RSV to częsta przyczyna zapalenia oskrzelików u niemowląt. Jak działa szczepienie w ciąży między 24. a 36. tygodniem i kiedy dziecko dostaje przeciwciała.
Syncytialny wirus oddechowy (RSV) zaraża prawie każde dziecko przed 2. urodzinami. U starszych dzieci i dorosłych zwykle wywołuje katar i kaszel. U niemowląt, zwłaszcza w pierwszych miesiącach życia i u wcześniaków, może jednak spowodować zapalenie oskrzelików lub płuc, kłopoty z oddychaniem i karmieniem. To jedna z najczęstszych przyczyn pobytu niemowląt w szpitalu w sezonie jesienno-zimowym.
Dziecko można chronić na dwa sposoby: szczepiąc mamę w ciąży albo podając dziecku gotowe przeciwciała.
Szczepienie w ciąży
Według PSO 2027:
- szczepionkę podaje się jednorazowo między 24. a 36. tygodniem ciąży, najlepiej od 32. do 36. tygodnia,
- najwięcej daje, gdy termin porodu przypada od września do kwietnia, czyli w sezonie zachorowań,
- można ją podać razem ze szczepionką przeciw grypie lub COVID-19,
- między szczepionką przeciw krztuścowi a przeciw RSV zaleca się 2 tygodnie odstępu, choć w uzasadnionych sytuacjach lekarz może podać obie na jednej wizycie.
Przeciwciała, które wytworzysz, przechodzą przez łożysko i chronią dziecko przez pierwsze miesiące życia. Szczepionka przeciw RSV dla kobiet w ciąży jest w wykazie bezpłatnych leków dla kobiet w ciąży – potrzebna jest recepta. Brakuje jeszcze danych o kolejnych dawkach w następnych ciążach.
Przeciwciała dla dziecka
Uodpornienie bierne polega na podaniu dziecku gotowych przeciwciał monoklonalnych w zastrzyku. Program Szczepień Ochronnych zaleca je noworodkom i niemowlętom w pierwszym sezonie RSV oraz dzieciom do 2 lat szczególnie narażonym na ciężki przebieg.
| Rodzaj | Dostępność (stan z lipca 2026 r.) |
|---|---|
| przeciwciało podawane co miesiąc w sezonie | bezpłatnie w programie lekowym NFZ dla części wcześniaków (według kryteriów programu), dzieci z mukowiscydozą do roku oraz z wadami serca i SMA do 2 lat; sezon od 1 września do 30 kwietnia |
| przeciwciało długo działające, jedna dawka na sezon | refundacja w ocenie Agencji Oceny Technologii Medycznych; poza tym płatne |
Jeśli zaszczepiłaś się w ciąży odpowiednio wcześnie przed porodem, dziecko zwykle nie potrzebuje dodatkowych przeciwciał. Decyzję podejmie neonatolog lub pediatra.
Codzienna ochrona
- myj ręce przed wzięciem niemowlęcia na ręce i proś o to gości,
- ogranicz odwiedziny osób z katarem i kaszlem w pierwszych tygodniach,
- nie pal przy dziecku i w domu,
- karmienie piersią dodatkowo wspiera odporność malucha.
Kiedy do lekarza
Pilnie skontaktuj się z lekarzem, gdy niemowlę oddycha szybko lub z wysiłkiem, wciąga skórę między żebrami, ma bezdechy, sinieje wokół ust albo je wyraźnie mniej niż zwykle. U dziecka do 3. miesiąca gorączka zawsze wymaga konsultacji.
Dziadkowie
PSO 2027 zaleca szczepienie przeciw RSV wszystkim po 50. roku życia i dorosłym z grup ryzyka. To dobra wiadomość także dla wnuków – mniej infekcji w rodzinie to mniejsze ryzyko dla niemowlęcia.
Zobacz także
- kalendarz szczepień 2026 i kalendarz szczepień 2027.
- Szczepienie przeciw krztuścowi w ciąży i grypie.
- Kalendarz badań i szczepień w ciąży.
Informacje są ogólne i nie zastępują porady lekarza, położnej ani pielęgniarki.
