Soda oczyszczona i kalcynowana w praniu – różnice i użycie

Soda oczyszczona i kalcynowana w praniu: czym się różnią, jak je stosować, czego nie prać sodą kalcynowaną i czemu nie mylić jej z sodą kaustyczną.

Dwie sody z półki to dwie różne substancje. Soda oczyszczona, czyli wodorowęglan sodu, jest łagodna – ta sama, którą dodaje się do ciasta. Soda kalcynowana, czyli węglan sodu, jest znacznie silniej zasadowa i działa w praniu jak mocny wspomagacz: zmiękcza wodę i rozpuszcza tłuszcz. Pomylenie ich nie kończy się katastrofą, ale kalcynowana wymaga rękawiczek i nie nadaje się do każdej tkaniny.

Dwie sody – porównanie

Soda oczyszczona Soda kalcynowana
Nazwa chemiczna wodorowęglan sodu węglan sodu
Odczyn roztworu lekko zasadowy, pH około 8 silnie zasadowy, pH około 11
Działanie w praniu pochłania zapachy, delikatnie wspiera proszek zmiękcza wodę, odtłuszcza, wzmacnia pranie białej bawełny
Gdzie ją kupisz dział spożywczy, apteka dział chemii gospodarczej
Tkaniny prawie wszystkie, na wełnę i jedwab z umiarem bawełna, len, syntetyki; nie wełna i nie jedwab
Ochrona zwykle niepotrzebna rękawiczki, uwaga na oczy
Do jedzenia tak nie

Soda oczyszczona w praniu

  • Na zapach. Kilka łyżek wsypanych do bębna razem z praniem łagodzi zapach potu w ręcznikach i ubraniach sportowych.
  • Do namaczania. Kilka łyżek na miskę letniej wody to dobra kąpiel dla skarpetek, wkładek do butów i ubrań, które leżały wilgotne.
  • Na sucho. Posyp nią materac, wkładki do butów czy wnętrze torby, zostaw na kilka godzin i odkurz.
  • W paście. Soda wymieszana z odrobiną wody delikatnie ściera przybrudzenia z białych podeszew i płóciennych tenisówek – zobacz pranie butów sportowych.

Soda oczyszczona nie zastąpi proszku do prania i sama nie usuwa plam. Na ciemnych tkaninach może zostawić biały nalot, jeśli nie rozpuści się w wodzie, dlatego przy czarnych rzeczach rozpuść ją najpierw w szklance ciepłej wody.

Soda kalcynowana krok po kroku

  1. Załóż rękawiczki. Proszek pyli, a roztwór wysusza i podrażnia skórę.
  2. Rozpuść sodę w ciepłej wodzie w misce plastikowej lub emaliowanej, nie aluminiowej – zasada niszczy aluminium.
  3. Odmierz dawkę według opakowania i zacznij od mniejszej. Przy twardej wodzie dosyp ją do przegródki z proszkiem, razem ze zwykłym środkiem do prania.
  4. Mocno zabrudzone ścierki, białą bieliznę pościelową czy ubrania robocze możesz namoczyć w roztworze na kilka godzin przed praniem.
  5. Po namaczaniu wypłucz rzeczy i wypierz je normalnie.

Kolorowe rzeczy pierz z sodą kalcynowaną tylko po próbie, bo silna zasada potrafi rozjaśnić część barwników.

Bezpieczeństwo

  • Nie myl z sodą kaustyczną. Soda kaustyczna to wodorotlenek sodu, środek żrący do udrażniania rur. Nie nadaje się do prania ani do kontaktu ze skórą.
  • Chroń oczy. Pył i roztwór sody kalcynowanej drażnią oczy. Gdy coś do nich wpadnie, płucz je długo czystą wodą, a przy utrzymującym się podrażnieniu idź do lekarza.
  • Przechowuj szczelnie. Soda kalcynowana chłonie wilgoć i zbryla się. Trzymaj ją w oryginalnym, zamkniętym opakowaniu, wysoko i z dala od jedzenia, żeby nikt nie wziął jej za sodę do pieczenia.
  • Nie łącz z octem. W jednym praniu zasada i kwas znoszą się nawzajem.

Ciekawostka: soda oczyszczona podgrzana w piekarniku zamienia się w kalcynowaną. Jeśli tak ją przygotujesz, traktuj ją potem jak silną zasadę i wyraźnie opisz słoik.

Najczęstsze błędy

  • Wsypywanie sody kalcynowanej gołymi rękami.
  • Namaczanie wełnianego swetra w sodzie, żeby go „odświeżyć” – wełna sztywnieje i traci miękkość.
  • Za duża ilość sody przy ciemnym praniu, po której zostają białe zacieki.
  • Sypanie sody zamiast proszku i dziwienie się, że plamy zostały.

Zobacz też: domowe środki do usuwania plam, ile proszku do prania, pranie ścierek kuchennych.