Wigilijna zupa grzybowa z suszonych borowików, z łazankami lub uszkami. Jak oczyścić grzyby z piasku, czym zabielić zupę i jak ugotować ją dzień wcześniej.
Dla wielu rodzin to właśnie grzybowa, a nie barszcz, jest pierwszym daniem Wigilii. Tak było często na Mazowszu, Podlasiu i Lubelszczyźnie, gdzie jesienne grzybobranie było ważną częścią roku, a sznury suszonych borowików wisiały nad piecem do świąt. Zupa gotowana z tych grzybów pachnie tak intensywnie, że czuć ją już na klatce schodowej.
Podaje się ją na różne sposoby. W jednych domach z łazankami albo domowym makaronem, w innych z uszkami, jeszcze w innych z ziemniakami okraszonymi cebulką. Jedni zabielają ją śmietaną, inni wolą czystą, ciemną i klarowną. Ten przepis daje bazę, którą łatwo dopasujesz do własnej tradycji.
| Na ile osób | Czas | Trudność |
|---|---|---|
| 6 osób | 1 h 30 min + moczenie grzybów | łatwa |
Składniki
- 50 g suszonych grzybów (borowików i podgrzybków)
- 2 l wody
- 2 marchewki
- 1 pietruszka
- kawałek selera (ok. 100 g)
- 1 por (biała część)
- 1 cebula
- 2 łyżki masła
- 2 liście laurowe
- 4 ziarna ziela angielskiego
- 200 ml śmietany 18%
- 1 płaska łyżka mąki pszennej
- sól i pieprz do smaku
- 2 łyżki posiekanej natki pietruszki
- 250 g łazanek lub innego makaronu do podania
Przygotowanie
- Grzyby opłucz pod bieżącą wodą, zalej 1 l zimnej wody i zostaw na noc.
- Następnego dnia wyjmij grzyby, a wodę z moczenia przecedź przez sito wyłożone gazą albo papierowym filtrem do kawy. Na dnie zostanie piasek, który inaczej trafiłby do zupy.
- Grzyby i przecedzoną wodę wlej do garnka, dolej pozostały litr wody, dodaj liście laurowe i ziele angielskie. Gotuj na małym ogniu 30 minut.
- Dodaj obrane warzywa w całości i gotuj kolejne 30 minut, aż grzyby i warzywa będą miękkie.
- Wyjmij warzywa (marchewkę możesz pokroić i wrzucić z powrotem). Grzyby pokrój w cienkie paski i włóż do zupy.
- Cebulę posiekaj i zeszklij na maśle na złoto, a potem dodaj do garnka razem z tłuszczem.
- Śmietanę wymieszaj z mąką na gładko. Dodaj do niej kilka łyżek gorącej zupy, żeby się ociepliła, i dopiero wtedy wlej do garnka, cały czas mieszając. Zagotuj raz.
- Dopraw solą i pieprzem. Makaron ugotuj osobno i dodawaj na talerze, a zupę posyp natką.
Kilka zasad
Grzyby suszone są bardzo chłonne, więc sól dodawaj dopiero na końcu i ostrożnie. Jeśli zupa wydaje się zbyt intensywna, rozcieńcz ją bulionem warzywnym, a nie wodą. Nie gotuj makaronu w zupie, bo wypije płyn i zmętnieje.
Ważne jest też źródło grzybów. Kupuj je od sprawdzonych sprzedawców, z oznaczonym gatunkiem, a suszone samodzielnie tylko wtedy, gdy masz absolutną pewność co do każdego okazu. Grzyby są dość ciężkostrawne, więc osobom starszym i dzieciom nakładaj mniejsze porcje.
Wcześniej i do zamrażarki
Zupę możesz ugotować dzień albo dwa przed Wigilią, ale jeszcze nie zabielaj jej śmietaną. W lodówce wytrzyma trzy dni. Wersja bez śmietany dobrze znosi mrożenie (do trzech miesięcy); zabielisz ją po podgrzaniu. Makaron zawsze gotuj na świeżo.
Warianty
- Czysta grzybowa: bez śmietany i mąki, za to z większą ilością grzybów. Podana w filiżance przypomina wigilijny bulion.
- Z kaszą: zamiast makaronu dodaj ugotowaną kaszę jęczmienną albo jaglaną.
- Wegańska: zabiel ją śmietanką owsianą albo kremem z namoczonych nerkowców, a cebulę smaż na oleju.
- Bez glutenu: zagęść ją łyżeczką mąki ziemniaczanej i podaj z makaronem bezglutenowym lub z ziemniakami.
Pokrewne przepisy
Do grzybowej pasują uszka z grzybami. Jeśli zostanie ci wywaru, wykorzystaj go do kapusty z grzybami albo łazanek z kapustą. Porównanie wszystkich wigilijnych zup znajdziesz na stronie 12 potraw wigilijnych.
