Plama z musztardy barwi kurkumą, która od mydła czerwienieje. Jak ją zeskrobać, czym spierać bawełnę, jeans i kanapę, kiedy pomaga spirytus, a kiedy słońce.
Musztarda to rozdrobnione nasiona gorczycy z octem, solą, cukrem i przyprawami. Intensywny żółty kolor wielu musztard, zwłaszcza łagodnych, do hot dogów, pochodzi z dodanej kurkumy. Jej barwnik, kurkumina, słabo rozpuszcza się w wodzie, za to dobrze w alkoholu i tłuszczu, i działa jak wskaźnik: w zasadowym otoczeniu czerwienieje. Musztarda z całymi ziarnami ma też olej z nasion i drobinki łusek, które wbijają się w splot tkaniny.
Plama z musztardy jest zwykle mała, ale uparta. Świeżą da się usunąć w domu niemal zawsze; im dłużej leży, tym mocniej barwnik wiąże się z włóknem.
Od razu: pierwsze 5 minut
- Zeskrob musztardę tępym nożem albo brzegiem plastikowej karty, ruchem do góry. Ziarenka gorczycy zbierz palcami, zanim je wgnieciesz.
- Spłucz plamę zimną wodą od spodu – gorąca utrwala barwnik.
- Wetrzyj płyn do naczyń, odczekaj kilka minut i spłucz.
- Jeśli żółty ślad zostaje, podłóż od spodu ręcznik papierowy, a z wierzchu dociskaj wacik ze spirytusem – barwnik będzie przechodził na papier. Na kolorach najpierw próba na szwie.
- Spłucz i wypierz, a do tego czasu nie susz ubrania przy grzejniku.
Jak usunąć plamę z musztardy z różnych materiałów
| Materiał | Co zrobić |
|---|---|
| Bawełna biała | Płyn do naczyń, spirytus na waciku, potem namaczanie z odplamiaczem z aktywnym tlenem i pranie. Resztkę żółci wysusz na słońcu, bo kurkumina blednie w świetle. |
| Bawełna kolorowa | Płyn do naczyń i odplamiacz tlenowy do kolorów. Spirytus dopiero po próbie, bo może ruszyć barwnik tkaniny. |
| Jeans | Na niebieskim denimie żółta musztarda daje zielonkawą plamkę. Spierz ją płynem i szczoteczką, a potem wypierz spodnie na lewej stronie. |
| Wełna i jedwab | Zeskrob i dociskaj zimną wodą z płynem do wełny. Bez spirytusu i odplamiaczy. Jasną wełnę i jedwab zanieś do pralni, i to szybko. |
| Syntetyki | Olej z musztardy dobrze trzyma się poliestru. Płyn do naczyń zostaw na dłużej, potem pranie w 30–40°C i suszenie na słońcu, jeśli kolor tkaniny to zniesie. |
| Obrus | Po kiełbaskach z grilla zeskrob każdą kroplę, spierz płynem do naczyń i namocz obrus w aktywnym tlenie. Ceratę przetrzyj od razu, bo kurkumina barwi też tworzywa. |
| Tapicerka i dywan | Zeskrob, nanieś ściereczką wodę z płynem do naczyń i odsysaj. Na żółty cień przykładaj ściereczkę ze spirytusem, bez tarcia, i zbieraj go suchym ręcznikiem. |
| Materac | Zeskrob, przetrzyj ściereczką z płynem, prawie suchą, a resztkę spirytusem na waciku. Wietrz pokój, aż spirytus odparuje. |
| Skóra | Zdejmij musztardę jednym ruchem i przemyj miejsce wilgotną szmatką. Barwnik szybko wnika w jasną skórę licową, więc większą plamę oddaj do renowacji (podstawy w poradniku czyszczenie skóry i ekoskóry). |
Gdy plama zrobiła się czerwona
Musztarda potarta mydłem w kostce, posypana sodą albo wyprana w zwykłym proszku potrafi zmienić kolor na czerwonobrązowy. To nie nowa plama, tylko ta sama kurkumina w zasadowym otoczeniu. Wypłucz rzecz dokładnie czystą wodą i przetrzyj plamę octem rozcieńczonym z wodą – kolor zwykle wraca do żółtego. Potem działaj jak przy świeżej plamie: spirytus, aktywny tlen, słońce. Więcej o samym barwniku przeczytasz na stronie plama z kurkumy i curry.
Domowe środki i rodzaje odplamiaczy
- Płyn do naczyń – rozpuszcza olej z gorczycy i część barwnika.
- Spirytus albo alkohol izopropylowy – rozpuszcza kurkuminę; przykładaj go wacikiem, z papierem pod spodem.
- Ocet spirytusowy 10% rozcieńczony wodą – gdy plama poczerwieniała.
- Odplamiacz z aktywnym tlenem – namaczanie bawełny i syntetyków.
- Gliceryna – zmiękcza zaschniętą musztardę przed praniem.
- Słońce – wykańcza resztki na białych tkaninach.
Czego nie robić
- Nie szoruj musztardy mydłem, sodą ani wodą amoniakalną – zasady barwią plamę na czerwono i utrwalają ją.
- Nie zalewaj plamy gorącą wodą.
- Nie wcieraj ziaren gorczycy w tkaninę, próbując je zetrzeć.
- Nie susz w suszarce, dopóki widać żółty cień.
Bezpieczeństwo
Spirytus i alkohol izopropylowy są łatwopalne: używaj ich przy otwartym oknie, z dala od kuchenki i grilla, na którym przed chwilą piekły się kiełbaski. Ocet, którym przywracałaś żółty kolor, spłucz, zanim nałożysz wodę utlenioną, a z wybielaczem chlorowym nie łącz go nigdy. Spirytus i odplamiacz sprawdź najpierw na szwie. Rzeczy z metką „tylko czyszczenie chemiczne” zeskrob, osusz i zanieś do pralni, mówiąc, że to musztarda z kurkumą.
Zobacz też: plama z keczupu, domowe środki do usuwania plam.