Gołąbki wigilijne z kaszą i grzybami – przepis w sosie grzybowym

Gołąbki wigilijne bez mięsa: farsz z kaszy gryczanej i suszonych grzybów, liście kapusty i sos grzybowy. Przepis z Lubelszczyzny, łatwy do zamrożenia.

Gołąbki kojarzą się z mięsnym farszem i niedzielnym obiadem, ale na wschodzie Polski mają też swoją wigilijną, postną wersję. Na Lubelszczyźnie, Podkarpaciu i Podlasiu w liście kapusty zawija się kaszę gryczaną z suszonymi grzybami, a czasem także tarte ziemniaki. Gołąbki dusi się w grzybowym wywarze i podaje z sosem, który pachnie lasem.

To danie bardzo sycące i jednocześnie zupełnie bezmięsne, więc doskonale sprawdza się, gdy przy stole są osoby na diecie roślinnej (wystarczy zabielić sos śmietanką owsianą). Gołąbki można przygotować kilka dni wcześniej i zamrozić, a w Wigilię tylko podgrzać w piekarniku.

Na ile osób Czas Trudność
16–18 gołąbków (6 osób) 2 h średnia

Składniki

Gołąbki

  • 1 główka białej kapusty (ok. 2 kg)
  • 200 g kaszy gryczanej palonej
  • 30 g suszonych grzybów
  • 2 cebule
  • 3 łyżki oleju
  • ½ łyżeczki suszonego majeranku
  • sól i pieprz do smaku

Sos

  • 500 ml wywaru z grzybów i wody
  • 200 ml śmietany 18%
  • 1 łyżka mąki pszennej
  • 1 łyżka posiekanego koperku

Przygotowanie

  1. Grzyby namocz na noc w 600 ml wody, a potem ugotuj w tej samej wodzie do miękkości. Wyjmij je i posiekaj. Wywar zachowaj.
  2. Z kapusty wytnij głąb ostrym nożem. Włóż główkę do dużego garnka z wrzątkiem i zdejmuj kolejne liście, gdy zmiękną. Grube nerwy przy nasadzie liści ścieńcz nożem.
  3. Kaszę przepłucz i ugotuj w osolonej wodzie (proporcja 1:2) przez około 12 minut, żeby była lekko twarda. W gołąbkach jeszcze dojdzie.
  4. Cebule posiekaj i usmaż na oleju na złoto. Wymieszaj kaszę z cebulą, grzybami i majerankiem, dopraw solą i pieprzem.
  5. Na każdy liść połóż 2 łyżki farszu. Zawiń dół liścia, potem boki, i zroluj ciasno w kopertę.
  6. Dno szerokiego garnka albo naczynia żaroodpornego wyłóż pozostałymi liśćmi kapusty, żeby gołąbki się nie przypaliły. Ułóż gołąbki ciasno, łączeniem do dołu.
  7. Zalej je wywarem grzybowym uzupełnionym wodą do 500 ml. Duś pod przykryciem na małym ogniu 50–60 minut albo piecz w 180°C przez godzinę.
  8. Odlej płyn z garnka do rondla. Śmietanę wymieszaj z mąką, ociepl wywarem i wlej do rondla. Gotuj 2 minuty, aż sos zgęstnieje, dopraw i dodaj koperek. Polej gołąbki sosem.

Wcześniej i do zamrażarki

Gołąbki uduszone w wywarze (jeszcze bez sosu) możesz trzymać w lodówce trzy dni. Odgrzewane w piekarniku pod przykryciem są nawet smaczniejsze, bo kasza wchłania aromat kapusty. Do zamrażarki włóż je w pojemniku razem z płynem. Wytrzymają trzy miesiące. Sos śmietanowy zrób na świeżo w dniu podania, bo po rozmrożeniu się rozwarstwia.

Jak zawijać szybciej

Jeśli liście pękają, kapusta była za krótko we wrzątku. Gdy liście są małe, nałóż dwa na siebie, zakładkami. Zamiast białej kapusty możesz też użyć kapusty włoskiej: jej liście są delikatniejsze i łatwiej się zwijają, choć gołąbki wychodzą bardziej miękkie.

Warianty regionalne

  • Z ziemniakami: na Lubelszczyźnie do kaszy dodaje się 3–4 surowe, drobno starte i odciśnięte ziemniaki. Farsz jest wtedy bardziej zwarty.
  • Z liści kiszonej kapusty: na Podkarpaciu gołąbki zawija się w całe liście kiszone w beczce. Są kwaśne i bardzo aromatyczne.
  • W sosie pomidorowym: zamiast sosu śmietanowego podaj gęsty sos z passaty z odrobiną cukru.
  • Wegańskie: sos zabiel śmietanką owsianą albo podaj gołąbki z samą cebulką smażoną na oleju.

Pokrewne przepisy

Gołąbki dobrze komponują się z zupą grzybową i barszczem. Inne potrawy z kapustą to kapusta z grochem i kapusta z grzybami. Więcej roślinnych propozycji znajdziesz w przepisie na pasztet z soczewicy.