Zupa grzybowa wigilijna z suszonych grzybów – przepis

Wigilijna zupa grzybowa z suszonych borowików, z łazankami lub uszkami. Jak oczyścić grzyby z piasku, czym zabielić zupę i jak ugotować ją dzień wcześniej.

Dla wielu rodzin to właśnie grzybowa, a nie barszcz, jest pierwszym daniem Wigilii. Tak było często na Mazowszu, Podlasiu i Lubelszczyźnie, gdzie jesienne grzybobranie było ważną częścią roku, a sznury suszonych borowików wisiały nad piecem do świąt. Zupa gotowana z tych grzybów pachnie tak intensywnie, że czuć ją już na klatce schodowej.

Podaje się ją na różne sposoby. W jednych domach z łazankami albo domowym makaronem, w innych z uszkami, jeszcze w innych z ziemniakami okraszonymi cebulką. Jedni zabielają ją śmietaną, inni wolą czystą, ciemną i klarowną. Ten przepis daje bazę, którą łatwo dopasujesz do własnej tradycji.

Na ile osób Czas Trudność
6 osób 1 h 30 min + moczenie grzybów łatwa

Składniki

  • 50 g suszonych grzybów (borowików i podgrzybków)
  • 2 l wody
  • 2 marchewki
  • 1 pietruszka
  • kawałek selera (ok. 100 g)
  • 1 por (biała część)
  • 1 cebula
  • 2 łyżki masła
  • 2 liście laurowe
  • 4 ziarna ziela angielskiego
  • 200 ml śmietany 18%
  • 1 płaska łyżka mąki pszennej
  • sól i pieprz do smaku
  • 2 łyżki posiekanej natki pietruszki
  • 250 g łazanek lub innego makaronu do podania

Przygotowanie

  1. Grzyby opłucz pod bieżącą wodą, zalej 1 l zimnej wody i zostaw na noc.
  2. Następnego dnia wyjmij grzyby, a wodę z moczenia przecedź przez sito wyłożone gazą albo papierowym filtrem do kawy. Na dnie zostanie piasek, który inaczej trafiłby do zupy.
  3. Grzyby i przecedzoną wodę wlej do garnka, dolej pozostały litr wody, dodaj liście laurowe i ziele angielskie. Gotuj na małym ogniu 30 minut.
  4. Dodaj obrane warzywa w całości i gotuj kolejne 30 minut, aż grzyby i warzywa będą miękkie.
  5. Wyjmij warzywa (marchewkę możesz pokroić i wrzucić z powrotem). Grzyby pokrój w cienkie paski i włóż do zupy.
  6. Cebulę posiekaj i zeszklij na maśle na złoto, a potem dodaj do garnka razem z tłuszczem.
  7. Śmietanę wymieszaj z mąką na gładko. Dodaj do niej kilka łyżek gorącej zupy, żeby się ociepliła, i dopiero wtedy wlej do garnka, cały czas mieszając. Zagotuj raz.
  8. Dopraw solą i pieprzem. Makaron ugotuj osobno i dodawaj na talerze, a zupę posyp natką.

Kilka zasad

Grzyby suszone są bardzo chłonne, więc sól dodawaj dopiero na końcu i ostrożnie. Jeśli zupa wydaje się zbyt intensywna, rozcieńcz ją bulionem warzywnym, a nie wodą. Nie gotuj makaronu w zupie, bo wypije płyn i zmętnieje.

Ważne jest też źródło grzybów. Kupuj je od sprawdzonych sprzedawców, z oznaczonym gatunkiem, a suszone samodzielnie tylko wtedy, gdy masz absolutną pewność co do każdego okazu. Grzyby są dość ciężkostrawne, więc osobom starszym i dzieciom nakładaj mniejsze porcje.

Wcześniej i do zamrażarki

Zupę możesz ugotować dzień albo dwa przed Wigilią, ale jeszcze nie zabielaj jej śmietaną. W lodówce wytrzyma trzy dni. Wersja bez śmietany dobrze znosi mrożenie (do trzech miesięcy); zabielisz ją po podgrzaniu. Makaron zawsze gotuj na świeżo.

Warianty

  • Czysta grzybowa: bez śmietany i mąki, za to z większą ilością grzybów. Podana w filiżance przypomina wigilijny bulion.
  • Z kaszą: zamiast makaronu dodaj ugotowaną kaszę jęczmienną albo jaglaną.
  • Wegańska: zabiel ją śmietanką owsianą albo kremem z namoczonych nerkowców, a cebulę smaż na oleju.
  • Bez glutenu: zagęść ją łyżeczką mąki ziemniaczanej i podaj z makaronem bezglutenowym lub z ziemniakami.

Pokrewne przepisy

Do grzybowej pasują uszka z grzybami. Jeśli zostanie ci wywaru, wykorzystaj go do kapusty z grzybami albo łazanek z kapustą. Porównanie wszystkich wigilijnych zup znajdziesz na stronie 12 potraw wigilijnych.