RSV u niemowląt – szczepienie w ciąży i przeciwciała dla dziecka

RSV to częsta przyczyna zapalenia oskrzelików u niemowląt. Jak działa szczepienie w ciąży między 24. a 36. tygodniem i kiedy dziecko dostaje przeciwciała.

Syncytialny wirus oddechowy (RSV) zaraża prawie każde dziecko przed 2. urodzinami. U starszych dzieci i dorosłych zwykle wywołuje katar i kaszel. U niemowląt, zwłaszcza w pierwszych miesiącach życia i u wcześniaków, może jednak spowodować zapalenie oskrzelików lub płuc, kłopoty z oddychaniem i karmieniem. To jedna z najczęstszych przyczyn pobytu niemowląt w szpitalu w sezonie jesienno-zimowym.

Dziecko można chronić na dwa sposoby: szczepiąc mamę w ciąży albo podając dziecku gotowe przeciwciała.

Szczepienie w ciąży

Według PSO 2027:

  • szczepionkę podaje się jednorazowo między 24. a 36. tygodniem ciąży, najlepiej od 32. do 36. tygodnia,
  • najwięcej daje, gdy termin porodu przypada od września do kwietnia, czyli w sezonie zachorowań,
  • można ją podać razem ze szczepionką przeciw grypie lub COVID-19,
  • między szczepionką przeciw krztuścowi a przeciw RSV zaleca się 2 tygodnie odstępu, choć w uzasadnionych sytuacjach lekarz może podać obie na jednej wizycie.

Przeciwciała, które wytworzysz, przechodzą przez łożysko i chronią dziecko przez pierwsze miesiące życia. Szczepionka przeciw RSV dla kobiet w ciąży jest w wykazie bezpłatnych leków dla kobiet w ciąży – potrzebna jest recepta. Brakuje jeszcze danych o kolejnych dawkach w następnych ciążach.

Przeciwciała dla dziecka

Uodpornienie bierne polega na podaniu dziecku gotowych przeciwciał monoklonalnych w zastrzyku. Program Szczepień Ochronnych zaleca je noworodkom i niemowlętom w pierwszym sezonie RSV oraz dzieciom do 2 lat szczególnie narażonym na ciężki przebieg.

Rodzaj Dostępność (stan z lipca 2026 r.)
przeciwciało podawane co miesiąc w sezonie bezpłatnie w programie lekowym NFZ dla części wcześniaków (według kryteriów programu), dzieci z mukowiscydozą do roku oraz z wadami serca i SMA do 2 lat; sezon od 1 września do 30 kwietnia
przeciwciało długo działające, jedna dawka na sezon refundacja w ocenie Agencji Oceny Technologii Medycznych; poza tym płatne

Jeśli zaszczepiłaś się w ciąży odpowiednio wcześnie przed porodem, dziecko zwykle nie potrzebuje dodatkowych przeciwciał. Decyzję podejmie neonatolog lub pediatra.

Codzienna ochrona

  • myj ręce przed wzięciem niemowlęcia na ręce i proś o to gości,
  • ogranicz odwiedziny osób z katarem i kaszlem w pierwszych tygodniach,
  • nie pal przy dziecku i w domu,
  • karmienie piersią dodatkowo wspiera odporność malucha.

Kiedy do lekarza

Pilnie skontaktuj się z lekarzem, gdy niemowlę oddycha szybko lub z wysiłkiem, wciąga skórę między żebrami, ma bezdechy, sinieje wokół ust albo je wyraźnie mniej niż zwykle. U dziecka do 3. miesiąca gorączka zawsze wymaga konsultacji.

Dziadkowie

PSO 2027 zaleca szczepienie przeciw RSV wszystkim po 50. roku życia i dorosłym z grup ryzyka. To dobra wiadomość także dla wnuków – mniej infekcji w rodzinie to mniejsze ryzyko dla niemowlęcia.

Zobacz także

Informacje są ogólne i nie zastępują porady lekarza, położnej ani pielęgniarki.