Domowe środki na plamy w tabeli: płyn do naczyń, ocet, soda, woda utleniona, spirytus, benzyna lakowa – na co działają, na czym nie i których nie mieszać.
Domowa apteczka do plam nie musi być duża. Kilkanaście tanich środków z kuchni, apteki i sklepu z chemią wystarcza na większość plam, jeśli wiesz, który do czego służy i czego z czym nie łączyć. Trzymaj je w jednym pudełku, w oryginalnych, opisanych opakowaniach, na wysokiej półce, z dala od dzieci i od jedzenia.
Do nakładania środków przygotuj białe bawełniane ściereczki, waciki i starą szczoteczkę do zębów. Kolorowa szmatka nasączona spirytusem potrafi oddać barwnik jasnej bluzce.
Środki w tabeli: na co, czego nie i jak bezpiecznie
| Środek | Na jakie plamy | Na czym nie | Bezpieczeństwo |
|---|---|---|---|
| Płyn do naczyń | tłuszcz, makijaż, kawa, sosy, plamy mieszane | rzadko szkodzi, ale na jedwabiu zostawia obwódkę, gdy nie spłuczesz go dokładnie | płucz do zniknięcia piany |
| Mydło galasowe | kołnierzyki, pot, trawa, tłuszcz, świeża krew | wełna i jedwab przy dłuższym kontakcie, skóra, zamsz | spłucz przed suszeniem |
| Soda oczyszczona | zapachy, pasta na przybrudzenia, chłonięcie wilgoci | ciemne tkaniny zostają z białym nalotem, który trzeba wypłukać | łagodna, bez rękawiczek |
| Ocet spirytusowy 10% rozcieńczony z wodą | osad z dezodorantu, zacieki, zapachy, resztki proszku | nierozcieńczony na delikatnych kolorach | nigdy z chlorem, nie w jednej butelce z wodą utlenioną |
| Sok z cytryny, kwasek cytrynowy | rdza, owoce na białej bawełnie | kolorowe tkaniny, zwłaszcza na słońcu, jedwab | z dala od wybielacza chlorowego |
| Woda utleniona 3% | krew, wino i pot na białych tkaninach | kolory bez próby, jedwab, wełna | ciemna butelka, z dala od octu |
| Spirytus, alkohol izopropylowy | długopis, marker, flamaster, trawa, żywica | tkaniny o niepewnym barwniku, acetat | łatwopalne, wietrz pokój |
| Zmywacz z acetonem | lakier do paznokci, niektóre kleje | acetat i triacetat, które się w nim rozpuszczają | łatwopalny, opary drażnią |
| Benzyna lakowa | farba olejna, smar, smoła | ekoskóra, tkaniny powlekane | łatwopalna, rzecz wypierz przed suszarką |
| Gliceryna | stare, zaschnięte plamy do zmiękczenia | – | tłusta, wymaga spłukania płynem |
| Skrobia ziemniaczana, talk | świeży tłuszcz i olej | ciemne tkaniny, póki nie wytrzepiesz proszku | nie wdychaj pyłu talku |
| Odplamiacz z aktywnym tlenem | kawa, herbata, owoce, szarość, organiczne zabrudzenia | wełna, jedwab, skóra | nie zamykaj roztworu szczelnie |
| Proszek lub odplamiacz z enzymami | krew, jajko, mleko, pot, kupka | wełna, jedwab | rękawiczki przy namaczaniu |
Czego z czym nigdy nie mieszać
| Połączenie | Co powstaje | Czym grozi |
|---|---|---|
| Wybielacz chlorowy z octem, kwaskiem, sokiem z cytryny lub kwaśnym środkiem do toalety | chlor w postaci gazu | podrażnienie oczu, gardła i płuc, zatrucie |
| Wybielacz chlorowy z amoniakiem, na przykład z płynem do szyb | chloraminy | duszność, kaszel, zatrucie |
| Wybielacz chlorowy ze spirytusem lub acetonem | chloroform i inne szkodliwe związki | zawroty głowy, zatrucie |
| Woda utleniona z octem w jednej butelce | kwas nadoctowy | podrażnienie i oparzenie skóry i oczu |
| Dwa gotowe odplamiacze naraz | trudne do przewidzenia reakcje | słabsze działanie, uszkodzenie tkaniny |
| Soda oczyszczona z octem | piana, woda i sól | nic groźnego, ale oba środki przestają działać |
Jak używać środków po kolei
- Zaczynaj od najłagodniejszego: zimna woda, potem płyn do naczyń, a dopiero na końcu rozpuszczalnik lub utleniacz.
- Używaj jednego środka naraz. Zanim sięgniesz po kolejny, dokładnie spłucz poprzedni.
- Przed pierwszym użyciem na danej rzeczy zrób próbę w niewidocznym miejscu.
- Przy rozpuszczalnikach otwórz okno, załóż rękawiczki i trzymaj się z dala od kuchenki, świec i papierosów.
- Ubranie po spirytusie, benzynie lakowej czy acetonie wypierz i wysusz na powietrzu, zanim trafi do suszarki bębnowej.
- Resztki roztworów wylewaj od razu – nie zostawiaj ich w otwartych miskach.
Czego unikać
- Przelewania środków do butelek po napojach albo do nieopisanych spryskiwaczy.
- Mieszania środków „dla wzmocnienia”.
- Używania octu z sodą jako domowego odplamiacza: efektowna piana nie usuwa plam.
- Pracy z benzyną lakową czy spirytusem przy zapalonej świecy albo kuchence gazowej.
Zobacz też: zasady usuwania plam, soda w praniu, mydło galasowe, odplamiacz z aktywnym tlenem.