Plama z keczupu – jak usunąć z ubrania, obrusu i plecaka

Plama z keczupu krok po kroku: jak ją zebrać łyżką, czemu zimna woda i płyn do naczyń, co zrobić z różowym śladem na bawełnie i dlaczego słońce tu pomaga.

Czerwony kolor keczupu to likopen – barwnik pomidorów, który nie rozpuszcza się w wodzie, tylko w tłuszczu, i chętnie wiąże się z tworzywami sztucznymi. Stąd pomarańczowe plastikowe pudełka po sosie i uparte plamy na poliestrze. W keczupie jest też dużo cukru, ocet, sól, przyprawy, a często skrobia jako zagęstnik. Gęsta konsystencja to zaleta: większość keczupu leży na wierzchu tkaniny i da się ją zebrać, zanim wsiąknie.

Likopen jest wrażliwy na światło – blady różowy ślad na białej bawełnie często znika po dniu suszenia na słońcu. Świeży keczup schodzi łatwo; prawdziwym problemem jest rozmazanie go serwetką.

Od razu: pierwsze 5 minut

  1. Zbierz keczup łyżką albo tępą krawędzią noża, podnosząc go do góry, a nie przesuwając po tkaninie.
  2. Jeśli masz pod ręką tylko serwetkę, przyłóż ją i oderwij pionowo, bez wycierania.
  3. Odwróć tkaninę i płucz zimną wodą od spodu, aż woda przestanie być różowa.
  4. Natrzyj plamę płynem do naczyń z obu stron i zostaw na 10 minut – płyn rozpuści likopen razem z tłuszczem z frytek czy kiełbaski.
  5. Spłucz chłodną wodą i sprawdź pod światło. Pomarańczowy cień oznacza, że ubranie trzeba namoczyć przed praniem.

Jak usunąć plamę z keczupu z różnych materiałów

Materiał Co zrobić
Bawełna biała Po płynie do naczyń namocz na kilka godzin w ciepłej wodzie z odplamiaczem z aktywnym tlenem i wypierz. Resztkę różu wysusz na słońcu, bo likopen blednieje w świetle.
Bawełna kolorowa Płyn do naczyń, potem namaczanie z odplamiaczem tlenowym do kolorów. Kolorowej koszulki nie zostawiaj na pełnym słońcu na cały dzień, bo wyblaknie razem z plamą.
Jeans Zbierz keczup, spierz płynem do naczyń za pomocą szczoteczki i wypierz na lewej stronie. Na jasnym denimie pomoże dodatkowo namaczanie w tlenowym odplamiaczu do kolorów.
Wełna i jedwab Zbierz łyżeczką, dociskaj zimną wodą z płynem do wełny i delikatnie osuszaj. Bez aktywnego tlenu i enzymów. Keczup na jedwabnym krawacie czy apaszce – do pralni.
Syntetyki Na poliestrze likopen trzyma się mocno, tak jak w plastikowym pojemniku. Płyn do naczyń zostaw na plamie dłużej, potem pranie w 40°C i suszenie na słońcu.
Obrus Po grillu albo przyjęciu dla dzieci namocz obrus w zimnej wodzie z płynem, potem w aktywnym tlenie. Ceratę wystarczy przetrzeć od razu ściereczką z płynem do naczyń.
Tapicerka i dywan Zbierz łyżką, nanieś ściereczką wodę z płynem do naczyń i odsysaj suchym ręcznikiem. Pomarańczowy ślad na jasnej kanapie przetrzyj wodą z octem 1:1, a na koniec czystą wodą.
Materac Zbierz, przetrzyj ściereczką ledwie wilgotną od płynu, a potem czystą. Susz przy otwartym oknie; jeśli w pokoju jest słońce, światło dodatkowo rozjaśni resztkę.
Skóra Zbierz keczup, przetrzyj wilgotną ściereczką i osusz. Kwaśny ocet z keczupu może zmatowić delikatną skórę, więc nie zostawiaj plamy na później.
Plecak i tornister Keczup z drugiego śniadania zbierz, przetrzyj wnętrze ściereczką z płynem do naczyń i wysusz plecak otwarty. Jeśli metka pozwala, wypierz go w całości.

Różowy ślad po praniu

Jeśli keczup przeszedł przez pralkę i zostawił różowy lub pomarańczowy cień, nie wkładaj rzeczy do suszarki. Wetrzyj w plamę płyn do naczyń, zostaw na pół godziny, a potem namocz ubranie w roztworze odplamiacza z aktywnym tlenem w temperaturze dopuszczonej przez metkę. Białą bawełnę wysusz na słońcu. Na białych tkaninach roślinnych ostatnim krokiem może być woda utleniona 3%, nakładana wacikiem tylko na plamę.

Domowe środki i rodzaje odplamiaczy

  • Płyn do naczyń – rozpuszcza likopen i tłuszcz z jedzenia, więc idzie na plamę jako pierwszy.
  • Odplamiacz z aktywnym tlenem – na pomarańczowy cień na bawełnie i syntetykach.
  • Słońce – rozkłada likopen; tylko na białe rzeczy.
  • Ocet spirytusowy 10% z wodą – do przetarcia tapicerki.
  • Woda utleniona 3% – punktowo na białą bawełnę i len.
  • Mydło galasowe – gdy keczup spadł razem z tłustym jedzeniem, np. kiełbaską z grilla.

Czego nie robić

  • Nie rozmazuj keczupu serwetką ani palcem.
  • Nie zaczynaj od gorącej wody – keczup z tłuszczem z jedzenia wsiąka wtedy głębiej.
  • Nie susz w suszarce i nie prasuj, dopóki widać cień.
  • Nie wieszaj kolorowej rzeczy na słońcu na wiele godzin, licząc, że plama zblednie.

Bezpieczeństwo

Keczup zawiera ocet, więc na niewypłukaną plamę nie nakładaj wybielacza chlorowego – kwas i chlor uwalniają drażniący gaz. Z tego samego powodu dobrze wypłucz plamę, zanim użyjesz wody utlenionej. Wybielacz chlorowy nie jest tu zresztą potrzebny, a na wełnie, jedwabiu i elastanie zniszczyłby włókna – lepsze sposoby opisuje poradnik wybielanie bez chloru. Nowy środek przetestuj na zakładce szwu. Przy metce „tylko czyszczenie chemiczne” zbierz keczup, osusz i zanieś rzecz do pralni, mówiąc, co to za plama.

Zobacz też: plama z sosu pomidorowego, plama z musztardy, pranie plecaka.