Szczepienie przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi to cztery dawki do 18. miesiąca i trzy przypominające. Czym różnią się DTP, DTaP i Tdap i jakie są odczyny.
Jedna szczepionka chroni przed trzema groźnymi chorobami. Błonica atakuje gardło i może zablokować drogi oddechowe, a jej toksyna uszkadza serce. Tężec wywołują bakterie z ziemi, które dostają się do rany, a choroba powoduje bolesne skurcze mięśni. Krztuściec to wielotygodniowy, męczący kaszel, który u niemowląt może prowadzić do bezdechów i zapalenia płuc. W ostatnich latach zachorowań na krztusiec w Polsce i w Europie wyraźnie przybyło.
Schemat szczepień
| Wiek | Dawka |
|---|---|
| 2. miesiąc (od 6. tygodnia) | 1. dawka |
| 4. miesiąc | 2. dawka |
| 6. miesiąc | 3. dawka |
| 16.–18. miesiąc | 4. dawka (uzupełniająca) |
| 6. rok życia | 1. dawka przypominająca (DTaP) |
| 14. rok życia | 2. dawka przypominająca (Tdap) |
| 19. rok życia | 3. dawka przypominająca (Td – bez krztuśca) |
W PSO 2027 drugą dawkę można podać od ukończenia 12. tygodnia życia. W 2026 roku granicą był 14. tydzień.
DTP, DTaP, Tdap – czym się różnią
- DTP – szczepionka z pełnokomórkowym komponentem krztuśca, stosowana w wariancie podstawowym,
- DTaP – z bezkomórkowym komponentem krztuśca; zawierają go szczepionki 5w1 i 6w1, dostają ją też dzieci urodzone przed 37. tygodniem lub z masą poniżej 2500 g i dzieci z przeciwwskazaniami do szczepionki pełnokomórkowej,
- Tdap – szczepionka z mniejszą zawartością składników błonicy i krztuśca, przeznaczona dla starszych dzieci, dorosłych i kobiet w ciąży,
- DT albo Td – bez krztuśca, gdy szczepienie przeciw niemu jest przeciwwskazane.
Odczyny po szczepieniu
Najczęściej pojawia się zaczerwienienie, obrzęk i bolesność w miejscu wkłucia, gorączka, rozdrażnienie i senność. Po szczepionce pełnokomórkowej takie odczyny są częstsze niż po bezkomórkowej. Zwykle mijają w ciągu jednej–dwóch dób. Lek przeciwgorączkowy podawaj w dawce zaleconej przez lekarza. Rzadziej zdarzają się drgawki gorączkowe albo długi, nietypowy płacz – wtedy skontaktuj się z lekarzem i powiedz o tym przed kolejną dawką. Jak zgłosić niepożądany odczyn, przeczytasz w tekście pytania o szczepienia.
Szczepienia dorosłych i ciąża
Po 19. roku życia zaleca się dawkę przypominającą co 10 lat. Szczególnie ważna jest dla osób z otoczenia niemowląt – rodziców, dziadków, opiekunek – bo to od dorosłych najczęściej zarażają się najmłodsi. Kobiety w ciąży szczepi się Tdap między 27. a 36. tygodniem, żeby chronić noworodka – więcej w tekście o szczepieniu przeciw krztuścowi w ciąży.
Po zranieniu
Przy zranieniu zanieczyszczonym ziemią lekarz sprawdza, kiedy była ostatnia dawka przeciw tężcowi. Jeśli minęło ponad 10 lat, potrzebne jest szczepienie przypominające, a przy wysokim ryzyku także antytoksyna.
Zobacz także
- kalendarz szczepień 2026 i kalendarz szczepień 2027.
- Szczepionki skojarzone 5w1 i 6w1.
- Szczepienie przeciw polio i Hib.
Informacje są ogólne i nie zastępują porady lekarza, położnej ani pielęgniarki.
