Szczepienie DTP i DTaP – błonica, tężec i krztusiec u dzieci

Szczepienie przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi to cztery dawki do 18. miesiąca i trzy przypominające. Czym różnią się DTP, DTaP i Tdap i jakie są odczyny.

Jedna szczepionka chroni przed trzema groźnymi chorobami. Błonica atakuje gardło i może zablokować drogi oddechowe, a jej toksyna uszkadza serce. Tężec wywołują bakterie z ziemi, które dostają się do rany, a choroba powoduje bolesne skurcze mięśni. Krztuściec to wielotygodniowy, męczący kaszel, który u niemowląt może prowadzić do bezdechów i zapalenia płuc. W ostatnich latach zachorowań na krztusiec w Polsce i w Europie wyraźnie przybyło.

Schemat szczepień

Wiek Dawka
2. miesiąc (od 6. tygodnia) 1. dawka
4. miesiąc 2. dawka
6. miesiąc 3. dawka
16.–18. miesiąc 4. dawka (uzupełniająca)
6. rok życia 1. dawka przypominająca (DTaP)
14. rok życia 2. dawka przypominająca (Tdap)
19. rok życia 3. dawka przypominająca (Td – bez krztuśca)

W PSO 2027 drugą dawkę można podać od ukończenia 12. tygodnia życia. W 2026 roku granicą był 14. tydzień.

DTP, DTaP, Tdap – czym się różnią

  • DTP – szczepionka z pełnokomórkowym komponentem krztuśca, stosowana w wariancie podstawowym,
  • DTaP – z bezkomórkowym komponentem krztuśca; zawierają go szczepionki 5w1 i 6w1, dostają ją też dzieci urodzone przed 37. tygodniem lub z masą poniżej 2500 g i dzieci z przeciwwskazaniami do szczepionki pełnokomórkowej,
  • Tdap – szczepionka z mniejszą zawartością składników błonicy i krztuśca, przeznaczona dla starszych dzieci, dorosłych i kobiet w ciąży,
  • DT albo Td – bez krztuśca, gdy szczepienie przeciw niemu jest przeciwwskazane.

Odczyny po szczepieniu

Najczęściej pojawia się zaczerwienienie, obrzęk i bolesność w miejscu wkłucia, gorączka, rozdrażnienie i senność. Po szczepionce pełnokomórkowej takie odczyny są częstsze niż po bezkomórkowej. Zwykle mijają w ciągu jednej–dwóch dób. Lek przeciwgorączkowy podawaj w dawce zaleconej przez lekarza. Rzadziej zdarzają się drgawki gorączkowe albo długi, nietypowy płacz – wtedy skontaktuj się z lekarzem i powiedz o tym przed kolejną dawką. Jak zgłosić niepożądany odczyn, przeczytasz w tekście pytania o szczepienia.

Szczepienia dorosłych i ciąża

Po 19. roku życia zaleca się dawkę przypominającą co 10 lat. Szczególnie ważna jest dla osób z otoczenia niemowląt – rodziców, dziadków, opiekunek – bo to od dorosłych najczęściej zarażają się najmłodsi. Kobiety w ciąży szczepi się Tdap między 27. a 36. tygodniem, żeby chronić noworodka – więcej w tekście o szczepieniu przeciw krztuścowi w ciąży.

Po zranieniu

Przy zranieniu zanieczyszczonym ziemią lekarz sprawdza, kiedy była ostatnia dawka przeciw tężcowi. Jeśli minęło ponad 10 lat, potrzebne jest szczepienie przypominające, a przy wysokim ryzyku także antytoksyna.

Zobacz także

Informacje są ogólne i nie zastępują porady lekarza, położnej ani pielęgniarki.