Jak prać obrusy lniane, bawełniane i z poliestru, co zrobić z plamami po kolacji, jak ugotować krochmal z mąki ziemniaczanej i prasować obrus bez zagnieceń.
Obrus po świątecznej kolacji to zwykle kilka rodzajów plam naraz: czerwone wino, tłuszcz z pieczeni, wosk ze świecy, sos. Najwięcej da się uratować w pierwszych godzinach, zanim ślady zaschną. Potem przychodzi pranie, a w przypadku lnu i bawełny jeszcze krochmalenie i prasowanie, które nadają obrusowi elegancki, gładki wygląd.
Po kolacji: zanim obrus trafi do pralki
- Zdejmij obrus razem z okruchami, składając brzegi do środka, i wytrzep go nad koszem albo na balkonie.
- Rozłóż go i obejrzyj pod światło. Każdą plamę oznacz klamerką albo agrafką na brzegu, żeby żadnej nie przeoczyć w praniu.
- Zajmij się plamami po kolei, według rodzaju: wino – plama z czerwonego wina, wosk – plama z wosku, tłuste ślady – plama z tłuszczu.
- Jeśli nie masz już siły na pranie, tłuste miejsca posyp mąką ziemniaczaną, a obrus namocz w zimnej wodzie. Nie zostawiaj go zmiętego w koszu na kilka dni.
Temperatury według rodzaju obrusu
| Obrus | Temperatura | Uwagi |
|---|---|---|
| Lniany biały | 60°C | odplamiacz z aktywnym tlenem do białego, krochmal, prasowanie |
| Lniany kolorowy | 40°C | środek do kolorów, prasowanie wilgotnego |
| Bawełniany biały | 60°C, czasem 90°C według metki | dobrze przyjmuje krochmal |
| Bawełniany kolorowy | 40°C | nadruk na lewej stronie |
| Poliester, mieszanki niewymagające prasowania | 30–40°C | bez krochmalu, rozwiesić zaraz po praniu |
| Z powłoką plamoodporną | 30°C | bez płynu do płukania, który osłabia powłokę; bez krochmalu |
| Koronkowy, szydełkowy | ręcznie, letnia woda | suszenie płasko na ręczniku, kształt formowany dłońmi |
| Cerata | bez prania | przetarcie ściereczką z płynem do naczyń |
Plama niesprana przed schowaniem obrusu potrafi po kilku miesiącach w szafie wyjść jako żółty albo brązowy ślad, nawet jeśli wcześniej była niewidoczna. Dlatego każdy obrus wypierz przed odłożeniem. O tym, jak dbać o len, żeby nie szarzał i nie robił się szorstki, przeczytasz w poradniku o praniu lnu.
Krochmal z mąki ziemniaczanej krok po kroku
Na lekkie usztywnienie obrusu wystarczy łyżka mąki ziemniaczanej na litr wody. Serwetki, które mają stać sztywniej, zrobisz z większą ilością mąki, ale zacznij od małej porcji i sprawdź efekt na jednej serwetce.
- W szklance zimnej wody rozprowadź łyżkę mąki ziemniaczanej, aż znikną grudki.
- Resztę wody, do litra, zagotuj w garnku.
- Zdejmij garnek z ognia i wlewaj rozczyn cienkim strumieniem, cały czas mieszając.
- Postaw garnek na chwilę na małym ogniu i mieszaj, aż płyn zgęstnieje i stanie się przejrzysty jak rzadki kisiel.
- Ostudź do temperatury letniej i przecedź przez sitko, gdyby zostały grudki.
- Zanurz wyprany, wilgotny i odciśnięty obrus, przepłucz go dokładnie w krochmalu, a potem odciśnij bez mocnego wykręcania.
- Rozwieś go równo, bez zagnieceń, i zdejmij, gdy będzie lekko wilgotny – wtedy prasuje się najlepiej.
Krochmal stosuj na białej i jasnej bawełnie oraz lnie. Na ciemnych tkaninach może zostawić białawe smugi.
Prasowanie obrusu
- Prasuj lekko wilgotny obrus w temperaturze odpowiedniej dla tkaniny – len i bawełnę na wysokiej, zgodnie z symbolami prasowania.
- Wykrochmalona tkanina łatwiej się przypala i brązowieje. Nie zatrzymuj żelazka w jednym miejscu i co jakiś czas przetrzyj jego stopę z osadu skrobi.
- Haft prasuj od lewej strony, na złożonym ręczniku. Wzór się nie spłaszczy i zostanie wypukły.
- Duży obrus złóż wzdłuż na pół i prasuj obie warstwy po kolei, przesuwając go po desce. Krzesło przystawione do deski podtrzyma wyprasowaną część, żeby nie zsunęła się na podłogę.
- Nie zaprasowuj ostrych kantów. Przy długim przechowywaniu len łamie się i przeciera w miejscach zgięć, dlatego najlepiej nawinąć obrus na tekturową rolkę.
Czego unikać
- Prasowania obrusu z resztkami plam – żelazko utrwali je na stałe.
- Chowania wykrochmalonego obrusu na wiele miesięcy. Skrobia przyciąga rybiki cukrowe, więc na dłużej odkładaj obrusy bez krochmalu i krochmal je dopiero przed użyciem.
- Gorącej wody na plamy z wina i sosów, zanim obrus trafi do prania.
- Płynu do płukania w lnianych obrusach i tych z powłoką: len traci przyjemną sztywność, a powłoka przestaje odpychać plamy.
Zobacz też: przypalenie i połysk po żelazku.