Plama z soku owocowego – jak usunąć z ubrania i tapicerki

Plama z soku pomarańczowego, jabłkowego, porzeczkowego czy marchwiowego: pierwsze kroki, czym spierać bawełnę, kanapę i pokrowiec fotelika, czemu nie mydło.

Sok to woda, cukry, kwasy owocowe i barwniki, a od rodzaju barwnika zależy, jak plama się zachowa. Soki czerwone i fioletowe – porzeczkowy, wiśniowy, aroniowy, winogronowy – barwią antocyjanami, które zmieniają kolor od zasad, więc mydło robi z nich sinoszarą plamę (więcej przy jagodach i wiśniach). Pomarańczowe i marchwiowe zawdzięczają kolor karotenoidom, które rozpuszczają się w tłuszczu, a nie w wodzie. Sok jabłkowy jest prawie bezbarwny, ale jego cukier i związki fenolowe brązowieją na powietrzu i pod żelazkiem.

Od razu: pierwsze 5 minut

  1. Zdejmij mokrą rzecz z dziecka albo z siebie i rozłóż zaplamione miejsce na dłoni, lewą stroną do góry.
  2. Puść zimną wodę na plamę od spodu i płucz, aż woda przestanie się barwić.
  3. Przy soku pomarańczowym lub marchwiowym wmasuj kroplę płynu do naczyń – karotenoidy potrzebują środka na tłuszcz.
  4. Przy soku porzeczkowym czy wiśniowym przetrzyj plamę wacikiem z octem rozcieńczonym wodą; kwaśny odczyn utrzymuje barwnik w roztworze. Mydło w kostce odłóż.
  5. Spłucz i wypierz, zanim plama wyschnie. Jeśli nie zdążysz, zostaw ubranie w misce z zimną wodą.

Jak usunąć plamę z soku z różnych materiałów

Materiał Co zrobić
Bawełna biała Po płukaniu namocz w ciepłej wodzie z odplamiaczem z aktywnym tlenem. Pomarańczowy cień po soku z marchwi rozjaśni słońce, a fioletowy – woda utleniona 3% nakładana punktowo.
Bawełna kolorowa Płyn do naczyń i namaczanie z odplamiaczem tlenowym do kolorów. Rozcieńczony ocet znosi większość barwników, ale i tak sprawdź go na szwie.
Jeans Słodki sok zostawia na denimie lepką, ciemną plamę, do której przykleja się kurz. Spierz płynem do naczyń i wypierz na lewej stronie w chłodnej wodzie.
Wełna i jedwab Zimna woda i dociskanie ściereczką, bez pocierania, które mechaci wełnę i matowi jedwab. Sok porzeczkowy na jedwabiu czy kaszmirze – do pralni.
Syntetyki Poliester puszcza sok jabłkowy łatwo. Karotenoidy z soku marchwiowego trzymają się syntetyków mocniej, więc przed praniem zostaw na plamie płyn do naczyń na kwadrans.
Obrus Kółka po szklankach wypłucz zimną wodą i wypierz obrus z aktywnym tlenem. Przed prasowaniem sprawdź, czy wszystko zeszło, bo cukier z soku pod żelazkiem brązowieje.
Tapicerka i dywan Zbierz sok ręcznikiem, potem gąbką nanieś zimną wodę z kroplą płynu i odsysaj. Fioletowe soki na jasnej tapicerce przetrzyj jeszcze wodą z octem.
Fotelik samochodowy Zdejmij pokrowiec, jeśli instrukcja fotelika pozwala go prać, i spierz jak bawełnę. Pasów nie mocz i nie pierz w pralce – przetrzyj je wilgotną ściereczką z płynem do naczyń.
Materac Zbieraj sok ręcznikami od razu, przecieraj ściereczką prawie suchą i zostaw materac odkryty, aż całkiem wyschnie. Na zapach kwaśniejącego soku posyp suchą plamę sodą oczyszczoną.
Skóra Zetrzyj sok, przetrzyj wilgotną szmatką i wysusz. Cukier zostawia na skórze lepki film – zmyj go drugi raz lekko wilgotną ściereczką.

Jaki sok, taki sposób

Rodzaj soku Co barwi Co pomaga najbardziej
Porzeczkowy, wiśniowy, aroniowy, winogronowy antocyjany zimna woda, rozcieńczony ocet, aktywny tlen
Pomarańczowy, marchwiowy, wieloowocowy karotenoidy płyn do naczyń, aktywny tlen, słońce na białym
Jabłkowy, gruszkowy cukier i fenole, które brązowieją szybkie płukanie i pranie przed wyschnięciem
Pomidorowy likopen płyn do naczyń i aktywny tlen

Domowe środki i rodzaje odplamiaczy

  • Zimna woda – pierwszy krok przy każdym soku.
  • Płyn do naczyń – zwłaszcza na soki pomarańczowe, marchwiowe i wieloowocowe.
  • Ocet spirytusowy 10% rozcieńczony pół na pół z wodą – na soki z antocyjanami.
  • Sok z cytryny – na białą bawełnę po soku porzeczkowym, potem słońce.
  • Odplamiacz z aktywnym tlenem – na resztki każdego soku na bawełnie i syntetykach (jak go używać).
  • Woda utleniona 3% – ostatni krok na białych tkaninach roślinnych.

Czego nie robić

  • Nie trzyj plamy z czerwonego soku mydłem w kostce, szarym ani galasowym – barwnik zsinieje i mocniej zwiąże się z włóknem.
  • Nie zostawiaj soku jabłkowego „bo nic nie widać” – za kilka dni będzie brązowy.
  • Nie susz śliniaka ani koszulki z sokiem na kaloryferze.
  • Nie nakładaj wody utlenionej na kolorowe ubranka bez próby.

Bezpieczeństwo

Ocet i sok z cytryny wypłucz dokładnie, zanim na plamę trafi woda utleniona albo wybielacz chlorowy. Ocet z wodą utlenioną tworzy żrący kwas nadoctowy, a kwas z chlorem uwalnia trujący gaz. Do ubranek dziecięcych wybieraj środki bez chloru i płucz je dwa razy (więcej w poradniku pranie ubranek niemowlęcych). Odplamiacz i wodę utlenioną trzymaj w oryginalnych butelkach, poza zasięgiem dzieci. Sukienkę czy marynarkę z symbolem czyszczenia chemicznego tylko osusz i oddaj do pralni z informacją, jaki sok się wylał.

Zobacz też: plama z buraków i barszczu, plama z keczupu.