Szczepienie BCG przeciw gruźlicy noworodek dostaje w szpitalu przed wypisem. Jak goi się miejsce po szczepieniu, kiedy się je odracza i jak je uzupełnić.
Szczepienie przeciw gruźlicy to jedno z dwóch, które dziecko dostaje jeszcze na oddziale noworodkowym. Szczepionka BCG zawiera osłabione prątki i chroni przede wszystkim przed najcięższymi postaciami gruźlicy u małych dzieci – gruźliczym zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych i gruźlicą prosówkową. Według Światowej Organizacji Zdrowia w krajach, w których gruźlica wciąż występuje, szczepienie noworodków ma tu największe znaczenie.
Kiedy
Program Szczepień Ochronnych przewiduje szczepienie od 1. doby życia, nie później niż do dnia wypisu ze szpitala. Przed szczepieniem lekarz dokładnie bada dziecko, żeby wykluczyć przeciwwskazania. Szczepienie nie musi odbyć się jednocześnie ze szczepieniem przeciw WZW typu B, a między BCG a szczepionką przeciw rotawirusom nie trzeba zachowywać odstępu.
Jak wygląda miejsce po szczepieniu
Szczepionkę podaje się śródskórnie w lewe ramię. Przez pierwsze tygodnie zwykle nic nie widać. Potem, najczęściej po 2–6 tygodniach, w miejscu ukłucia pojawia się czerwona grudka, która może zmienić się w krostkę lub małe owrzodzenie i sączyć. Gojenie trwa kilka miesięcy, a na koniec zostaje niewielka blizna. To prawidłowy przebieg.
Jak dbać o to miejsce:
- utrzymuj je w czystości i suchości; kąpiel jest dozwolona,
- niczego nie wyciskaj, nie przekłuwaj i nie smaruj maściami,
- nie zaklejaj plastrem – wystarczy luźne, czyste ubranko,
- skontaktuj się z lekarzem, gdy owrzodzenie jest duże, powiększają się węzły chłonne pod pachą albo zmiana nie goi się po kilku miesiącach.
Kiedy szczepienie się odracza
| Sytuacja | Postępowanie według PSO |
|---|---|
| wcześniak | szczepienie po osiągnięciu stabilnej masy ciała powyżej 2000 g |
| ciężki złożony niedobór odporności w rodzinie | odroczenie do czasu wykluczenia choroby u dziecka |
| mama leczona immunosupresyjnie lub biologicznie w ciąży | decyzja po konsultacji specjalistycznej, zależna od leku |
| mama zakażona HIV | decyzja specjalisty chorób zakaźnych |
Samo pobranie krwi na badanie przesiewowe w kierunku SCID nie jest powodem do odroczenia – zapisano to w PSO 2027.
Gdy szczepienia nie było
Jeśli dziecko nie zostało zaszczepione w szpitalu, lekarz w przychodni sprawdzi dokumentację i wykona zaległe szczepienie jedną dawką możliwie szybko. Program na 2027 rok doprecyzowuje, że sam brak dokumentu nie wystarcza do ponownego szczepienia: lekarz kwalifikuje dziecko, biorąc pod uwagę możliwość zakażenia, a szczepienie uzupełniające wykonuje się do 15. roku życia.
Zobacz także
- kalendarz szczepień 2026 i kalendarz szczepień 2027 – z kalkulatorem terminów.
- Szczepienie przeciw WZW typu B i badania przesiewowe noworodka.
- Pytania o szczepienia.
Informacje są ogólne i nie zastępują porady lekarza, położnej ani pielęgniarki.
