Plama z kawy krok po kroku: co zrobić w pierwszych minutach, czym spierać kawę z bawełny, wełny, kanapy i dywanu, jak usunąć starą plamę i czego unikać.
Kawa barwi tkaniny garbnikami, czyli taninami. Czarna kawa zostawia brązową obwódkę, która po wyschnięciu ciemnieje, a kawa z mlekiem dokłada do tego białko i tłuszcz. Dlatego dobra wiadomość brzmi tak: świeża plama z kawy prawie zawsze schodzi, jeśli zajmiesz się nią, zanim tkanina przeschnie albo trafi do suszarki.
Od razu: pierwsze 5 minut
- Odstaw kubek i odsuń mokry materiał od skóry, jeśli kawa była gorąca. Ubranie zdejmij, zamiast spierać je na sobie.
- Odciśnij nadmiar papierowym ręcznikiem. Dociskaj, nie pocieraj, bo rozcierasz plamę na większą powierzchnię.
- Przepłucz plamę zimną wodą od lewej strony tkaniny, czyli od spodu. Strumień wypycha kawę tą samą drogą, którą weszła, zamiast wciskać ją głębiej.
- Wmasuj w mokre miejsce kroplę płynu do naczyń i zostaw na kilka minut. Przy kawie z mlekiem płyn rozpuści też tłuszcz.
- Spłucz i sprawdź pod światło. Jeśli zostaje jasnobrązowy cień, nie susz ubrania, tylko przejdź do metod z tabeli.
Jak usunąć plamę z kawy z różnych materiałów
| Materiał | Co zrobić |
|---|---|
| Bawełna biała | Po płynie do naczyń namocz na 1–2 godziny w ciepłej wodzie z odplamiaczem z aktywnym tlenem, potem wypierz w najwyższej temperaturze z metki. Uparty cień przetrzyj wodą utlenioną 3%. |
| Bawełna kolorowa | Płyn do naczyń, potem namaczanie z aktywnym tlenem przeznaczonym do kolorów. Wodę utlenioną stosuj tylko po próbie, bo może rozjaśnić barwnik. |
| Jeans | Kawy słabo widać na ciemnym denimie, ale zostawia sztywne, matowe miejsce. Spłucz od spodu, wetrzyj płyn do naczyń starą szczoteczką do zębów i wypierz na lewej stronie. |
| Wełna i jedwab | Tylko zimna albo letnia woda i łagodny płyn do wełny. Bez aktywnego tlenu i bez enzymów. Dociskaj ściereczką, nie trzyj, a większą plamę na jedwabiu oddaj do pralni. |
| Syntetyki | Poliester puszcza kawę łatwiej niż bawełna: płyn do naczyń, letnia woda i pranie w 30–40°C zwykle wystarczą. |
| Obrus | Zdejmij, przepłucz od spodu, namocz z aktywnym tlenem. Lniany obrus po wypraniu prasuj dopiero, gdy plama zniknie. |
| Tapicerka i dywan | Osusz ręcznikiem, potem nanieś gąbką roztwór szklanki letniej wody z łyżeczką płynu do naczyń i łyżką octu. Zbieraj suchą ściereczką od brzegów do środka, na koniec przetrzyj czystą wodą. |
| Materac | Bardzo mało płynu, żeby nie przemoczyć pianki. Roztwór jak dla tapicerki nakładaj ściereczką, potem posyp sodą oczyszczoną i odkurz po wyschnięciu. |
| Skóra | Od razu zbierz kawę, przetrzyj wilgotną szmatką z kroplą delikatnego mydła i osusz. Po wyschnięciu nałóż odżywkę do skóry. |
Stara, zaschnięta plama z kawy
Zaschnięta kawa jest trudniejsza, ale nie beznadziejna. Najpierw zwilż ją i wetrzyj gliceryną z apteki albo samym płynem do naczyń, zostaw na 30 minut, a potem namocz ubranie na kilka godzin w roztworze odplamiacza z aktywnym tlenem w ciepłej wodzie, tak ciepłej, jak pozwala metka. Na białej bawełnie możesz powtórzyć namaczanie dwa razy. Plama, która przeszła przez suszarkę albo żelazko, często zostaje jako lekki cień; wtedy pomaga kilka prań z odplamiaczem, a nie jedno mocne szorowanie.
Domowe środki i rodzaje odplamiaczy
- Płyn do naczyń – pierwszy wybór na świeżą plamę, szczególnie z kawy z mlekiem.
- Ocet spirytusowy 10% rozcieńczony pół na pół z wodą – pomaga na brązową obwódkę na tapicerce i dywanie.
- Odplamiacz z aktywnym tlenem – na białą i kolorową bawełnę, len i syntetyki.
- Woda utleniona 3% – na białe tkaniny roślinne, punktowo.
- Gliceryna – zmiękcza starą plamę przed praniem.
- Mydło galasowe – dobre na plamę z kawy z mlekiem na bawełnie; zwilż, natrzyj, odczekaj 15 minut i wypierz.
Czego nie robić
- Nie zalewaj plamy wrzątkiem. Przy kawie z mlekiem gorąca woda ścina białko i utrwala plamę.
- Nie trzyj zwykłym mydłem w kostce, bo jego zasadowy odczyn potrafi pogłębić brązowy kolor tanin.
- Nie susz ubrania w suszarce i nie prasuj, dopóki plama jest widoczna.
- Nie używaj soli: wysusza plamę na miejscu, zamiast ją wyciągać.
Bezpieczeństwo
Ocet i wodę utlenioną stosuj osobno, z przerwą i spłukaniem pomiędzy nimi, a nigdy nie mieszaj octu z wybielaczem chlorowym, bo uwalnia się drażniący chlor. Nową metodę sprawdź najpierw na szwie albo pod spodem poduszki. Ubrania z metką „tylko czyszczenie chemiczne” tylko osusz i zanieś do pralni, mówiąc, że to kawa i czy była z mlekiem.
Zobacz też: plama z herbaty, jak używać odplamiacza z aktywnym tlenem, zasady usuwania każdej plamy.