Szczepienie Tdap w ciąży chroni noworodka przed krztuścem, zanim sam zostanie zaszczepiony. Kiedy je zrobić, czy w każdej ciąży, gdzie i czy jest bezpłatne.
Krztusiec u starszego dziecka czy dorosłego to wielotygodniowy, męczący kaszel. U noworodka może być bardzo niebezpieczny: zamiast kaszlu pojawiają się bezdechy, sinienie, kłopoty z jedzeniem, a wielu najmłodszych chorych trzeba leczyć w szpitalu. Dziecko dostaje pierwszą dawkę szczepionki dopiero po 6. tygodniu życia, a pełną ochronę buduje przez kolejne miesiące. Szczepienie mamy w ciąży wypełnia tę lukę.
Jak to działa
Po szczepieniu twój organizm wytwarza przeciwciała przeciw krztuścowi. W ostatnich tygodniach ciąży przechodzą one przez łożysko do dziecka. Noworodek rodzi się więc z „pożyczoną” ochroną, która działa, zanim jego własne szczepienia zaczną chronić. W ostatnich latach liczba zachorowań na krztusiec w Polsce i w Europie wyraźnie wzrosła, więc to zalecenie jest szczególnie ważne.
Kiedy się szczepić
| Zasada | Według PSO |
|---|---|
| termin | od ukończenia 27. do 36. tygodnia ciąży |
| przy zagrożeniu porodem przedwczesnym | już po ukończeniu 20. tygodnia |
| liczba dawek | jedna |
| kolejna ciąża | szczepienie powtarza się w każdej ciąży |
| rodzaj szczepionki | Tdap – ze zmniejszoną zawartością składników błonicy i krztuśca |
Szczepienie powtarza się w każdej ciąży, nawet jeśli poprzednia była niedawno, bo przeciwciała po szczepieniu z czasem spadają.
Szczepienie razem z innymi
Między szczepionką przeciw krztuścowi a szczepionką przeciw RSV zaleca się co najmniej 2 tygodnie odstępu. W uzasadnionych przypadkach lekarz może jednak podać obie na tej samej wizycie. Szczepionkę przeciw grypie i COVID-19 można podać razem z Tdap – w różne miejsca.
Gdzie i za ile
Szczepienie przeciw krztuścowi jest dla kobiet w ciąży bezpłatne. Wykonuje się je w przychodni podstawowej opieki zdrowotnej albo na oddziale szpitalnym, jeśli akurat w nim leżysz. W programie szczepień na 2026 rok zapisano, że to szczepienie – inaczej niż np. przeciw grypie – nie jest wykonywane w aptekach. Zapytaj położną lub lekarza prowadzącego, gdzie najwygodniej to zrobić, a szczepienie wpisz do karty ciąży.
Bezpieczeństwo
Szczepionka nie zawiera żywych bakterii i nie może wywołać krztuśca. Najczęstsze odczyny to ból i obrzęk ramienia, czasem zmęczenie albo lekko podwyższona temperatura. Szczepienie w ciąży stosuje się w wielu krajach od lat, a obserwacje nie wykazały zagrożenia dla przebiegu ciąży ani dziecka.
Kokon wokół noworodka
Dziecko najczęściej zaraża się od domowników. Program Szczepień Ochronnych zaleca dorosłym dawkę przypominającą przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi co 10 lat, a szczególnie osobom z otoczenia niemowląt do roku. Warto, by tata dziecka, dziadkowie i opiekunka sprawdzili, kiedy ostatnio byli szczepieni.
Zobacz także
Informacje są ogólne i nie zastępują porady lekarza, położnej ani pielęgniarki.
