Plama z jagód i borówek – jak usunąć fioletowy ślad z ubrania

Plama z jagód i borówek: płucz zimną wodą i nie trzyj mydłem, które barwi ją na niebiesko. Kwas, wrzątek na białym lnie i aktywny tlen – co, na jaki materiał.

Jagody leśne, czyli borówka czarna, mają fioletowy miąższ i sok, więc barwią na wylot: palce, język i każdą tkaninę. Borówka amerykańska ma jasny miąższ i barwi głównie skórką, więc plama jest słabsza. W obu przypadkach kolor dają antocyjany – barwniki rozpuszczalne w wodzie i wrażliwe na odczyn. W kwaśnym są czerwonofioletowe, w zasadowym niebieskie, zielonkawe, a w końcu szarobrązowe. Zasadowe mydło nie tylko zmienia kolor plamy, ale też ułatwia barwnikowi związanie się z włóknem.

Dlatego plam z jagód nie spiera się mydłem. Pomaga zimna woda i łagodny kwas, a na białych tkaninach – aktywny tlen albo woda utleniona. Świeża plama na bawełnie schodzi w całości, stara zwykle też, tylko wolniej.

Od razu: pierwsze 5 minut

  1. Zbierz rozgniecione owoce łyżeczką, nie wciskając skórek w tkaninę.
  2. Płucz zimną wodą od spodu, aż strumień przestanie się barwić na fioletowo.
  3. Przyłóż wacik z sokiem z cytryny albo octem rozcieńczonym pół na pół z wodą i przytrzymaj chwilę – plama zrobi się bardziej czerwona i zacznie puszczać. Kolorową tkaninę sprawdź wcześniej na zapasie szwu.
  4. Spłucz, a potem wetrzyj kroplę płynu do naczyń, bo jagodzianki i pierogi ze śmietaną dokładają tłuszcz i białko.
  5. Wypierz jak najszybciej; plamy nie susz ani nie prasuj.

Jak usunąć plamę z jagód z różnych materiałów

Materiał Co zrobić
Bawełna biała Stary sposób na świeżą plamę: naciągnij tkaninę na misce i polej wrzątkiem z czajnika z pewnej wysokości. Tylko dla bawełny i lnu, tylko owoce bez śmietany; potem aktywny tlen i pranie.
Bawełna kolorowa Zimna woda, ocet z wodą po próbie, płyn do naczyń, potem namaczanie z odplamiaczem tlenowym do kolorów. Bez wrzątku, który może sprać kolor.
Jeans Na ciemnym denimie jagód prawie nie widać, ale na jasnym zostają fioletowe kropki. Zimna woda, ocet z wodą, płyn i pranie na lewej stronie.
Wełna i jedwab Zimna woda i dociskanie, bez tarcia. Kilka kropel octu w wodzie jest dla wełny łagodne, ale na kolorowym jedwabiu zrób próbę, a większą plamę oddaj do pralni.
Syntetyki Barwnik jagód słabiej wnika w poliester niż w bawełnę. Zimna woda, płyn do naczyń i pranie w 30–40°C zwykle wystarczą.
Obrus Biały lniany obrus po deserze z jagodami polej wrzątkiem z wysokości, a potem zostaw na noc w aktywnym tlenie. Kolorowy – zimna woda i rozcieńczony ocet.
Tapicerka i dywan Zbierz owoce, przykładaj ściereczkę z wodą i octem 1:1 i odsysaj suchą. Potem woda z płynem do naczyń i czysta woda. Bez sody i mydła.
Materac Odciśnij, przetrzyj ściereczką z wodą i octem, potem czystą, prawie suchą. Prześcieradło załóż dopiero na suchy materac.
Skóra Zbierz sok od razu miękką szmatką i przetrzyj miejsce drugą, lekko zwilżoną. Na jasnej skórze fioletowa kropka szybko wnika, więc większą plamę zostaw specjaliście od renowacji.

Plama, która zrobiła się niebieska albo szara

To zwykle efekt prania w zasadowym proszku albo tarcia mydłem. Wypłucz rzecz w zimnej wodzie, a potem namocz plamę na kwadrans w wodzie z octem lub sokiem z cytryny. Barwnik wróci do czerwonofioletowego koloru i łatwiej się wypłucze. Następnie namocz ubranie w odplamiaczu z aktywnym tlenem. Na białej bawełnie i lnie resztkę przetrzyj wodą utlenioną 3%, ale dopiero po spłukaniu octu.

Domowe środki i rodzaje odplamiaczy

  • Zimna woda – płukanie od spodu, od razu.
  • Sok z cytryny lub rozcieńczony ocet – utrzymuje barwnik w kwaśnej, czerwonej postaci, w której łatwiej go wypłukać.
  • Wrzątek – tylko świeże plamy na białej bawełnie i lnie, bez śmietany.
  • Odplamiacz z aktywnym tlenem – namaczanie po płukaniu, na wszystkie tkaniny poza wełną i jedwabiem.
  • Woda utleniona 3% – punktowo na białe tkaniny roślinne.
  • Płyn do naczyń – przy jagodach w cieście, ze śmietaną albo z lodami.

Czego nie robić

  • Nie trzyj plamy mydłem w kostce, szarym ani galasowym.
  • Nie lej wrzątku na kolorowe ubrania, wełnę, jedwab ani na plamę z jagód ze śmietaną.
  • Nie posypuj plamy sodą oczyszczoną – zsinieje.
  • Nie odkładaj prania do weekendu: skórki i sok zasychają w twardą plamę.

Bezpieczeństwo

Wrzątek parzy, więc miskę z naciągniętą tkaniną stawiaj stabilnie w zlewie, nie na kolanach, a dzieci trzymaj z dala. Sok z cytryny i ocet wypłucz, zanim na plamę trafi woda utleniona albo wybielacz chlorowy – z wodą utlenioną ocet tworzy żrący kwas nadoctowy, a kwas z chlorem uwalnia trujący gaz. Każdy środek sprawdź na szwie. Jedwab i wełnę z metką „tylko czyszczenie chemiczne” tylko osusz; w pralni powiedz, że to jagody i czy była do nich śmietana.

Zobacz też: plama z wiśni, plama z czerwonego wina, pranie lnu.