Plama z buraków i barszczu – jak usunąć z obrusu i ubrania

Plama z buraków i barszczu czerwonego: zimna woda od spodu, płyn do naczyń, aktywny tlen i słońce. Jak uratować wigilijny obrus, bawełnę, wełnę i tapicerkę.

Buraki barwią betaniną – barwnikiem z innej rodziny niż antocyjany w jagodach czy winie. Betanina dobrze rozpuszcza się w wodzie, a w lekko kwaśnym środowisku zachowuje intensywny buraczkowy kolor – dlatego barszcz zakwasza się octem, cytryną albo zakwasem. Jest za to wrażliwa na światło, ciepło i tlen: na słońcu blednie, a przy długim gotowaniu traci kolor i brązowieje.

Dla plamy to dobra wiadomość. Świeży barszcz, ćwikła czy sok z buraka schodzą zimną wodą lepiej, niż wygląda to w pierwszej chwili. Trudniej jest, gdy barszcz był zabielany śmietaną albo gdy plama zaschła na lnianym obrusie i przeszła przez żelazko.

Od razu: pierwsze 5 minut

  1. Zbierz kawałki buraka i ćwikły łyżeczką, bez rozgniatania.
  2. Odciśnij barszcz ręcznikiem papierowym – im mniej soku w tkaninie, tym krócej płuczesz.
  3. Płucz zimną wodą od spodu, aż woda przestanie być różowa. Obrus zdejmij ze stołu, zamiast spierać go na blacie.
  4. Wetrzyj płyn do naczyń i zostaw na kilka minut, bo barszcz na wywarze bywa tłusty.
  5. Spłucz i, jeśli to możliwe, namocz rzecz w zimnej wodzie do czasu prania.

Jak usunąć plamę z buraków z różnych materiałów

Materiał Co zrobić
Bawełna biała Po płynie do naczyń namocz w ciepłym roztworze odplamiacza z aktywnym tlenem, wypierz i wysusz na słońcu. Różowy cień często znika właśnie podczas suszenia w świetle.
Bawełna kolorowa Zimna woda, płyn do naczyń i namaczanie w odplamiaczu tlenowym do kolorów. Susz w cieniu, żeby nie wyblakła tkanina.
Jeans Sok z buraka na jasnym denimie: zimna woda od spodu, płyn wtarty szczoteczką, pranie na lewej stronie. Ciemny jeans zwykle ukryje plamę po jednym praniu.
Wełna i jedwab Zimna woda i dociskanie, bez odplamiaczy. Wełnianą spódnicę czy jedwabną bluzkę z barszczem osusz i zanieś do pralni, mówiąc, że to buraki.
Syntetyki Poliester i poliamid: zimna woda, płyn do naczyń, pranie w 30–40°C. Różowy cień namocz w aktywnym tlenie.
Obrus Wigilijny obrus przejrzyj po kolacji pod lampą, plamy z barszczu spłucz zimną wodą jeszcze tego wieczoru i namocz obrus na noc w aktywnym tlenie. Prasuj dopiero po praniu, gdy nie widać różu.
Serwetki i bieżniki z haftem Przyłóż do haftu mokry biały wacik i sprawdź, czy nić nie puszcza farby. Potem zimna woda i odplamiacz tlenowy do kolorów, bez wrzątku.
Tapicerka i dywan Odciśnij, przykładaj ściereczkę z zimną wodą i płynem do naczyń, a różową wodę zbieraj suchym ręcznikiem. Na koniec przetrzyj czystą wodą i susz przy otwartym oknie.
Skóra Sok z buraka zbierz z gładkiej skóry natychmiast, a miejsce przemyj ściereczką zwilżoną wodą. Jasna skóra szybko wchłania sok z buraka, więc nie zwlekaj, a większą plamę oddaj do renowacji.

Stara plama z barszczu na obrusie

Plama, która przeleżała kilka dni albo przeszła przez żelazko, często zmienia odcień z różowego na brązowawy. Namocz obrus na godzinę w zimnej wodzie z płynem do naczyń, a potem na noc w odplamiaczu z aktywnym tlenem. Biały len i bawełnę rozwieś po praniu na słońcu – światło rozjaśnia resztki betaniny. Barszcz zabielany śmietaną potraktuj najpierw proszkiem z enzymami w chłodnej wodzie, a dopiero potem aktywnym tlenem; na białym lnie ostatnim krokiem może być woda utleniona 3% nakładana punktowo.

Domowe środki i rodzaje odplamiaczy

  • Zimna woda – barwnik buraka dobrze się w niej rozpuszcza, więc płucz długo.
  • Płyn do naczyń – na barszcz na tłustym wywarze i ćwikłę z dodatkiem oleju.
  • Odplamiacz z aktywnym tlenem – namaczanie bawełny, lnu i syntetyków (jak namaczać w aktywnym tlenie).
  • Proszek z enzymami – na barszcz zabielany śmietaną.
  • Woda utleniona 3% – resztki na białych tkaninach roślinnych.
  • Słońce – rozkłada betaninę na mokrej, białej tkaninie.

Czego nie robić

  • Nie prasuj obrusu z różowym śladem – ciepło zmieni barwnik w brązowy i go utrwali.
  • Nie płucz barszczu ze śmietaną gorącą wodą.
  • Nie zostawiaj obrusu z mokrą plamą złożonego w kostkę do rana – barszcz odbije się na kolejnych warstwach.
  • Nie stosuj wybielacza chlorowego na kolorowe serwetki i haft.

Bezpieczeństwo

Wodę utlenioną sprawdź na kolorach w niewidocznym miejscu, a jeśli wcześniej czyściłaś coś octem, wypłucz go przed jej użyciem. Odplamiacz tlenowy rozpuszczaj w otwartej misce i nie zamykaj roztworu w butelce. Gdy w święta w domu są dzieci, proszki i kapsułki do prania trzymaj wysoko, w oryginalnych opakowaniach. Świąteczną sukienkę z metką „tylko czyszczenie chemiczne” tylko osusz i zanieś do pralni, mówiąc, że to barszcz i czy był ze śmietaną.

Zobacz też: plama z wosku ze świecy, pranie i krochmalenie obrusów, plama z czerwonego wina.