Jedenaście pytań o przyprawy: z jakiej części kwiatu jest szafran, czym jest wanilia, skąd ziele angielskie i co łączy gałkę muszkatołową z kwiatem.
Przyprawy przez wieki były warte tyle co złoto, a o wyspy, na których rosły goździki i gałka muszkatołowa, toczono wojny. Dziś kupujemy je w torebkach za kilka złotych i rzadko zastanawiamy się, z jakiej części rośliny pochodzą.
W quizie sprawdzisz, czy wiesz, czym naprawdę jest szafran, wanilia czy ziele angielskie i które przyprawy są ze sobą spokrewnione. Po każdej odpowiedzi wyjaśniamy, skąd biorą się ich nazwy i smak.
{
"id": "przyprawy",
"typ": "wiedza",
"pytania": [
{
"pytanie": "Z jakiej części krokusa uprawnego pozyskuje się szafran?",
"odpowiedzi": [
{
"tekst": "Z pręcików",
"punkty": 0
},
{
"tekst": "Z płatków",
"punkty": 0
},
{
"tekst": "Ze znamion słupka",
"punkty": 1
},
{
"tekst": "Z cebulek",
"punkty": 0
}
],
"wyjasnienie": "Każdy kwiat ma trzy czerwone znamiona, które zbiera się ręcznie. Żółte pręciki nie mają smaku szafranu i bywają dodawane do podróbek."
},
{
"pytanie": "Ile mniej więcej kwiatów krokusa potrzeba, żeby uzyskać kilogram szafranu?",
"odpowiedzi": [
{
"tekst": "Około 1500",
"punkty": 0
},
{
"tekst": "Około 15 tysięcy",
"punkty": 0
},
{
"tekst": "Około 15 milionów",
"punkty": 0
},
{
"tekst": "Około 150 tysięcy",
"punkty": 1
}
],
"wyjasnienie": "Dlatego szafran jest najdroższą przyprawą świata. Na szczęście do potrawy wystarczy kilka nitek."
},
{
"pytanie": "Czym jest laska wanilii?",
"odpowiedzi": [
{
"tekst": "Korą tropikalnego drzewa",
"punkty": 0
},
{
"tekst": "Owocem storczyka",
"punkty": 1
},
{
"tekst": "Korzeniem palmy",
"punkty": 0
},
{
"tekst": "Łodygą trzciny",
"punkty": 0
}
],
"wyjasnienie": "Wanilia to owoc pnącego storczyka pochodzącego z Meksyku. Zielone strąki muszą być długo suszone i fermentowane, zanim zaczną pachnieć."
},
{
"pytanie": "Jak zapyla się wanilię na plantacjach poza Meksykiem?",
"odpowiedzi": [
{
"tekst": "Ręcznie, każdy kwiat osobno",
"punkty": 1
},
{
"tekst": "Robią to pszczoły hodowane w ulach",
"punkty": 0
},
{
"tekst": "Wystarczy wiatr i rzadkie sadzenie",
"punkty": 0
},
{
"tekst": "Sama zapyla się nocą",
"punkty": 0
}
],
"wyjasnienie": "Metodę ręcznego zapylania wymyślił w 1841 roku dwunastoletni, zniewolony chłopiec Edmond Albius z wyspy Reunion. Bez niej wanilii nie dałoby się uprawiać na Madagaskarze i w innych krajach."
},
{
"pytanie": "Skąd pochodzi ziele angielskie?",
"odpowiedzi": [
{
"tekst": "Z Anglii",
"punkty": 0
},
{
"tekst": "Z Indii",
"punkty": 0
},
{
"tekst": "Z Karaibów i Ameryki Środkowej",
"punkty": 1
},
{
"tekst": "Z Afryki Północnej",
"punkty": 0
}
],
"wyjasnienie": "Mimo nazwy nie ma nic wspólnego z Anglią. To wysuszone owoce pimentu, drzewa rosnącego m.in. na Jamajce, które pachną jak mieszanka goździków, cynamonu i gałki."
},
{
"pytanie": "Co łączy gałkę muszkatołową i kwiat muszkatołowy?",
"odpowiedzi": [
{
"tekst": "Nic, to rośliny z dwóch kontynentów",
"punkty": 0
},
{
"tekst": "Pochodzą z tego samego owocu",
"punkty": 1
},
{
"tekst": "Kwiat to po prostu zmielona gałka",
"punkty": 0
},
{
"tekst": "Kwiat rośnie na pniu, a gałka na korzeniu",
"punkty": 0
}
],
"wyjasnienie": "Gałka to nasiono muszkatołowca, a kwiat muszkatołowy to czerwona osnówka, która je otula. Mimo nazwy kwiat wcale nie jest kwiatem."
