Szczepienie przeciw pneumokokom jest obowiązkowe: dwie dawki w 1. roku życia i jedna w 2. roku. Kiedy potrzebne są cztery dawki i do kiedy można je uzupełnić.
Pneumokoki to bakterie, które wiele dzieci nosi w nosie i gardle bez żadnych objawów. U części jednak wnikają głębiej i wywołują choroby inwazyjne: zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, sepsę i ciężkie zapalenie płuc. Są też częstą przyczyną zapalenia ucha i zatok. Najbardziej narażone są dzieci do 2. roku życia i osoby starsze.
Schemat dla większości dzieci
| Dawka | Kiedy |
|---|---|
| 1. | 2. miesiąc życia (od ukończenia 6. tygodnia) |
| 2. | 4. miesiąc, co najmniej 8 tygodni po pierwszej |
| 3. | 13.–15. miesiąc, po 1. urodzinach i co najmniej 6 miesięcy po drugiej |
To schemat 2+1: dwie dawki w pierwszym roku i jedna w drugim. W PSO 2027 drugą dawkę można podać od ukończenia 12. tygodnia życia, w PSO 2026 – od 14. tygodnia. Dzieci szczepi się szczepionką skoniugowaną, która dobrze działa u niemowląt.
Kiedy cztery dawki
Schemat 3+1 – trzy dawki w pierwszym roku i czwarta w drugim, co najmniej 6 miesięcy po trzeciej – stosuje się u:
- wcześniaków urodzonych przed 37. tygodniem ciąży,
- dzieci z grup ryzyka, które zaczynają szczepienie w pierwszym półroczu życia.
Do grup ryzyka należą m.in. dzieci z wrodzonymi wadami serca, przewlekłymi chorobami płuc i nerek, cukrzycą, niedoborami odporności, implantem ślimakowym albo po urazie z wyciekiem płynu mózgowo-rdzeniowego.
Szczepienia wyrównawcze
Jeśli dziecko nie zostało zaszczepione w terminie, szczepienie wyrównawcze należy wykonać jak najszybciej – jest obowiązkowe do ukończenia 5. roku życia. Dzieci i młodzież z wymienionych grup ryzyka, które nie były szczepione, podlegają obowiązkowi aż do ukończenia 19 lat. Liczbę dawek przy późniejszym rozpoczęciu dobiera lekarz według wieku dziecka i charakterystyki szczepionki.
Odczyny
Po szczepieniu może wystąpić gorączka, ból i obrzęk w miejscu wkłucia, rozdrażnienie i senność, a także gorszy apetyt. Zwykle mijają po jednym–dwóch dniach. Szczepionkę podaje się na tej samej wizycie co inne, w osobne miejsce ciała. Szczepienie zmniejsza też liczbę zapaleń ucha i płuc, a tym samym liczbę antybiotyków, które dziecko dostaje w pierwszych latach życia.
Babcie i dziadkowie
Program Szczepień Ochronnych zaleca szczepienie przeciw pneumokokom dorosłym po 50. roku życia, a szczególnie po 65., oraz osobom przewlekle chorym. Jeśli dziadkowie często opiekują się wnukiem, warto, by porozmawiali o tym z lekarzem rodzinnym – chroni to zarówno ich, jak i dziecko.
Zobacz także
- kalendarz szczepień 2026 i kalendarz szczepień 2027.
- Szczepienie przeciw Hib i meningokokom.
- 13. miesiąc życia dziecka.
Informacje są ogólne i nie zastępują porady lekarza, położnej ani pielęgniarki.
