza się oparzenie wrzątkiem?",
"odpowiedzi": [
{
"tekst": "Przykładam lód prosto na skórę",
"punkty": 0
},
{
"tekst": "Smaruję masłem albo tłustym kremem",
"punkty": 0
},
{
"tekst": "Polewam chłodną wodą przez kwadrans lub dłużej",
"punkty": 1
},
{
"tekst": "Przebijam pęcherze, żeby rana szybciej się zagoiła",
"punkty": 0
}
],
"wyjasnienie": "Chłodna, ale nie lodowata woda ogranicza głębokość oparzenia, a zalecenia mówią o 15–20 minutach. Lód może dodatkowo uszkodzić skórę, a tłuszcz zatrzymuje ciepło."
},
{
"pytanie": "Jak zatamować krwotok z nosa?",
"odpowiedzi": [
{
"tekst": "Pochylić głowę do przodu i ucisnąć nos",
"punkty": 1
},
{
"tekst": "Odchylić głowę mocno do tyłu",
"punkty": 0
},
{
"tekst": "Położyć się płasko na plecach",
"punkty": 0
},
{
"tekst": "Wydmuchiwać nos co minutę, aż przestanie",
"punkty": 0
}
],
"wyjasnienie": "Miękką część nosa uciska się przez około 10 minut. Odchylona głowa sprawia, że krew spływa do gardła i może wywołać wymioty."
},
{
"pytanie": "Ktoś nagle ma opadnięty kącik ust, słabnie mu ręka i bełkocze. Co robisz?",
"odpowiedzi": [
{
"tekst": "Kładę go do łóżka i czekam, aż samo przejdzie",
"punkty": 0
},
{
"tekst": "Od razu dzwonię pod 112 i notuję godzinę",
"punkty": 1
},
{
"tekst": "Podaję mu mocną kawę",
"punkty": 0
},
{
"tekst": "Radzę wizytę u lekarza rodzinnego jutro",
"punkty": 0
}
],
"wyjasnienie": "To typowe objawy udaru mózgu. Leczenie najlepiej działa w pierwszych godzinach, a godzina początku objawów decyduje o tym, jakie można zastosować."
},
{
"pytanie": "Dzwonisz pod 112. Kiedy możesz się rozłączyć?",
"odpowiedzi": [
{
"tekst": "Od razu po podaniu adresu",
"punkty": 0
},
{
"tekst": "Po minucie, żeby nie blokować linii",
"punkty": 0
},
{
"tekst": "Gdy usłyszysz syrenę karetki",
"punkty": 0
},
{
"tekst": "Gdy dyspozytor powie, że możesz",
"punkty": 1
}
],
"wyjasnienie": "Dyspozytor może potrzebować dodatkowych informacji albo poprowadzić cię przez resuscytację przez telefon. Dlatego nie rozłączaj się pierwsza."
}
],
"wyniki": [
{
"od": 0,
"do": 3,
"tytul": "Czas na kurs pierwszej pomocy",
"opis": "W nagłej sytuacji łatwo się pogubić, a twój wynik pokazuje, że warto odświeżyć podstawy. Zapamiętaj choć jedno: dzwoń pod 112 i uciskaj mocno środek klatki piersiowej. Najwięcej da kilkugodzinny kurs z ćwiczeniami."
},
{
"od": 4,
"do": 6,
"tytul": "Podstawy już masz",
"opis": "Wiesz, że trzeba wezwać pomoc, ale szczegóły resuscytacji i opatrywania urazów nie są jeszcze pewne. Tak odpowiada wiele osób, które kurs robiły dawno, np. przy prawie jazdy. Krótka powtórka sprawi, że w stresie zadziałasz bez wahania."
},
{
"od": 7,
"do": 9,
"tytul": "Wiesz, co robić",
"opis": "Znasz zasady resuscytacji i wiesz, jak zachować się przy zadławieniu czy oparzeniu. W razie wypadku możesz realnie pomóc, zanim przyjedzie karetka. Ćwiczenie na fantomie utrwali tę wiedzę w rękach."
},
{
"od": 10,
"do": 11,
"tytul": "Gotowa do akcji",
"opis": "Pierwsza pomoc nie ma przed tobą tajemnic, od tempa uciśnięć po rozmowę z dyspozytorem. Takich osób przydałoby się więcej w każdym biurze i na każdym osiedlu. Zachęć bliskich, żeby też się sprawdzili."
}
],
"rozklad_szacunkowy": [
13,
37,
37,
13
]
}