},
{
"pytanie": "Czym cynamon cejloński różni się od kasji, która często trafia do sklepów jako cynamon?",
"odpowiedzi": [
{
"tekst": "Niczym, to dwie nazwy tej samej rośliny",
"punkty": 0
},
{
"tekst": "Jest znacznie ostrzejszy w smaku",
"punkty": 0
},
{
"tekst": "Ma dużo mniej kumaryny",
"punkty": 1
},
{
"tekst": "Rośnie wyłącznie w Chinach",
"punkty": 0
}
],
"wyjasnienie": "Kumaryna w dużych ilościach może obciążać wątrobę, a kasja ma jej znacznie więcej. Laski cejlońskie zwijają się w wiele cienkich warstw jak cygaro, a kasja w jedną grubą."
},
{
"pytanie": "Pieprz czarny, biały i zielony to:",
"odpowiedzi": [
{
"tekst": "Trzy różne gatunki roślin",
"punkty": 0
},
{
"tekst": "Ta sama przyprawa, tylko farbowana",
"punkty": 0
},
{
"tekst": "Różne części jednego krzewu: liście, kwiaty i owoce",
"punkty": 0
},
{
"tekst": "Owoce jednej rośliny",
"punkty": 1
}
],
"wyjasnienie": "Zielony to zakonserwowane niedojrzałe owoce, czarny to niedojrzałe owoce wysuszone, a biały to dojrzałe owoce bez skórki. Różowy pieprz pochodzi z zupełnie innego drzewa."
},
{
"pytanie": "Czym są goździki dodawane do grzańca i piernika?",
"odpowiedzi": [
{
"tekst": "Nasionami",
"punkty": 0
},
{
"tekst": "Wysuszonymi pąkami kwiatów",
"punkty": 1
},
{
"tekst": "Korzonkami",
"punkty": 0
},
{
"tekst": "Owocami",
"punkty": 0
}
],
"wyjasnienie": "Pąki goździkowca zbiera się, zanim się rozwiną, i suszy na słońcu. Nazwa wzięła się od kształtu, który przypomina mały gwóźdź."
},
{
"pytanie": "Co łączy kurkumę, imbir i kardamon?",
"odpowiedzi": [
{
"tekst": "Należą do tej samej rodziny roślin",
"punkty": 1
},
{
"tekst": "Wszystkie pochodzą z Ameryki",
"punkty": 0
},
{
"tekst": "Wszystkie są nasionami",
"punkty": 0
},
{
"tekst": "Nic, to przypadkowy zestaw",
"punkty": 0
}
],
"wyjasnienie": "Wszystkie trzy to rośliny imbirowate. Z kurkumy i imbiru używa się kłączy, a z kardamonu owoców z nasionami."
},
{
"pytanie": "Dlaczego lubczyk nazywa się potocznie zielem maggi?",
"odpowiedzi": [
{
"tekst": "Bo od zawsze jest głównym składnikiem przyprawy w płynie",
"punkty": 0
},
{
"tekst": "Bo wymyślił go kucharz o tym nazwisku",
"punkty": 0
},
{
"tekst": "Bo pachnie podobnie do popularnej przyprawy w płynie",
"punkty": 1
},
{
"tekst": "Bo rośnie dziko w Szwajcarii",
"punkty": 0
}
],
"wyjasnienie": "Zapach lubczyku przypomina słynną przyprawę w płynie, choć ta zwykle go nie zawiera. Świeży lubczyk pasuje do rosołu, ziemniaków i sosów."
}
],
"wyniki": [
{
"od": 0,
"do": 3,
"tytul": "Przyprawy w powijakach",
"opis": "Przyprawnik skrywa przed tobą jeszcze sporo tajemnic. Zacznij od prostego eksperymentu: powąchaj obok siebie ziele angielskie, goździki i gałkę, a łatwiej zapamiętasz, co jest czym. Kuchnia od razu nabierze smaku."
},
{
"od": 4,
"do": 6,
"tytul": "Doprawiasz ze smakiem",
"opis": "Wiesz, do czego używać popularnych przypraw, ale ich pochodzenie i botanika bywają zaskoczeniem. Tak odpowiada większość osób, które gotują z wyczuciem, a nie z atlasem roślin. Ciekawostki z wyjaśnień przydadzą się przy stole."
},
{
"od": 7,
"do": 9,
"tytul": "Znasz się na aromatach",
"opis": "Odróżniasz cynamon od kasji i wiesz, skąd bierze się szafran. Pewnie masz w kuchni więcej słoiczków niż przeciętna osoba. Brakuje ci tylko odrobiny do kompletu."
},
{
"od": 10,
"do": 11,
"tytul": "Mistrzyni przypraw",
"opis": "Przyprawy nie mają przed tobą tajemnic, od znamion krokusa po osnówkę muszkatołowca. Mogłabyś prowadzić sklep z przyprawami i opowiadać klientom ich historie. Sprawdź się jeszcze w quizie o kuchni polskiej."
}
],
"rozklad_szacunkowy": [
15,
40,
34,
11
]
}
