Skład tkaniny na metce – co znaczą skróty CO, PES, WO i EL

Skład tkaniny na metce: co znaczą skróty CO, WO, LI, SE, PES, PA, EL, CV, CMD, CLY, PAN i CA, jak czytać procenty i co skład mówi o praniu i prasowaniu.

Na metce są dwie różne informacje: symbole konserwacji, czyli jak prać, suszyć i prasować, oraz skład włókien. Skład podpowiada to, czego symbole nie mówią: czy rzecz będzie się gnieść, mechacić, kurczyć, trzymać zapach potu albo żółknąć od gorącego żelaza. Przepisy Unii Europejskiej wymagają, żeby na ubraniu sprzedawanym w Polsce był podany skład włókien z udziałem procentowym, po polsku. Skróty pojawiają się obok pełnych nazw, na metkach wielojęzycznych albo na rzeczach kupionych poza Unią.

Skróty włókien na metkach

Skrót Włókno Rodzaj Co ważne przy praniu
CO bawełna naturalne, roślinne biała znosi wysokie temperatury, przy pierwszych praniach może się trochę skurczyć
LI len naturalne, roślinne mocno się gniecie, prasuj na wilgotno, znosi gorące żelazko
WO wełna naturalne, zwierzęce filcuje od ciepła i ruchu, tylko środki bez enzymów
WS kaszmir naturalne, zwierzęce jeszcze delikatniejszy niż wełna, skłonny do kulek
SE jedwab naturalne, zwierzęce chłodna woda, bez enzymów i wybielaczy, łatwo o zacieki
PES lub PL poliester syntetyczne szybko schnie, ale trzyma tłuszcz i zapach potu
PA poliamid syntetyczne łatwo przejmuje barwnik z innych rzeczy, niska temperatura żelazka
EL lub EA elastan syntetyczne nie lubi gorącej wody, suszarki ani chloru
CV wiskoza z celulozy na mokro traci wytrzymałość i się kurczy, pierz delikatnie
CMD modal z celulozy miękki, na mokro mocniejszy od wiskozy
CLY lyocell z celulozy gładki i mocny, przy tarciu na mokro robi się matowy, pierz na lewej stronie
PAN lub AC akryl syntetyczne przypomina wełnę, mechaci się, topi pod gorącym żelazkiem
CA acetat z celulozy rozpuszcza go aceton, prasuj na niskiej temperaturze

Na swetrach i płaszczach spotkasz też skróty włosów zwierzęcych: WM to moher, WA angora, WP alpaka, WK wielbłąd. Na ekoskórze i powłokach kurtek bywa PU, czyli poliuretan, a na bieliźnie termoaktywnej PP, czyli polipropylen – oba nie znoszą wysokiej temperatury.

Jak czytać skład krok po kroku

  1. Włókna są wymienione od największego udziału do najmniejszego. Pierwsze na liście mówi, jak rzecz się zachowuje na co dzień.
  2. Sprawdź, czy skład nie jest podany osobno dla części: wierzch, podszewka, wypełnienie, ściągacze. Kurtka z wełnianym wierzchem i poliestrową podszewką pierze się jak wełna, nie jak poliester.
  3. Zwróć uwagę na małe dodatki. Kilka procent elastanu w bawełnianych spodniach oznacza, że nie wolno ich prać w 90°C, wybielać chlorem ani suszyć w gorącej suszarce.
  4. Przy mieszance kieruj się najdelikatniejszym włóknem, chyba że metka z symbolami mówi inaczej.
  5. Jeśli widzisz zdanie „Zawiera niewłókienne części pochodzenia zwierzęcego”, rzecz ma ozdoby ze skóry albo futra – te elementy wymagają osobnej troski i często wykluczają pranie w wodzie.

Co skład mówi o praniu – przykłady

  • 60% bawełna, 40% poliester – koszulka mniej się gniecie i szybciej schnie niż bawełniana, pierz ją programem mix w 40°C.
  • 95% wiskoza, 5% elastan – sukienka płynna w dotyku, ale delikatna: 30°C, niskie obroty, bez wykręcania.
  • 70% wełna, 30% poliamid – skarpety albo sweter trwalszy od czystej wełny, nadal na programie do wełny.
  • Akryl z dodatkiem wełny – ciepły i tani, ale kulki z akrylu trzymają się mocno i nie odpadają same.
  • Len z wiskozą – mniej się gniecie niż czysty len, za to pierz go łagodniej, jak wiskozę.

Czego unikać

  • Oceniania tkaniny po dotyku. Wiskoza udaje jedwab, akryl wełnę, a poliester len.
  • Pomijania metki podszewki i wypełnienia.
  • Zmywacza z acetonem na podszewce z acetatu – w miejscu plamy powstanie dziura.
  • Odcinania metki bez zapisania składu. Zanim ją odetniesz, zrób jej zdjęcie telefonem.
  • Zakładania, że skład zastępuje symbole. Kurtka z poliestru może mieć wypełnienie lub powłokę, które wykluczają pralkę.

Zobacz też: symbole prania, pranie wiskozy, pranie lnu, kulki na swetrach.