Szczepionkę przeciw ospie wietrznej podaje się w dwóch dawkach od 9. miesiąca. Kiedy jest bezpłatna, jakie odstępy zachować i co zrobić po kontakcie z chorym.
Ospa wietrzna kojarzy się z niegroźną chorobą wieku dziecięcego, ale nie zawsze taka jest. Swędzące pęcherzyki mogą się zakazić bakteriami i zostawić blizny, a u części dzieci dochodzi do zapalenia płuc, móżdżku czy mózgu. Ciężej chorują dorośli, kobiety w ciąży, noworodki i osoby z obniżoną odpornością. Wirus zostaje też w organizmie i po latach może wywołać półpasiec.
Kiedy szczepienie jest obowiązkowe i bezpłatne
Program Szczepień Ochronnych obejmuje obowiązkiem dzieci i młodzież do 19 lat, które nie chorowały na ospę i:
- chodzą do żłobka lub klubu dziecięcego albo zostały do niego zakwalifikowane,
- przebywają w placówkach opiekuńczo-wychowawczych, rodzinnych domach dziecka, domach pomocy społecznej i podobnych placówkach,
- mają ciężkie zaburzenia odporności albo czeka je leczenie immunosupresyjne – w PSO 2027 po konsultacji specjalistycznej,
- mieszkają z osobą z takimi zaburzeniami.
Pozostałym dzieciom szczepienie jest zalecane i zwykle płatne.
Schemat i odstępy
Pełne szczepienie to dwie dawki, niezależnie od wieku. Według PSO:
| Pierwsza dawka | Druga dawka |
|---|---|
| od 9. do 11. miesiąca życia | najwcześniej po 3 miesiącach |
| po 1. urodzinach | najwcześniej po 6 tygodniach, nigdy wcześniej niż po 4 tygodniach |
Szczepionka jest żywa, więc między nią a inną szczepionką żywą podaną na osobnej wizycie, np. MMR, zachowuje się co najmniej 4 tygodnie odstępu. Obie można też podać tego samego dnia.
Odczyny
Najczęściej pojawia się ból i zaczerwienienie w miejscu wkłucia, czasem gorączka. U niewielkiej części dzieci po kilku tygodniach wysypuje kilka krostek przypominających ospę. Wtedy lepiej, by dziecko nie miało bliskiego kontaktu z osobami z ciężkimi zaburzeniami odporności, dopóki zmiany nie przyschną. Po szczepieniu maluch może normalnie chodzić do żłobka. Jeśli mimo szczepienia zachoruje na ospę, choroba zwykle przebiega łagodnie, z niewielką liczbą krostek.
Po kontakcie z chorym
Osobie, która nie chorowała i nie była szczepiona, szczepienie podane do 72 godzin od kontaktu – najpóźniej w ciągu 5 dni – może zapobiec chorobie. Kobietom w ciąży, noworodkom i osobom z niedoborem odporności lekarz może podać swoistą immunoglobulinę do 96 godzin od kontaktu.
Przed ciążą
Jeśli nie chorowałaś na ospę i nie byłaś szczepiona, warto się zaszczepić przed ciążą – PSO wymienia kobiety planujące ciążę wśród osób, którym szczególnie się to zaleca. W ciąży szczepionki nie podaje się.
Zobacz także
- kalendarz szczepień 2026 i kalendarz szczepień 2027.
- Szczepionka MMR.
- Pytania o szczepienia.
Informacje są ogólne i nie zastępują porady lekarza, położnej ani pielęgniarki.
